Kisah perjalanan nabi musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan nabi khidr 'alaihissalam

इमाम बुखारी : 76

حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ

ही हदीस आम्हाला [अबू अल-कासिम खालिद बिन खालिद] – हिम्शी येथील न्यायाधीश – यांनी सांगितली, त्यांनी सांगितले: ही हदीस आम्हाला [मुहम्मद बिन हारब] यांनी सांगितली, त्यांनी सांगितले: ही हदीस आम्हाला [अल-औज़ाई] यांनी सांगितली आम्हाला [अज़-जुहरी] यांनी ['उबैदुल्ला बिन अब्दुल्ला बिन 'उतबाह बिन मसूद] यांच्याकडून आणि त्यांनी [इब्न 'अब्बास] यांच्याकडून सांगितले की ते आणि अल-हुर्रु बिन काइस बिन हिशिन अल-फज़ारी मूसा (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या साथीदाराबद्दल वादविवाद करत होते; इब्न 'अब्बास म्हणाले: 'तो खिद्र (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आहे.' त्याच वेळी उबय बिन का'ब त्यांच्याजवळून जात होता, तेव्हा इब्न अब्बास यांनी त्याला हाक मारून म्हटले: "माझ्या सोबती आणि मी मूसा (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सोबतीबद्दल वादविवाद करत आहोत, ज्याच्याबद्दल त्याला शेवटी त्यांना भेटण्याचा मार्ग विचारण्यात आला होता; तुम्ही पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना या विषयाबद्दल कधी काही सांगताना ऐकले आहे का?" [उबय बिन का'ब] यांनी उत्तर दिले: 'होय, नक्कीच, मी अल्लाहच्या प्रेषितांना, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, असे म्हणताना ऐकले: 'जेव्हा मूसा इस्राएलच्या मुलांच्या नेत्यांमध्ये होते, तेव्हा एक माणूस आला आणि त्याने विचारले: 'तुम्हाला तुमच्यापेक्षा जास्त शहाणा कोणी माहीत आहे का?' मूसा, त्यांच्यावर शांती असो, म्हणाले: 'नाही.' मग परमेश्वर, सर्वोच्च, यांनी मूसा (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना प्रकट केले: 'एक आहेत, म्हणजेच आमचा सेवक खिद्र.' म्हणून मूसा (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी त्याला भेटण्यासाठी मार्गदर्शन मागितले. परमेश्वरने मूसांसाठी मासाला एक चिन्ह बनवले आणि त्यांना सांगितले: 'जर तुम्ही तो मासा हरवलात, परत या, आणि तुम्ही त्याला भेटाल.' मग मूसा (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी समुद्रात त्या माश्याचा माग काढला. मूसा यांचे शिष्य म्हणाले: "तुम्हाला आठवतं का जेव्हा आपण त्या खडकाजवळ आश्रय घेतला होता? मला माश्याबद्दल सांगायचं विसरले होते, आणि मला ते सांगायला विसर घालवणारा दुसरा कोणीही नव्हता, तर तो शैतानच होता." तेव्हा मूसा (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: "हीच ती जागा आहे जी आपण शोधत होतो." मग ते दोघेही त्यांच्या मूळ मार्गाने परतले. आणि अखेरीस, ते दोघेही खिदिर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना भेटले. ही त्या दोघांची कथा आहे, जशी अल्लाहने आपल्या ग्रंथात सांगितली आहे.