حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضَمْرَةَ بْنِ سَعْدٍ السُّلَمِيَّ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي وَجَدِّي وَكَانَا قَدْ شَهِدَا حُنَيْنًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَا صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ ثُمَّ جَلَسَ إِلَى ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَامَ إِلَيْهِ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ وَعُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنِ بْنِ بَدْرٍ يَطْلُبُ بِدَمِ الْأَشْجَعِيِّ عَامِرِ بْنِ الْأَضْبَطِ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ سَيِّدُ قَيْسٍ وَالْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ يَدْفَعُ عَنْ مُحَلِّمِ بْنِ جَثَّامَةَ لِخِنْدِفٍ فَاخْتَصَمَا بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَأْخُذُونَ الدِّيَةَ خَمْسِينَ فِي سَفَرِنَا هَذَا وَخَمْسِينَ إِذَا رَجَعْنَا قَالَ يَقُولُ عُيَيْنَةُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَدَعُهُ حَتَّى أُذِيقَ نِسَاءَهُ مِنْ الْحُزْنِ مَا أَذَاقَ نِسَائِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ تَأْخُذُونَ الدِّيَةَ فَأَبَى عُيَيْنَةُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ رَجُلٌ قَصِيرٌ مَجْمُوعٌ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا وَجَدْتُ لِهَذَا الْقَتِيلِ شَبِيهًا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ إِلَّا كَغَنَمٍ وَرَدَتْ فَرُمِيَ أَوَّلُهَا فَنَفَرَ آخِرُهَا اسْنُنْ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ بَلْ تَقْبَلُونَ الدِّيَةَ فِي سَفَرِنَا هَذَا خَمْسِينَ وَخَمْسِينَ إِذَا رَجَعْنَا فَلَمْ يَزَلْ بِالْقَوْمِ حَتَّى قَبِلُوا الدِّيَةَ قَالَ فَلَمَّا قَبِلُوا الدِّيَةَ قَالَ قَالُوا أَيْنَ صَاحِبُكُمْ يَسْتَغْفِرُ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ رَجُلٌ آدَمُ طَوِيلٌ ضَرَبَ عَلَيْهِ حُلَّةً كَانَ تَهَيَّأَ لِلْقَتْلِ حَتَّى جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جَلَسَ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اسْمُكَ قَالَ أَنَا مُحَلِّمُ بْنُ جَثَّامَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَامَ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَهُوَ يَتَلَقَّى دَمْعَهُ بِفَضْلِ رِدَائِهِ فَأَمَّا نَحْنُ بَيْنَنَا فَنَقُولُ قَدْ اسْتَغْفَرَ لَهُ وَلَكِنَّهُ أَظْهَرَ مَا أَظْهَرَ لِيَدَعَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ

Esan digu [Abu Uthman Sa'id bin Yahya bin Sa'id bin Aban bin Sa'id bin Al 'Ash] esan zidan [Nire aitak] [Muhammad bin Ishaq] [Muhammad bin Ishaq] [Muhammad bin Ja'far bin Zubair] [Muhammad bin Ja'far bin Zubair] esan zigun, entzun nuen [Ziyad bin Dlamrah bin Sa'd As Sulami esan zuen eta [M aitak esan zuen] [M] Zubay] aitonak] esan zidan -biek parte hartu zuten Hunaingo guduan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ekin-, biek esan zidan: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek eguerdiko otoitzak egin zituen gurekin, ondoren zuhaitz baten azpian eseri zen. Orduan, Al 'Aqra bin Habis eta Uyainah bin Hisn bin Badr aurrean jarri ziren Al Asyja'i 'Amir bin Al Adlbath - Bani Qaisen buruzagia --ren odola eskatzen, Al Aqra' bin Habis-ek Khindifeko Muhallim bin Jutsamah defendatu zuen bitartean, orduan biak liskarra egin zuten sallahillaahulai 'Profhetaren aurrean. Orduan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam' esaten entzun genuen: Berrogeita hamar erreskate har ditzakezu gure bidaian -orain-, eta beste berrogeita hamar itzuli ondoren'. Urwah-k esan zuen: "Uyainah-k esan zuen: "Ala esan zuen, oi Allahren mezularia, ez dut onartuko bere emazteak nire emazteak sentitzen duen tristura sentitu arte!" Beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Baina zuk diyat hartu!', baina Uyainah-k uko egin zion hala ere, Mukaitil izeneko lait tribuko batek, gizon baxu eta trinkoa, esan zuen: "O Nabiyullah, ez dut sakrifizio honetan aurkitzen islamaren hasieran zegoenaren antzekotasunik, lehen edateko eta gero islamaren hasieran edateko moduan igarotzen zena izan ezik. ihes egin zuen, beraz, gaur erabaki eta bihar aldatu'. Urwah-k esan zuen: "Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek eskua altxatu zuen eta esan zuen: "Izan ere, oraindik berrogeita hamar erreskate jasoko dituzu gure bidaian, eta beste berrogeita hamar itzuli ondoren". Han geratu zen erreskatea jaso zuten arte'. Urwah-k jarraitu zuen: "Orduan galdetu zuten: "Non dago zure laguna Ala-ren Mezularia barkamena eskatuko duelako?" Orduan, azal marroia eta gorputz altua zuen gizon bat zutitu zen, oihal bat eskuan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en aurrean eseri zen qishash izateko prest. Eseri ondoren, Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam galdetu zion: 'Nola da zure izena?' Hark erantzun zuen: 'Muhallim bin Jatstsamah naiz'. Orduan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam otoitz egin zuen: 'O Allah, ez barkatu Muhallim-ak. Ala, ez barkatu Muhallim'. Hiru aldiz, gero, Profetaren albotik altxatu zen bere malkoak oihalaren ertzarekin garbitzen zituen bitartean. Batak besteari barkamena eskatzen genion bitartean, jendeak hura alde egiteko ematen zuena erakutsi zuen».