Malaikat menguji tiga orang yang sakit dari bani Isra'il

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ ثَلَاثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى بَدَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ فَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا فَقَالَ أَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ هُوَ شَكَّ فِي ذَلِكَ إِنَّ الْأَبْرَصَ وَالْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا وَأَتَى الْأَقْرَعَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ قَالَ فَأَعْطَاهُ بَقَرَةً حَامِلًا وَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا وَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ يَرُدُّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرُ بِهِ النَّاسَ قَالَ فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأَعْطَاهُ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ إِبِلٍ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ بَقَرٍ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ غَنَمٍ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ تَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ لَهُ إِنَّ الْحُقُوقَ كَثِيرَةٌ فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ لَقَدْ وَرِثْتُ لِكَابِرٍ عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا فَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَيْهِ هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ وَتَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ بَصَرِي وَفَقِيرًا فَقَدْ أَغْنَانِي فَخُذْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ بِشَيْءٍ أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْكَ وَسَخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ

Esan dit [Ahmad bin Ishaq-ek] esan digula ['Amru bin 'Ashim-ek] esan digula [Hammam-ek] esan digula [Ishaq bin 'Abdullah-ek] esan digula, esan didala ['Abdur Rahman bin Abu 'Amrah] esan diola [Abu Hurairah-ek, Ala pozik egon da berarekin] entzun zuela Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Eta baita ere kontatu da, esan didala [Muhammad-ek] esan digula ['Abdullah bin Raja'] esan digula [Hammam] [Ishaq bin 'Abdullah-ek] esan digula, esan didala ['Abdur Rahman bin Abu 'Amrah] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] esan diola entzun zuela Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam esaten: 'Hiru pertsona zeuden Bani Israeletik, eta horietako bat gaixotasunez zegoen. Lehenengoak legena zuen, bigarrenak burusoila zuen eta hirugarrena itsua zen. Orduan, Allah Ta'ala-k aingeruak bidaliz probatu zituen. Lehenik, aingerua legenardunarengana etorri eta galdetu zion: "Zer gustatzen zaizu gehien?" Gizonak erantzun zion: "Nire azalaren kolorea eta azal-tonu ona, orain jendea niregandik urrun dagoelako". Jarraitu zuen: "Beraz, aingeruak bere azala garbitu zuen desagertu arte eta kolore eta azal on batekin ordezkatu zen". Orduan, aingeruak berriro galdetu zuen: "Zein aberastasun gustatzen zaizu gehien?" Gizonak erantzun zion: "Gameluak". Narratzaileak esan zuen: "Edo behiak". Narratzaileek ez zekiten legenarduna edo burusoila zen. Batek esan zuen: "Gameluak", eta besteak: "Behiak". Beraz, dozenaka gamelu eman zizkioten, eta aingeruak esan zuen: "Bedeinkazioak izan daitezela haietan". Orduan, aingerua burusoila joan eta galdetu zion: "Zer gustatzen zaizu gehien?" Gizonak erantzun zion: "Ile ona haztea eta gaixotasun honek ni uztea, orain jendea niregandik urrun dagoelako". Jarraitu zuen: "Beraz, aingeruak pertsona honen burua igurtzi zuen desagertu arte eta ile eder batekin ordezkatu zen". Orduan, aingeruak berriro galdetu zuen; «Zein altxor gustatzen zaizu gehien?». Pertsonak erantzun zuen: «Behia». Beraz, behi haurdun bat eman zioten eta aingeruak esan zuen: «Zorionez, behiak bedeinkazioak izango dizkizu». Orduan, aingerua itsuarengana joan eta galdetu zion: «Zer gustatzen zaizu gehien?». Pertsonak erantzun zuen: «Ea Ala Ta'alak ikusmena itzuliko balit, ikusmen horrekin gizakiak ikus ahal izateko». Jarraitu zuen: «Beraz, aingeruak gizon honen begiak igurtzi zituen Ala Ta'alak ikusmena itzuli zion arte». Orduan, aingeruak berriro galdetu zuen: «Zein altxor gustatzen zaizu gehien?». Pertsonak erantzun zuen: «Ahuntza». Beraz, ahuntz haurdun bat eman zioten. Beraz, lehenengo bi pertsonen animaliak ugaritu egin ziren eta hirugarren pertsonak ere bai, bakoitzak gameluak bazkatzeko haran bat, behiak bazkatzeko haran bat eta ahuntzak bazkatzeko haran bat zuen. Orduan, aingerua legenardun itxura zuen gizonarengana joan zen eta esan zion: «Pertsona pobre bat naiz, eta nire hornigaiak agortu zaizkit bidaia honetan, eta inork ez du esan gaur bizirik nagoela, Ala Ta'ala izan ezik». Beraz, galdetzen dizut, gamelu baten kolore eta larru ederra eman dizun pertsonaren izenean, emango al didazu hornigaiak nire bidaiarekin jarraitzeko? Pertsona honek esan zuen: "Izan ere, eskubide asko daude betetzeko". Orduan Aingeruak galdetu zion: "Uste dut ezagutzen zaitudala. Ez al zinen legenardun pertsona bat eta jendeak baztertzen zintuen eta pobrezia egoeran zeunden eta gero Allah Ta'ala-k aberastasuna eman zizun?". Pertsona honek erantzun zuen: "Hau guztia herentziazko herentziatik daukat". Beraz, aingeruak esan zuen: "Gezurra esaten baduzu, Allah Ta'ala-k zure jatorrizko egoerara itzul zaitzala". Orduan, aingerua lehenago burusoila zuen pertsonarengana etorri zen burusoila zuen pertsona baten itxuran, eta aingeruak lehenengo pertsonari esan zitzaion bezala esan zuen, gero lehenago burusoila zuen pertsonak erantzun zuen lehenago legenardun pertsonak erantzun zuen, eta aingeruak esan zuen: "Gezurra esaten baduzu, Allah Ta'ala-k zure jatorrizko egoerara itzul zaitzala". Orduan, aingerua itsu zegoen gizonarengana etorri zen itsu baten itxuran eta esan zuen; «Pertsona pobre bat naiz, eta nire hornigaiak agortu zaizkit bidaia honetan, eta inork ez dit esan gaur bizirik nagoela, Allah Ta'ala izan ezik. Beraz, ahuntz itxuran ikusmena itzuli dizunaren izenean, galdetzen dizut: emango al didazue hornigaiak nire bidaiarekin jarraitzeko?». Pertsona honek erantzun zuen: «Itsua nintzen, eta gero Allah Ta'ala-k ikusmena itzuli zidan, eta pertsona pobre bat ere nintzen, eta gero nahikoa eman zidan, beraz, hartu nahi duzuna. Allahgatik, ez dizut eragotziko zerbait hartzea, baldin eta Allah Ta'alarentzat hartzen baduzu». Aingeruak esan zuen: «Eutsi zure altxorrari. Izan ere, probatzen ari zara, eta Allah Ta'ala pozik dago zurekin eta haserre dago zure bi lagunekin».