Ketentuan zakat unta dan kambing
Imam Nasa'i : 2412
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّسَائِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُرَيْحُ بْنُ النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُ أَنَّ هَذِهِ فَرَائِضُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ بِهَا رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ سُئِلَهَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَهَا فَلَا يُعْطِهِ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فِي خَمْسِ ذَوْدٍ شَاةٌ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ لَمْ تَكُنِ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَثَلَاثِينَ فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْفَحْلِ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَسِتِّينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسَةٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَسَبْعِينَ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْفَحْلِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ فَإِذَا تَبَايَنَ أَسْنَانُ الْإِبِلِ فِي فَرَائِضِ الصَّدَقَاتِ فَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْجَذَعَةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ جَذَعَةٌ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْحِقَّةُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا جَذَعَةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَّدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ وَعِنْدَهُ ابْنَةُ لَبُونٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ بِنْتِ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَّدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ بِنْتِ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ بِنْتُ لَبُونٍ وَعِنْدَهُ بِنْتُ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ مَخَاضٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا ابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنَّهُ يُقْبَلُ مِنْهُ وَلَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا أَرْبَعَةٌ مِنْ الْإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ فَفِيهَا شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ وَلَا تُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ وَلَا تَيْسُ الْغَنَمِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَّدِّقُ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي الرِّقَةِ رُبْعُ الْعُشْرِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ الْمَالُ إِلَّا تِسْعِينَ وَمِائَةً فَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا
Loko a hi vikile [‘Abdullah bin Fadhalah bin Ibrahim An Nasaa’i] u te; U vikile eka hina [Syuraih bin An Nu’man] u te; Ku byeriwe hina [Hammad bin Salamah] ku suka eka [Tsumamah bin ‘Abdullah bin Anas bin Malik] ku suka eka [Anas bin Malik] leswaku [Abu Bakr] -radliallahu ‘anhu- u n’wi tsalele; ' Lexi i vutihlamuleri bya zakat lebyi Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a byi sindziseke eka Mamoslem, lebyi Allah a leriseke Murhumiwa wa Yena sallallaahu 'alaihi wasallam ku byi hetisisa. Loyi exikarhi ka Mamoslem a komberiwa zakat hi ku ya hi milawu, u fanele ku yi nyika; naswona loyi a komberiweke ku tlula sweswo, a nga swi nyiki: Tikamela leti nga ehansi ka makume mbirhi ntlhanu, eka ku andzisiwa kun’wana ni kun’wana ka tinhloko ta ntlhanu zakat i mbuti yin’we. Loko yi fika eka tinhloko ta makume mbirhi ntlhanu ku ya eka makume nharhu ntlhanu, zakat yi le ka kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vumbirhi. Loko kungari kona, zakat yi nyikiwa kamela ya xinuna leyi malembe ya yona yanga fika eka lembe ra yona ra vunharhu. Loko yi fika eka tikamela ta makume nharhu nhungu ku ya eka makume mune ntlhanu, zakat i kamela ya xisati leyi malembe ya yona ya fikeke eka lembe ra yona ra vunharhu. Loko u fika eka makume mune nhungu kuya eka makume tsevu wa tikamela, zakat yi nyikiwa kamela ya xisati leyi malembe ya yona yanga eka lembe ra yona ra vumune naswona yinga hlanganisiwa na kamela ya xinuna. Loko u fika eka tikamela ta makume-nhungu-n’we ku ya eka makume-nkombo-ntlhanu, zakat i kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vuntlhanu. Loko u fikile eka tikamela ta makume nkombo nhungu ku ya eka makume nhungu, zakat yi nyikiwa tikamela timbirhi ta xisati leti malembe ya tona ya fikeke eka lembe ra tona ra vumbirhi. Loko u fika eka tikamela ta makume nhungu n’we kuya eka dzana na makume mbirhi, zakat yi nyikiwa tikamela timbirhi ta xisati letinga eka lembe ra tona ra vumune naswona tinga hlanganisiwa na tikamela ta xinuna. Loko ku ri na tikamela to tlula dzana na makume mbirhi, kutani eka tinhloko tin’wana na tin’wana ta makume mune zakat yi ta nyikiwa kamela ya xisati leyi malembe ya yona ma nga eka lembe ra yona ra vunharhu; naswona eka tinhloko tin’wana ni tin’wana ta makume ntlhanu, zakat yi nyikiwa kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vumune. Loko malembe ya tikamela leti zakat yi faneleke ku hakeriwa eka tona ya hambanile, mani na mani loyi a nga na nhlayo leyi lavekaka ya tikamela ku humesa kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vuntlhanu, kambe a nga ri na yona naswona a ri na kamela ya xisati ntsena leyi nga eka lembe ra yona ra vumune, kutani a nga humesa kamela leyi nga eka lembe ra yona ra vumune hi vukhale ku engeteriwa timbuti timbirhi loko sweswo swi n’wi olovela, kutani a engetela makume mbirhi wa tidirham. Un’wana na un’wana loyi nhlayo ya tikamela ta yena yi bohekaka ku humesa kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vumune, hambi leswi a nga riki na yona naswona a nga na kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vuntlhanu, kutani a nga humesa kamela leyi nga eka lembe ra yona ra vuntlhanu naswona mutirhela-mfumo wa zakat a n’wi nyika makume mbirhi wa tidirham kumbe timbuti timbirhi loko sweswo swi n’wi olovela. Un’wana na un’wana loyi nhlayo ya tikamela ya yena yi bohekaka ku hakela zakat eka kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vumune, kambe a nga ri na yona naswona a ri na kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vunharhu, kutani a nga ha nyika kamela leyi nga eka lembe ra yona ra vunharhu ra vukhale ku engeteriwa timbuti timbirhi loko sweswo swi n’wi olovela, kumbe ku engeteriwa makume mbirhi wa ti dirham. Un’wana na un’wana loyi nhlayo ya tikamela ta yena yi bohekaka ku hakela zakat i kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vunharhu, hambi leswi a nga riki na yona naswona a nga na kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vumune, kutani a nga humesa kamela leyi nga eka lembe ra yona ra vumune kutani mutirhela-mfumo wa zakat a n’wi nyika makume mbirhi wa ti- dirham kumbe timbuti timbirhi. Un’wana na un’wana loyi nhlayo ya tikamela ya yena yi lavaka leswaku a humesa kamela ya xisati eka lembe ra yona ra vunharhu, hambi leswi a nga riki na yona naswona a nga na kamela ya xisati eka lembe ra yona ra vumbirhi, kutani a nga ha humesa kamela eka lembe ra yona ra vumbirhi ku engeteriwa timbuti timbirhi loko sweswo swi n’wi olovela, kumbe ku engeteriwa makume mbirhi wa tidirham. Un’wana na un’wana loyi nhlayo ya tikamela ta yena yi n’wi bohaka ku humesa kamela ya xisati leyi nga eka lembe ra yona ra vumbirhi, hambi leswi a nga riki na yona naswona a nga na kamela ya xinuna leyi nga eka lembe ra yona ra vunharhu, kutani a nga ha humesa kamela ya xinuna leyi nga eka lembe ra yona ra vunharhu naswona a ku na xilaveko xo engetela yin’wana. Loyi a nga riki na tikamela handle ka mune, a nga boheki ku hakela zakat eka tona handle ka loko ku ri vini va tona. Malunghana na zakat eka timbuti leti humelerisiwaka ku tidyisa, loko kuri na makume mune kuya eka dzana na makume mbirhi wa timbuti, zakat i mbuti yin’we. Loko ku ri na timbuti to tlula dzana na makume mbirhi ku ya eka madzana mambirhi, zakat i timbuti timbirhi. Loko ku ri na timbuti to tlula madzana mambirhi ku ya eka madzana manharhu, zakat i timbuti tinharhu. Loko ku ri na timbuti to tlula madzana manharhu, kutani eka tinhloko ta dzana rin’wana na rin’wana zakat i mbuti yin’we. A swi pfumeleriwi ku nyika zakat eka swifuwo leswi dyuhaleke na leswi lamaleke naswona a swi pfumeleriwi ku nyika zakat eka swa xinuna, handle ka loko n’wini wa swona a swi lava. A swi pfumeleriwi ku hlengeleta swifuwo leswi hambaneke naswona a swi pfumeleriwi ku hambanyisa swifuwo leswi hlengeletiweke hi ku chava ku hakela zakat. Swifuwo leswi humaka eka ntlawa wa vanhu vambirhi, hi nkarhi wa zakat swifanele ku avanyisiwa hiku ringana exikarhi ka lavambirhi. Loko mbuti yin’we yi tshikiwa yi tidyisa ehansi ka makume mune, kutani a ku na zakat eka yona, handle ka loko n’wini wa yona a swi navela. Malunghana ni zakat ya silivhere, eka ti- dirham tin’wana ni tin’wana ta madzana mambirhi zakat i n’we-xa-mune xa yona—phesente timbirhi ni hafu. Loko kuri dzana na madzana ya nhungu wa ti dirham ntsena, kutani a ku na zakat eka yona, handle ka loko n’wini wa yona a swi navela.