Malaikat menguji tiga orang yang sakit dari bani Isra'il
Imam Bukhari : 3205
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ ثَلَاثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى بَدَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ فَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا فَقَالَ أَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ هُوَ شَكَّ فِي ذَلِكَ إِنَّ الْأَبْرَصَ وَالْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا وَأَتَى الْأَقْرَعَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ قَالَ فَأَعْطَاهُ بَقَرَةً حَامِلًا وَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا وَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ يَرُدُّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرُ بِهِ النَّاسَ قَالَ فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأَعْطَاهُ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ إِبِلٍ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ بَقَرٍ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ غَنَمٍ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ تَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ لَهُ إِنَّ الْحُقُوقَ كَثِيرَةٌ فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ لَقَدْ وَرِثْتُ لِكَابِرٍ عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا فَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَيْهِ هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ وَتَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ بَصَرِي وَفَقِيرًا فَقَدْ أَغْنَانِي فَخُذْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ بِشَيْءٍ أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْكَ وَسَخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ
Mae wedi dweud wrthyf [Ahmad bin Ishaq] fod ['Amru bin 'Ashim] wedi dweud wrthym fod [Hammam] wedi dweud wrthym fod [Ishaq bin 'Abdullah] wedi dweud, wedi dweud wrthyf ['Abdur Rahman bin Abu 'Amrah] fod [Abu Hurairah, boed i Allah fod yn falch ohono] wedi dweud wrtho ei fod wedi clywed y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Ac mae hefyd wedi'i adrodd, wedi dweud wrthyf fod [Muhammad] wedi dweud wrthym ['Abdullah bin Raja'] wedi dweud wrthym [Hammam] gan [Ishaq bin 'Abdullah] wedi dweud, wedi dweud wrthyf ['Abdur Rahman bin Abu 'Amrah] fod [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] wedi dweud wrtho ei fod wedi clywed y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Roedd tri o bobl o Bani Israel yn dioddef o salwch. Roedd y cyntaf yn dioddef o wahanglwyf, roedd gan yr ail ben moel a'r trydydd yn ddall. Yna profodd Allah Ta'ala nhw trwy anfon angylion atynt. Yn gyntaf, daeth yr angel at y gwahanglwyfus a gofyn iddo: 'Beth wyt ti'n ei hoffi fwyaf?' Atebodd y dyn: 'Lliw fy nghroen a'm croen da oherwydd bod pobl bellach ymhell oddi wrthyf.' Parhaodd: 'Felly sychodd yr angel ei groen nes iddo ddiflannu a chael ei ddisodli gan liw a chroen da.' Yna gofynnodd yr angel eto: 'Pa gyfoeth wyt ti'n ei hoffi fwyaf?' Atebodd y dyn: 'Comelod.' Dywedodd yr adroddwr: 'Neu wartheg.' Nid oedd yr adroddwyr yn siŵr a oedd y gwahanglwyfus neu'r dyn moel. Dywedodd un: 'Comelod,' a dywedodd y llall: 'Buchod.' Felly rhoddwyd dwsinau o gamelod iddo, a dywedodd yr angel: 'Boed bendithion ynddynt i ti.' Yna daeth yr angel at y dyn moel a gofyn iddo: 'Beth wyt ti'n ei hoffi fwyaf?' Atebodd y dyn: 'Tyfu gwallt da a'r afiechyd hwn yn fy ngadael oherwydd bod pobl bellach ymhell oddi wrthyf.' Parhaodd: 'Felly rhwbiodd yr angel ben y person hwn nes iddo ddiflannu a chael ei ddisodli gan wallt hardd'. Yna gofynnodd yr angel eto; ''Pa drysor wyt ti'n ei hoffi fwyaf?'' Atebodd y person; ''Buwch''. Felly rhoddwyd buwch feichiog iddo a dywedodd yr angel; ''Gobeithio y bydd gan y fuwch fendithion i ti''. Yna daeth yr angel at y dyn dall a gofyn iddo; ''Beth wyt ti'n ei hoffi fwyaf?'' Atebodd y person hwn; ''Pe bai Allah Ta'ala yn adfer fy ngolwg fel y gallwn weld bodau dynol gyda'r golwg hwnnw''. Parhaodd: ''Felly rhwbiodd yr angel lygaid y dyn hwn nes i Allah Ta'ala adfer ei olwg''. Yna gofynnodd yr angel eto; ''Pa drysor wyt ti'n ei hoffi fwyaf?'' Atebodd y person; ''Gafr''. Felly rhoddwyd gafr feichiog iddo''. Felly lluosogodd anifeiliaid y ddau berson cyntaf yn helaeth ac felly hefyd y trydydd person, roedd gan bob un ohonynt ddyffryn i bori camelod, dyffryn i bori gwartheg a dyffryn i bori geifr. Yna daeth yr angel at y dyn a fu'n wahanglwyfus ar ffurf gwahanglwyfus a dywedodd; ''Rwy'n berson tlawd y mae fy ddarpariaethau wedi rhedeg allan ar y daith hon ac nid oes neb wedi dweud fy mod yn fyw heddiw ac eithrio Allah Ta'ala.'' Felly gofynnaf i chi, wrth y person sydd wedi rhoi lliw a chroen hardd camel i chi, a wnewch chi roi darpariaethau i mi fel y gallaf barhau â'm taith? Felly dywedodd y person hwn; 'Yn wir, mae yna lawer o hawliau - i mi eu cyflawni - '. Yna gofynnodd yr Angel iddo; 'Rwy'n credu fy mod i'n eich adnabod chi. Onid oeddech chi'n berson â gwahanglwyf ac roedd pobl yn eich osgoi ac roeddech chi mewn cyflwr o dlodi ac yna rhoddodd Allah Ta'ala gyfoeth i chi?'. Atebodd y person hwn; 'Mae gen i hyn i gyd o etifeddiaeth etifeddol'. Felly dywedodd yr angel; 'Os ydych chi'n dweud celwydd, bydded i Allah Ta'ala eich dychwelyd i'ch cyflwr gwreiddiol'. Yna daeth yr angel at y person a oedd â phen moel o'r blaen ar ffurf person â phen moel, yna dywedodd yr angel fel y dywedwyd wrth y person cyntaf yna atebodd y person a oedd â phen moel o'r blaen fel yr atebodd y person a oedd â gwahanglwyf o'r blaen yna dywedodd yr angel; 'Os ydych chi'n dweud celwydd, bydded i Allah Ta'ala eich dychwelyd i'ch cyflwr gwreiddiol'. Yna daeth yr angel at y dyn a oedd yn ddall ar ffurf dyn dall a dywedodd; 'Rwy'n berson tlawd y mae fy nwyddau wedi rhedeg allan ar y daith hon ac nid oes neb wedi dweud fy mod yn fyw heddiw ac eithrio Allah Ta'ala. Felly gofynnaf i chi, yn enw'r Un a roddodd eich golwg yn ôl i chi ar ffurf gafr, a wnewch chi roi nwyddau i mi fel y gallaf barhau â'm taith? Felly atebodd y person hwn; 'Roeddwn i'n berson dall yna rhoddodd Allah Ta'ala fy ngolwg yn ôl i mi ac roeddwn i hefyd yn berson tlawd yna rhoddodd ddigon i mi, felly cymerwch beth bynnag a fynnwch. Yn enw Allah, ni fyddaf yn eich atal rhag cymryd rhywbeth cyn belled â'ch bod yn ei gymryd dros Allah Ta'ala'. Felly dywedodd yr angel; 'Daliwch ati i'ch trysor. Yn wir, rydych chi'n cael eich profi ac mae Allah Ta'ala wedi bod yn falch ohonoch chi ac yn ddig gyda'ch dau ffrind'.