حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُحَدَّثَ عَنْ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ أَنَّهُ قَالَ كَانَ صَدِيقًا لِأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا مَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ وَكَانَ سَعْدٌ إِذَا مَرَّ بِمَكَّةَ نَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ انْطَلَقَ سَعْدٌ مُعْتَمِرًا فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بِمَكَّةَ فَقَالَ لِأُمَيَّةَ انْظُرْ لِي سَاعَةَ خَلْوَةٍ لَعَلِّي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ فَخَرَجَ بِهِ قَرِيبًا مِنْ نِصْفِ النَّهَارِ فَلَقِيَهُمَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ يَا أَبَا صَفْوَانَ مَنْ هَذَا مَعَكَ فَقَالَ هَذَا سَعْدٌ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ أَلَا أَرَاكَ تَطُوفُ بِمَكَّةَ آمِنًا وَقَدْ أَوَيْتُمْ الصُّبَاةَ وَزَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ تَنْصُرُونَهُمْ وَتُعِينُونَهُمْ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنَّكَ مَعَ أَبِي صَفْوَانَ مَا رَجَعْتَ إِلَى أَهْلِكَ سَالِمًا فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ وَرَفَعَ صَوْتَهُ عَلَيْهِ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي هَذَا لَأَمْنَعَنَّكَ مَا هُوَ أَشَدُّ عَلَيْكَ مِنْهُ طَرِيقَكَ عَلَى الْمَدِينَةِ فَقَالَ لَهُ أُمَيَّةُ لَا تَرْفَعْ صَوْتَكَ يَا سَعْدُ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ سَيِّدِ أَهْلِ الْوَادِي فَقَالَ سَعْدٌ دَعْنَا عَنْكَ يَا أُمَيَّةُ فَوَاللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُمْ قَاتِلُوكَ قَالَ بِمَكَّةَ قَالَ لَا أَدْرِي فَفَزِعَ لِذَلِكَ أُمَيَّةُ فَزَعًا شَدِيدًا فَلَمَّا رَجَعَ أُمَيَّةُ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ يَا أُمَّ صَفْوَانَ أَلَمْ تَرَيْ مَا قَالَ لِي سَعْدٌ قَالَتْ وَمَا قَالَ لَكَ قَالَ زَعَمَ أَنَّ مُحَمَّدًا أَخْبَرَهُمْ أَنَّهُمْ قَاتِلِيَّ فَقُلْتُ لَهُ بِمَكَّةَ قَالَ لَا أَدْرِي فَقَالَ أُمَيَّةُ وَاللَّهِ لَا أَخْرُجُ مِنْ مَكَّةَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ اسْتَنْفَرَ أَبُو جَهْلٍ النَّاسَ قَالَ أَدْرِكُوا عِيرَكُمْ فَكَرِهَ أُمَيَّةُ أَنْ يَخْرُجَ فَأَتَاهُ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ يَا أَبَا صَفْوَانَ إِنَّكَ مَتَى مَا يَرَاكَ النَّاسُ قَدْ تَخَلَّفْتَ وَأَنْتَ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي تَخَلَّفُوا مَعَكَ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ أَبُو جَهْلٍ حَتَّى قَالَ أَمَّا إِذْ غَلَبْتَنِي فَوَاللَّهِ لَأَشْتَرِيَنَّ أَجْوَدَ بَعِيرٍ بِمَكَّةَ ثُمَّ قَالَ أُمَيَّةُ يَا أُمَّ صَفْوَانَ جَهِّزِينِي فَقَالَتْ لَهُ يَا أَبَا صَفْوَانَ وَقَدْ نَسِيتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ لَا مَا أُرِيدُ أَنْ أَجُوزَ مَعَهُمْ إِلَّا قَرِيبًا فَلَمَّا خَرَجَ أُمَيَّةُ أَخَذَ لَا يَنْزِلُ مَنْزِلًا إِلَّا عَقَلَ بَعِيرَهُ فَلَمْ يَزَلْ بِذَلِكَ حَتَّى قَتَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبَدْرٍ

Esan dit [Ahmad bin 'Uthmanek] esan digula [Syuraij bin Maslamahek] esan digula [Ibrahim bin Yusufek] [bere aitagandik] [Abu Ishaqek] esan duela, esan dit ['Amru bin Maimunek] entzun zuela ['Abdullah bin Mas'ud] radiallahu 'anhuk Sa'ad bin Mu'adz-i buruz kontatzen, iraganean Sa'ad Umayyah bin Khalafen lagun mina zela, Umayyah Medinara etortzen zenean, Sa'ad ikustera gelditzen zela eta, era berean, Sa'ad Mekara etortzen zenean, Umayyah ikustera gelditzen zela. Sa'ad Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, Medinara joan ondoren, Sa'ad bin Mu'adz Umrah egitera joan zen eta gero Umayyahrekin Mekan biltzeko gelditu zen. Sa'adek Umayyahi esan zion: "Adi egon atmosferari une batez, Tawaf egingo baitut Baitullah-en". Beraz, eguerdian berarekin irten zen eta biak Abu Jahlekin topo egin zuten. Abu Jahlek esan zuen: «Oi, Abu Shafwan, nor da zurekin dagoen pertsona hau?». Umayyahek esan zuen: «Sa'ad da». Abu Jahlek Umayyahi esan zion: «Zergatik utzi diozu Tawaf segurtasunez egiten? Izan ere, erlijioa utzi duten pertsonei lagundu diezu eta laguntzeko eta laguntzeko promesa egin duzu. Izan ere, Ala izendatzen dugu, Abu Shafwanekin ez bazaude, ezingo zara zure familiarengana segurtasunez itzuli». Beraz, Sa'adek ahotsa altxatuz esan zion: «Alaren izenean, Tawaf egitea eragozten badidazu, zalantzarik gabe eragotziko dizut Medinarako bidea indar gehiagorekin hartzea». Umayyahek Sa'adi esan zion: «Ez altxa ahotsa Abu Al Hakam-en aurrean, haran honetako -Meka- jendearen buruzagia baita». Sa'adek esan zuen: «Utzi gaitzazu bakean, Oi, Umayyah». Ala izenean, entzun dut Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten: "Egia esan, musulmanek borrokatuko zaituztete". Umayyah-ek galdetu zuen: "Mekan?". Sa'adek erantzun zuen: "Ez dakit". Horrek oso harrituta utzi zuen Umayyah. Bere familiaren etxera joan zenean, esan zuen: "Oi Umm Shafwan, badakizu zer esan didan Sa'adek?". Bere emazteak galdetu zuen: "Zer esan dizu?". Umayyah-ek esan zuen: "Onartu zuen Muhammadek esan ziela hilko nindutela". Galdetu nion: "Mekan al dago?". Erantzun zuen: "Ez dakit". Orduan Umayyah-ek esan zuen: "Alaren izenean, ez naiz Meka utziko". Badr-eko gudua hurbiltzen ari zenean, Abu Jahlek jendea mobilizatu eta oihu egin zuen: "Prestatu ibilgailuak". Une hartan, Umayyah ez zen alde egin nahi izan. Beraz, Abu Jahl joan zitzaion eta esan zion: "Oi Abu Shafwan, giza arretaren fokua izango zara". Mekako herriaren buruzagia izan arren, ez zinen joan. Zure adibidea jarraituko dute ez joateko'. Abu Jahlek gonbidatuz jarraitu zuen, azkenean Umayyah-ek esan zuen arte: 'Behartatzen banauzu, Ala izenean, Mekako gamelurik onena erosiko dut'. Orduan Umayyah-ek bere emazteari esan zion: 'Umm Shafwan, prestatu nire hornigaiak'. Bere emazteak esan zion: 'Ahaztu al zaizu Yathribeko zure anaiak esandakoa?'. Umayyah-ek erantzun zion: 'Ez. Ez naiz haiekin bat egingo une batez baino ez'. Joan zenean, Umayyah ez zen inon gelditu, bere gamelua lotu besterik ez zuen egin. Eta bere gameluari helduta jarraitu zuen Alah-ek Badr-eko gudu-zelaian hil zuen arte.