حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْطَى لِكُلِّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ فَلَا وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ أَوْ انْتَمَى إِلَى غَيْرِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ التَّابِعَةُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا تُنْفِقُ امْرَأَةٌ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا إِلَّا بِإِذْنِ زَوْجِهَا قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا الطَّعَامَ قَالَ ذَلِكَ أَفْضَلُ أَمْوَالِنَا ثُمَّ قَالَ الْعَارِيَةُ مُؤَدَّاةٌ وَالْمِنْحَةُ مَرْدُودَةٌ وَالدَّيْنُ مَقْضِيٌّ وَالزَّعِيمُ غَارِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ خَارِجَةَ وَأَنَسٍ وَهُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَرِوَايَةُ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ وَأَهْلِ الْحِجَازِ لَيْسَ بِذَلِكَ فِيمَا تَفَرَّدَ بِهِ لِأَنَّهُ رَوَى عَنْهُمْ مَنَاكِيرَ وَرِوَايَتُهُ عَنْ أَهْلِ الشَّامِ أَصَحُّ هَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ حَدِيثًا مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ و سَمِعْت عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ زَكَرِيَّا بْنَ عَدِيٍّ يَقُولُ قَالَ أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ خُذُوا عَنْ بَقِيَّةَ مَا حَدَّثَ عَنْ الثِّقَاتِ وَلَا تَأْخُذُوا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ مَا حَدَّثَ عَنْ الثِّقَاتِ وَلَا عَنْ غَيْرِ الثِّقَاتِ

Esan digu ['Ali bin Hujr] eta [Hannad] biek esan zutela; esan digu [Isma'il bin 'Ayyasy]; esan digu [Syurahbil bin Muslim Al Khaulani]-rengandik [Abu Umamah Al Bahili] esan zuela; Entzun nuen Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) Hajj Wadan zehar egindako sermoian esaten: 'Egia esan, Alakek eskubidea duen orori eman dio bere eskubidea. Beraz, ez dago testamenturik oinordekoentzat. Haur baten patua bere aitarentzat da. Adultero batentzat, harrikatu egiten da - harrikatu egiten da - eta kontuak Alaren esku uzten dira. Eta bere aitaz beste norbaiten esku uzten duenak, edo bere tutoreaz besteko tutore bat badu, orduan Alaren madarikazioa eroriko zaio gainean Piztuera Egunera arte. Emazte batek ezin du gastatu bere senarraren ondasunetan, bere baimenarekin izan ezik'. Orduan galdetu zioten: 'Oi Alaren Mezularia, janaria ere ez al dago baimenduta?' Erantzun zuen: 'Janaria da dugun altxorrik garrantzitsuena'. Gero berriro esan zuen: «Emakume biluziek zigorra jasoko dute. Opariak ukatuko dira, zorrak, berriz, itzuliko dira. Eta bermatzaile batek ordainduko du». Abu Isak esan zuen: «Hadith esanguratsua Amru bin Kharijah eta Anasengandik ere kontatu zen. Hau Hasan Sahih hadith bat da. Eta baita ere Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en Umamah-tik kontatu da, bide honetatik aparte. Isma'il bin Ayyas-en historia Irakeko herriarengandik. Bitartean, Hijaz-eko jendea ez da horrelakoa, tafarrud dagoen hadith-ei dagokienez -hadith-a narratzeko narratzaile indibiduala-, Munkarul Hadith-ek -istorio gaiztoak dituzten narratzaileek- haiengandik kontatu baitute. Eta Siriako herriaren historia benetakoagoa da. Hau da Muhammad bin Isma'il-ek esan zuena. Esan zuen: «Muhammad bin Isma'il-ek esaten entzun nuen; Ahmad bin Al Hasan-ek esaten entzun nuen; esan zuen Ahmad bin Hambal-ek; Isma'il bin 'Ayyasy-k besteek baino hadith hobea zuen». Beste arrazoi bat Ats Tsiqqah-etik kontatzen diren Munkar hadithak dira. Eta Abdullah bin Abdurrahman esaten entzun nuen; Zakariya bin 'Adi entzun nuen esaten; Abu Ishaq Al Fazarik esan zuen: "Har ezazu Al Baqiyyah-tik, hots, Ats Tsiqqaat-etik kontatu zuten hadith-a". Eta ez hartu Isma'il bin 'Ayyasyren hadith-a, Ats Tsiqqaat-etik edo Ats Tsiqqaat-etik kontatu zuen ala ez.