حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ خَالِدٍ الْيَشْكُرِيِّ قَالَ خَرَجْتُ زَمَانَ فُتِحَتْ تُسْتَرُ حَتَّى قَدِمْتُ الْكُوفَةَ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا أَنَا بِحَلْقَةٍ فِيهَا رَجُلٌ صَدَعٌ مِنْ الرِّجَالِ حَسَنُ الثَّغْرِ يُعْرَفُ فِيهِ أَنَّهُ مِنْ رِجَالِ أَهْلِ الْحِجَازِ قَالَ فَقُلْتُ مَنْ الرَّجُلُ فَقَالَ الْقَوْمُ أَوَ مَا تَعْرِفُهُ فَقُلْتُ لَا فَقَالُوا هَذَا حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَعَدْتُ وَحَدَّثَ الْقَوْمَ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ كَانُوا يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَيْرِ وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنْ الشَّرِّ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ الْقَوْمُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُمْ إِنِّي سَأُخْبِرُكُمْ بِمَا أَنْكَرْتُمْ مِنْ ذَلِكَ جَاءَ الْإِسْلَامُ حِينَ جَاءَ فَجَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ كَأَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ وَكُنْتُ قَدْ أُعْطِيتُ فِي الْقُرْآنِ فَهْمًا فَكَانَ رِجَالٌ يَجِيئُونَ فَيَسْأَلُونَ عَنْ الْخَيْرِ فَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنْ الشَّرِّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَكُونُ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ كَمَا كَانَ قَبْلَهُ شَرٌّ فَقَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْعِصْمَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ السَّيْفُ قَالَ قُلْتُ وَهَلْ بَعْدَ هَذَا السَّيْفِ بَقِيَّةٌ قَالَ نَعَمْ تَكُونَ إِمَارَةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ وَهُدْنَةٌ عَلَى دَخَنٍ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ تَنْشَأُ دُعَاةُ الضَّلَالَةِ فَإِنْ كَانَ لِلَّهِ يَوْمَئِذٍ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةٌ جَلَدَ ظَهْرَكَ وَأَخَذَ مَالَكَ فَالْزَمْهُ وَإِلَّا فَمُتْ وَأَنْتَ عَاضٌّ عَلَى جِذْلِ شَجَرَةٍ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ يَخْرُجُ الدَّجَّالُ بَعْدَ ذَلِكَ مَعَهُ نَهَرٌ وَنَارٌ مَنْ وَقَعَ فِي نَارِهِ وَجَبَ أَجْرُهُ وَحُطَّ وِزْرُهُ وَمَنْ وَقَعَ فِي نَهَرِهِ وَجَبَ وِزْرُهُ وَحُطَّ أَجْرُهُ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ يُنْتَجُ الْمُهْرُ فَلَا يُرْكَبُ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ الصَّدْعُ مِنْ الرِّجَالِ الضَّرْبُ وَقَوْلُهُ فَمَا الْعِصْمَةُ مِنْهُ قَالَ السَّيْفُ كَانَ قَتَادَةُ يَضَعُهُ عَلَى الرِّدَّةِ الَّتِي كَانَتْ فِي زَمَنِ أَبِي بَكْرٍ وَقَوْلُهُ إِمَارَةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ وَهُدْنَةٌ يَقُولُ صُلْحٌ وَقَوْلُهُ عَلَى دَخَنٍ يَقُولُ عَلَى ضَغَائِنَ قِيلَ لِعَبْدِ الرَّزَّاقِ مِمَّنْ التَّفْسِيرُ قَالَ عَنْ قَتَادَةَ زَعَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ يُحَدِّثُ عَنْ حُذَيْفَةَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ سُبَيْعِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ قَدِمْتُ الْكُوفَةَ زَمَنَ فُتِحَتْ تُسْتَرُ فَذَكَرَ مِثْلَ مَعْنَى حَدِيثِ مَعْمَرٍ وَقَالَ حُطَّ وِزْرُهُ

Esan digu ['Abdur Razzaq]-ek [Ma'mar] [Qotadah]-tik [Nashr bin 'Ashim Al Laitsi]-tik [Khalid bin Khalid Al Yasykuri]-tik esan digu; Tustar konkistatu zutenean joan nintzen Kufara iritsi arte, meskitara sartu nintzen, han elkarretaratze bat zegoen, hortz onak zituen gizon indartsu bat zegoen, Hijaz bezala ezagutzen zen. I Khalidek galdetu zuen: Nor da? Jendeak erantzun zion: Ez al duzu ezagutzen? Nik erantzun nion: Ez. [Hudzaifah bin Al Yaman] zen, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-en laguna. Orduan eseri nintzen, berak - Hudzaifah bin Al Yaman - kongregazioari esan zion, esan zuen; Iraganean, jendeak sallallaahu 'alaihi wa salam profetari galdetu zion zer zen ona, baina nik galdetu nion zer zen txarra. Jendeak ukatu egin zuen eta berak - Hudzaifah bin Al Yaman - esan zuen; Esango dizut zergatik ukatzen duzun. Islama etorri zenean, ezjakintasunaren gaitik zerbait ezberdina sortu zen, Koranaren ulermena eman zidaten, jendea etorri zen eta onari buruz galdetzen zuen baina txarrez galdetu nuen. Galdetu nion: O Allahren mezularia! Ba al dago ontasun honen ondoren lehen bezala? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: 'Bai'. Galdetzen dut: nola babestu horren aurka? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: 'Ezpata nobleagoa da'. Orduan galdetu nion: Eta zer? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: "Hurrengo gatazkak eta eskasia izango dira kearen gainetik". Galdetu nion: Orduan, zer gehiago? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: "Orduan, predikari okerrak izango dira". Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: "Alaren kalifa lurrean ikusten duzunean, jarraitu ezazu zure gorputza torturatu eta zure aberastasuna lapurtzen badizu ere, eta ikusten ez baduzu, korrika nonbait zuhaitz zutoin bati hozka eginda hil arren". Hudzaifah bin Al Yamanek esan zuen: Nik galdetu nion: Orduan zer? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: "Orduan Dajjal agertuko da". Galdetu nion: Zer ekarri zuen berarekin? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek esan zuen: 'Ibaiak ekartzen ditu -edo esan zuen: Ura- eta sua, uretara sartzen denak, bere saria ezabatu egiten da eta bere bekatuak behartuta daude eta sutara sartzen dena, bere saria behartuta dago eta bere bekatuak ezabatzen dira'. galdetu nion: Orduan zer? Sallallaahu 'alaihi wa salam profetak esan zuen: "Gameluak txahal bat erditzen du, baina ez da gainean muntatzen apokalipsia gertatu arte, jende indartsua moztu egiten da". Sallallaahu 'alaihi wa salam Profetaren hitzak: 'Ezpata' Qatadah-k Abu Bakr-en garaian gertatutako apostasia gisa interpretatu zituen eta sallallaahu 'alaihi wa salam Profetaren hitzak: 'Zikinkeriaren eta euriaren gainetik lidergoa - Shulh-ek bere historian esan zuen: Kearen gainetik, esan zuen; Mendekuaren gainetik. Esan zioten 'Abdur Razzaq-i: Noren interpretazioa? Hark erantzun zuen: Qotadah-tik pentsatu zuen. Esan digu [Muhammad bin Ja'far] [Syu'bah] [Sulaiman] esan digunez; [Zaid bin Wahab] [Hudzaifah bin Al Yaman] istorio bat kontatzen entzun nion: Allahren Mezulariak (bakea eta bedeinkazioak izan bedi Allahren) bi hadith kontatu zizkigun; horietako bat dagoeneko ezagutzen dut bestea zain dudan bitartean. Orduan berak - Hudzaifah bin Al Yaman - hadith-a aipatu zuen. Esan digu [Bahz] esan digu [Abu 'Awanah] esan digu [Qotadah] [Nashr bin 'Ashim] [Subai' bin Khalid] esan digu; Tustar konkistatu zutenean iritsi nintzen Kufara. Orduan, Ma'mar-en haditharen esanahia aipatu eta esan zuen; Bekatua ezabatzen da.