Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'
Imam Bukhari : 2818
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ وَهُوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهُوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَيْ رَجُلٍ كُلُّهُمْ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَأَحَاطَ بِهِمْ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ وَلَا نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لَا أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلَاثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الْأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ وَاللَّهِ لَا أَصْحَبُكُمْ إِنَّ لِي فِي هَؤُلَاءِ لَأُسْوَةً يُرِيدُ الْقَتْلَى فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًافَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَلِكَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنْ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا فَلَمَّا خَرَجُوا مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلَا أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِفَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا
hi byerile [Abu Al Yaman] u hi tivise [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhriy] u vule leswaku u ndzi tivise [‘Amru bin Abi Sufyan bin Asid bin Jariyah Ats Tsaqofiy], a a ri munghana wa Bani Zuhroh naswona a a ri exikarhi ka vanghana va Abu Hurairah, leswaku [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] u te; Murhumiwa wa Allah Shallallahu’alaiwasallam u rhumele riendzo ra masocha na vavanuna va khume tani hi tinhlori naswona U hlawule ‘Ashim bin Thabit Al Anshoriy, kokwa wa ‘Ashim bin ‘Umar bin Al Khaththob tani hi murhangeri wa vuthu. Va suke kufikela loko vafika e Al Hada’, ndzhawu leyinga exikarhi ka ‘Ushfan na Makkah, vukona bya vona byi byeriwe vanhu va rixaka ra Hudzail lava hi ntolovelo va vitaniwaka Banu Lahyan. Kutani rixaka leri ri hlengelete vavanuna va kwalomu ka madzana mambirhi lava hinkwavo a va ri vativi va ku wisa hi miseve. Va tlhele va lavisisa swikombiso swa laha swirho swa riendzo ra masocha ya Mamoslem a swi ri kona. Loko va va vona, 'Ashim na masocha ya yena va tumbele endzhaku ka xitsunga lexitsongo -fad-fad-.' Kambe rixaka ri hatle ri va rhendzela kutani ri huwelela ri ku: ‘Xikani mi ta hi nyiketa leswi nga emavokweni ya n’wina. Eka n'wina ku na xitiyisekiso na ntwanano wa leswaku a hi nge dlayi un'we wa n'wina'. ‘Ashim bin Thabit, tani hi murhangeri wa riendzo ra masocha, u te: ‘Loko ku ri mina, hi Allah, a ndzi nge yi ehansi na xitiyisekiso xa mupfumeri. O Allah, byela Muprofeta wa wena hi xiyimo xa hina. Hiloko nyimba yi va hlasela hi miseve kukondza va dlaya ‘Aximi ni vavanuna va yena va nkombo. Eku heteleleni swirho swinharhu leswi poneke swa riendzo swi xikile hi ku pfumelelana hi switiyisekiso ni mintwanano. Exikarhi ka vona a ku ri na Khubaib Al Anshoriy na Ibnu Datsinah na munhu un’wana. -Endzhaku ka loko lavanharhu va ri ehansi- va n'wi khomile va ntshunxa tintambhu ta vona ta vurha ku boha lavanharhu. Munhu wa vunharhu u te: ‘Leswi i masungulo ya ku xengiwa. Hi Allah, a ndzi nge ku landzeleli. Hakunene eka mina i swikombiso’. Leswi a a vula swona a ku ri munghana wa vona loyi a dlayiweke. Hiloko va n’wi koka va n’wi sindzisa leswaku a va landzela kambe a ala ku kondza eku heteleleni va n’wi dlaya. Kutani va sukile na Khubaib na Ibnu Datsinah ku kondza eku heteleleni va va xavisa havambirhi eMecca endzhaku ka Nyimpi ya Badr. Khubaib yi xaviwile hi Banu Al Harith bin 'Amir bin Nawfal bin 'Abdu Manaf. Khale, Khubaib a ku ri munhu loyi a dlayeke Al Harith bin 'Amir hi nkarhi wa Nyimpi ya Badr. Kutani Khubaib a a ri emavokweni ya vona tanihi mubohiwa. ['Ubaidullah bin 'Iyadl] u ndzi byerile leswaku [n'wana wa nhwanyana wa Al Harith -Zainab-] u n'wi byerile leswaku, loko va pfumelelana -ku dlaya Khubaib-, Khubaib u lombile -eka Zainab- xirhendzevutana xo byewula misisi ya yena ya le xifuveni kutani a n'wi lomba xona. Kutani Khubaib u teke n'wana wa mina loko ndzi nga ri na vukheta, sweswo swi vangiwa hileswi n'wana wa mina a n'wi tshinelelaka. -Zainab- u te: 'Ndzi kume n'wana wa mina a ri exifuveni xa yena loko yena -Khubaib- a khome xirhendzevutana.' Ndzi hlamarile swinene hi nkarhi wolowo'. Khubaib u vone ku chava emahlweni ka mina, kutani a ku: ‘Xana wa vilerisiwa hi leswaku ndzi ta n’wi dlaya? Hakunene a ndzi nge swi endli'. -Zainab u te-; Hakunene, hi Allah, a ndzi si tshama ndzi vona mubohiwa lonene ku fana na Khubaib. Hi Allah, ndzi tshame ndzi n’wi kuma siku rin’wana a ri karhi a dya madiriva emavokweni yakwe hambileswi mavoko yakwe a ma boheleriwe hi nsimbi naswona nakambe eMecca a ku nga ri nguva ya mihandzu.’ U te: ‘Hakunene a ku ri nkateko lowu humaka eka Allah lowu a wu nyikeke Khubaib’. Loko va ri kusuhi no suka etikweni ra Harom kuya dlaya Khubaib eka ndzhawu ya halal, Khubaib u te eka vona: ‘Ndzi pfumeleleni ndzi khongela ti raka’at timbirhi’. Hiloko va n’wi rhamba. Kutani Khubaib u khongerile ti Raka’at timbirhi kutani a ku: ‘Loko a ku nga ri hi wena ku ehleketa leswaku ndza chava hakunene a ndzi ta va ndzi lehise xikhongelo xa mina. O Allah, va lovise hinkwavo'. -Kutani a nyika vutlhokovetseri-; 'A ndzi na mhaka na swona ntsena loko ndzi dlayiwile tani hi Mumoslem # Hi xihi xiphemu xa miri wa mina lexi ndzi dlayiweke endleleni ya Allah'. # 'Hinkwaswo swi fanele ku va na hakelo ku suka eka tlhelo ra Allah # loko A swi lava, U katekisa nyama leyi handzukeke'. Eku heteleleni Ibn Al Harith u n’wi dlayile. Naswona Khubaib a a ri munhu wo sungula ku tekelela swikhongelo swimbirhi swa raka’at eka Mumoslem un’wana ni un’wana loyi a a ri kusuhi ni ku dlayiwa tanihi xivumbeko xa ku lehisa mbilu. Naswona Allah u hlamule xikhongelo xa ‘Ashim bin Thabit loko a dlayiwa. Kutani Muprofeta sallallaahu’alaihiwasallam u tivise vanghana va yena hi mahungu ya vona na khombo leri va langutaneke na rona. -Hi nkarhi wa rifu ra 'Ashim- vapfumeri va Quraish va rhumele vanhu eka 'Ashim va va byela leswaku u dlayiwile leswaku va ta ta va teka swo karhi emirini wa 'Ashim leswaku va ta n'wi lemuka. Khale, ‘Ashim hakunene u dlaye un’wana wa vatirhela-mfumo va vona hi nkarhi wa Nyimpi ya Badr. -Loko va lava ku rihisela eka 'Ashim-, Allah u rhumele eka 'Ashim vuthu ra tinyoxi leti n'wi sirheleleke eka varhumiwa lava nga pfumeriki va Quroish leswaku va tsandzeka ku teka xiphemu xin'we xa nyama emirini wa 'Ashim.