حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثُمَّ ارْتَحَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ لِيَبِيعَ عَقَارًا لَهُ بِهَا وَيَجْعَلَهُ فِي السِّلَاحِ وَالْكُرَاعِ ثُمَّ يُجَاهِدَ الرُّومَ حَتَّى يَمُوتَ فَلَقِيَ رَهْطًا مِنْ قَوْمِهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّ رَهْطًا مِنْ قَوْمِهِ سِتَّةً أَرَادُوا ذَلِكَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَيْسَ لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فَنَهَاهُمْ عَنْ ذَلِكَ فَأَشْهَدَهُمْ عَلَى رَجْعَتِهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَيْنَا فَأَخْبَرَنَا أَنَّهُ أَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنْ الْوَتْرِ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكَ بِأَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ بِوَتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قَالَ ائْتِ عَائِشَةَ فَاسْأَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَيَّ فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ قَالَ فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا إِنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهِمَا إِلَّا مُضِيًّا فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ مَعِي فَدَخَلْنَا عَلَيْهَا فَقَالَتْ حَكِيمٌ وَعَرَفَتْهُ قَالَ نَعَمْ أَوْ بَلَى قَالَتْ مَنْ هَذَا مَعَكَ قَالَ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قَالَ ابْنُ عَامِرٍ قَالَ فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرٌ قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ الْقُرْآنَ فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ ثُمَّ بَدَا لِي قِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ قِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ هَذِهِ السُّورَةَ { يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ } قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ قِيَامَ اللَّيْلِ فِي أَوَّلِ هَذِهِ السُّورَةِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَوْلًا حَتَّى انْتَفَخَتْ أَقْدَامُهُمْ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَاتِمَتَهَا فِي السَّمَاءِ اثْنَيْ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ التَّخْفِيفَ فِي آخِرِ هَذِهِ السُّورَةِ فَصَارَ قِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَطَوُّعًا مِنْ بَعْدِ فَرِيضَتِهِ فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ ثُمَّ بَدَا لِي وَتْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ وَتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كُنَّا نُعِدُّ لَهُ سِوَاكَهُ وَطَهُورَهُ فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ مِنْ اللَّيْلِ فَيَتَسَوَّكُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُصَلِّي ثَمَانِي رَكَعَاتٍ لَا يَجْلِسُ فِيهِنَّ إِلَّا عِنْدَ الثَّامِنَةِ فَيَجْلِسُ وَيَذْكُرُ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو وَيَسْتَغْفِرُ ثُمَّ يَنْهَضُ وَلَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يُصَلِّي التَّاسِعَةَ فَيَقْعُدُ فَيَحْمَدُ رَبَّهُ وَيَذْكُرُهُ وَيَدْعُو ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَمَا يُسَلِّمُ فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَيَّ فَلَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُخِذَ اللَّحْمُ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَمَا يُسَلِّمُ فَتِلْكَ تِسْعٌ يَا بُنَيَّ وَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً أَحَبَّ أَنْ يُدَاوِمَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا شَغَلَهُ عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ نَوْمٌ أَوْ وَجَعٌ أَوْ مَرَضٌ صَلَّى مِنْ النَّهَارِ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَلَا أَعْلَمُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلَا قَامَ لَيْلَةً حَتَّى أَصْبَحَ وَلَا صَامَ شَهْرًا كَامِلًا غَيْرَ رَمَضَانَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَحَدَّثْتُهُ بِحَدِيثِهَا فَقَالَ صَدَقْتَ أَمَا لَوْ كُنْتُ أَدْخُلُ عَلَيْهَا لَأَتَيْتُهَا حَتَّى تُشَافِهَنِي مُشَافَهَةً

Esan digu [Yahya] [Sa'id bin Abi Urwabah] [Qotadah] [Zurarah bin Awfa] [Sa'ad bin Hisham] [Sa'ad bin Hisham] bere emaztea dibortziatu zuela esan digu, gero Medinara joan zen hiri horretako ondasunak saltzera. Gero, armak eta zaldiak trukatu eta erromatarren aurkako jihadarekin bat egiten zuen hil arte. Orduan bere herriko jende talde bat ezagutu zuen. Orduan esan zioten behin sei laguneko talde bat zegoela sallallaahu 'alaihiwasallam Profeta halako zerbait nahi zuen garaian. Orduan esan zuen; 'Ez al naiz zuretzako eredu ona?' Hori debekatu zien. Haien testigantza itzultzeko eskatu zuen. Orduan, -Sa'd bin Hisham- guregana itzuli zen eta Ibn Abbas ezagutu zuela jakinarazi zigun, otoitz witraz galdetu zion. Orduan -Ibn Abbasek- esan zuen; "Ez al dizut jakinarazi lurreko pertsonarik jakintsuenak, hots, Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-ek egindako witrarekin?" erantzun zuen; 'Zuzena'. -Ibn Abbas- Esan zuen; "Zoaz [Aisha] eta galdetu, gero itzuli niregana eta esan zure erantzuna". Hark -Sa'ad Ibnu Hisham- Esan zuen; 'Ondoren Hakim bin Aflah-era joan nintzen eta gero eskatu nion -Aisyah-era eramateko'. Hark -Epaileak- erantzun zuen; «Ez naiz bere senideetako bat, egia esan debekatu nion bi gauza horietaz hitz egitea -witr-ari buruzko bi kanpamentu ezberdinetan- eta berak -Aisyah- behin betiko baztertu zituen biak eta alde egingo zuen. Beraz, zin egin nion eta nirekin etorri zen. Orduan ezagutu genuen -Aisyah-, -Aisyah- Said; «Hau al da epailea?». berak -Aisyah- jada bazekien. -Epaileak- erantzun zuen; 'Bai'. Edo 'Egia'. -Aisyah- Esan zuen; 'Nor da zurekin dagoen pertsona?' erantzun zuen; 'Sa'ad bin Hisham'. -Aisyah- Esan zuen; 'Zein Hisham?'. Erantzun zuen; Hori, Hisham 'Ibn 'Amir'. dio; 'Aishak badaki jada'. Berak -Aisyah- Esan zuen; 'Pertsona onena Amir da'. esan nuen; 'O ummul mu'minin, esaidazu sallallaahu 'alaihiwasallam' Profetaren moralari buruz. zuen -Aisyah- Esan zuen; — Ez al duzu inoiz Korana irakurri? erantzun nion; 'Zuzena'. Berak -Aisyah- Esan zuen; 'Izan ere, sallallaahu'alaihiwasallam profetaren morala Korana da'. Orduan otoitz egitera nengoen, baina sallallaahu'alaihiwasallam Profeta otoitz egitea bururatu zitzaidan. esan nuen; 'O ummul mu'minin, esaidazu Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-en otoitza'. Berak -Aisyah-ek erantzun zuen; 'Ez al duzu inoiz irakurri gutun hau YAA AYYUHAL MUZAMMIL -Oi estalitako jendea-'. erantzun nion; 'Zuzena'. Berak -Aisyah- Esan zuen; 'Izan ere, Ala AzzaWaJalla da. derrigorrezko gaueko otoitzak gutun honen hasieran. Orduan, Allahren Mezularia eta bere lagunek otoitz egin zuten orpoak puztu arte. Allah AzzaWaJallak gutun honen azala zeruan eduki zuen hamabi hilabetez. Orduan, Allah AzzaWaJallak gutun honen amaieran erliebea bakarrik agerian utzi zuen eta Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam gaueko otoitza sunnah bihurtu zen. Beraz, otoitz egin nahi nuen, baina Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam-en witr otoitza otoitz egitea bururatu zitzaidan. Orduan esan nuen; 'O ummul mu'minin, konta iezadazu Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-en witr otoitza'. -Aisyah- erantzun zuen; «Siwak prestatu genizkion eta ura garbitzeko. Orduan Ala esnatu zuen bere borondatearen arabera gauez. Gero siwak hartu eta abluzioa egin zuen. Gero zortzi rak'ah otoitz egin zituen, ez zen rak'ah-an eseri zortzigarren rak'ah izan ezik. Orduan eseri eta bere Jainkoari AzzaWaJalla deitu zuen, otoitz egin zuen eta barkamena eskatu zuen jaiki eta ez agurtzen. Gero, bederatzigarren otoitza egin zuen, gero eseri eta bere Jauna goraipatu zuen, dhikr egin eta otoitz egin zuen, gero entzun genezakeen agurra esan zuen. Orduan, bi rak'ah otoitz egin zituen eserita zegoen bitartean kaixo esan ondoren. Hori da hamaika rak'ah, ene semea. Bitartean, Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam zahartzen eta gizentzen hasi zenean, zazpi raka'at witr otoitz erregutu zituen, gero bi raka'at otoitz egin zituen, gero eseri zen agurrak esan ondoren. Hori da zazpigarren otoitza, ene semea. Eta sallallaahu'alaihiwasallam Profetak otoitz egiten zuenean, horri eusteko ohitura zuen. Eta gaueko otoitza galdu bazuen loak hartu zuelako edo gaixorik zegoelako, egunean zehar hamabi rak'ah errezatzen zituen. Eta sekula ez nuen jakin Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-ek Korana guztiz irakurri zuenik egun batetik bestera. Eta ez zuen gauetik goizera otoitz egin, ezta hilabete oso batean baraurik ere egin Ramadan hilabetean izan ezik». Gero Ibn Abbasengana joan nintzen eta gertatutakoa kontatu nion. Orduan esan zuen; 'Arrazoi duzu, ezagutuko banu, zalantzarik gabe, berarengana etorriko nintzateke eta hitzaldia emango nioke'.