Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'
Imam Bukhari : 3777
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ فَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلًا فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ وَبَقِيَ خُبَيْبٌ وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ فَلَمَّا أَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَلَمْ يَفْعَلْ فَقَتَلُوهُ وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسًى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ فَخَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ
[Ibrahim bin Musa] u hi byerile [Hisham bin Yusuf] ku suka eka [Ma'mar] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka ['Amru bin Abu Sufyan Ats Tsaqafi] ku suka eka [Abu Hurairah] radliallahu 'anhu, u te, Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u tshame a rhumela ntlawa wa vahloti lava a va rhangela hi 'Ashim bin Thabit - a a ri kokwa wa 'Ashim bin Umar - Kutani va suka, vatlhela va yima eka ndzhawu yale xikarhi ka 'Usfan na Makkah, vukona bya vona byi byeriwe ximutana xa rixaka ra Hudzail, hi ntolovelo va vitaniwa Bani Lahyan. Hiloko va landzeriwa hi vanhu vo huma emugangeni, ku nga kwalomu ka dzana ra vahlaseri va miseve, va landzele mikondzo ya vanghana, loko va fika laha vanghana va nga yima kona, va kume mbewu ya Medina date leyi vanghana ava tisa tani hi mphakelo wa vona, vaku, ‘Leswi i ti Medina dates’. Vayile emahlweni va landzelela vanghana kufikela loko vava khoma, loko ‘Ashim bin Thabit na vanghana va yena va twa vukona bya vanhu lava, vanghana va hatle va tumbela endzhaku ka xitsunga, vanhu va fika kutani va hatla va va rhendzela, vaku, ‘Xikani, mi nga endla ntwanano na ntwanano, leswaku hinga dlayi un’we wa n’wina,’ ‘Ashim bin Thabit u hlamurile; ‘Hi Allah, a ndzi nge vi ehansi ka nsirhelelo wa lava nga pfumeriki, O Allah, ndzi kombela u byela Muprofeta wa wena sallallaahu ‘alaihi wasallam mahungu ya hina,’ Kutani va hlasele vanghana ku kondza va humelela ku dlaya ‘Ashim swin’we na vahlaseri van’wana va nkombo, va sala ntsena Khubaib, Zaid na munghana un’wana. Kutani va endle ntwanano ni ntwanano na vona loko va tiyimisele ku rhelela va tinyiketa. Loko masocha ma teke varhumiwa vanharhu va Muprofeta va va mahlonga, va humese tintambhu ta vona ta miseve ku boha vabohiwa va vona hi ntambhu, kutani wanuna wa vunharhu a ku, ‘Leswi i ku xengiwa ko sungula, hi Allah a ndzi nge vi munghana wa wena,’ kutani va n’wi koka, kambe a ha ri karhi a lwa, eku heteleleni va n’wi dlaya kutani va famba na Khubaib na Zaid ku kondza va va xavisa eMecca. Bani Harith bin 'Amir bin Naufal u tlhele a xava Khubaib. -Khubaib a ku ri munhu loyi a dlayeke Al Harith hi nkarhi wa nyimpi ya Badr - Khubaib u hundzuke mubohiwa eka vona ku kondza va pfumela ku n’wi dlaya, kutani Khubaib u lombile banga leritsongo eka un’wana wa vana va Al Harith leswaku a basisa misisi ya yena ya le xihundleni, kutani a yi lomba Khubaib. Wansati u te, 'Kambe a ndzi nga ri na vuxiyaxiya eka n'wana wa mina lontsongo, u tile eka yena, kutani a n'wi teka a n'wi tshamisa exifuveni xa yena.' Loko ndzi n’wi vona, ndzi chavile hi ku chava leswaku a nga swi twisisa, kasi banga leritsongo a ra ha ri evokweni ra yena. Khubaib aku, 'Xana wa chava leswaku ndzi ta n'wi dlaya? Loko Xikwembu xi swi lava, a ndzi nge swi endli sweswo'. Wansati u te, ‘Hi Allah, a ndzi si tshama ndzi vona mubohiwa lonene ku fana na Khubaib, ndzi n’wi vonile a dya rhavi ra madiriva evokweni ra yena loko a bohiwile hi nketani ya nsimbi, hambi leswi eMecca ku nga riki na madiriva, a hi sweswo kambe i rizqi leyi Allah a yi nyikeke Khubaib’. Kutani va humesa Khubaib eHaram leswaku va n’wi dlaya. Khubaib u te, 'Ndzi nyike nkarhi wo khongela ti rak'ah timbirhi!' Endzhaku ka sweswo Khubaib u tlhelele eka vona kutani a ku, ‘Loko a ndzi nga vileli leswaku mi ta ehleketa leswaku ndzi chava rifu, a ndzi ta va ndzi engetele nhlayo ya mina ya ti rak’ah’. Naswona hi yena loyi a nga sungula ku khongela ti rak’ah timbirhi a nga si langutana na rifu, kutani a ku, ‘O Allah, hlaya nhlayo ya vona,’ kutani a ya emahlweni; 'A ndzi na mhaka na loko ndzi dlayiwa tani hi Mumoslem, eka xiphemu xin’wana na xin’wana i Allah ntsena leswaku ndzi fa, hi leswaku eka Allah, loko A swi lava, u ta katekisa mahlangano hinkwawo lama hambaneke ya miri’. Kutani 'Uqbah bin Al Harith u yimile a n'wi dlaya. Vanhu va Quraysh vatlhele va rhumela murhumiwa eka ‘Ashim kuya teka yin’wana ya miri wa yena tani hi vumbhoni, hikuva u dlaye vunyingi bya varhangeri va vona enyimpini ya Badr, switikomba leswaku Allah u rhumele muxaka wa dust roll leyi ayi rhendzeleka ehenhla ka varhumiwa va vona kufikela loko vanga humeleli ku teka hambi kuri xiphemu xin’we xa ntsumbu wa Khubaib.