Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Ahmad : 19774

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي حُرَّةَ الرَّقَاشِيِّ عَنْ عَمِّهِ قَالَ كُنْتُ آخِذًا بِزِمَامِ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَوْسَطِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ أَذُودُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَتَدْرُونَ فِي أَيِّ شَهْرٍ أَنْتُمْ وَفِي أَيِّ يَوْمٍ أَنْتُمْ وَفِي أَيِّ بَلَدٍ أَنْتُمْ قَالُوا فِي يَوْمٍ حَرَامٍ وَشَهْرٍ حَرَامٍ وَبَلَدٍ حَرَامٍ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَهُ ثُمَّ قَالَ اسْمَعُوا مِنِّي تَعِيشُوا أَلَا لَا تَظْلِمُوا أَلَا لَا تَظْلِمُوا أَلَا لَا تَظْلِمُوا إِنَّهُ لَا يَحِلُّ مَالُ امْرِئٍ إِلَّا بِطِيبِ نَفْسٍ مِنْهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ وَمَالٍ وَمَأْثَرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمِي هَذِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ يُوضَعُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَضَى أَنَّ أَوَّلَ رِبًا يُوضَعُ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ أَلَا وَإِنَّ الزَّمَانَ قَدْ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ } أَلَا لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلَا إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ أَيِسَ أَنْ يَعْبُدَهُ الْمُصَلُّونَ وَلَكِنَّهُ فِي التَّحْرِيشِ بَيْنَكُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّهُنَّ عِنْدَكُمْ عَوَانٌ لَا يَمْلِكْنَ لِأَنْفُسِهِنَّ شَيْئًا وَإِنَّ لَهُنَّ عَلَيْكُمْ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ حَقًّا أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا غَيْرَكُمْ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِأَحَدٍ تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ خِفْتُمْ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ قَالَ حُمَيْدٌ قُلْتُ لِلْحَسَنِ مَا الْمُبَرِّحُ قَالَ الْمُؤَثِّرُ وَلَهُنَّ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنَّمَا أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَانَةٌ فَلْيُؤَدِّهَا إِلَى مَنْ ائْتَمَنَهُ عَلَيْهَا وَبَسَطَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ ثُمَّ قَالَ لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّهُ رُبَّ مُبَلَّغٍ أَسْعَدُ مِنْ سَامِعٍ قَالَ حُمَيْدٌ قَالَ الْحَسَنُ حِينَ بَلَّغَ هَذِهِ الْكَلِمَةَ قَدْ وَاللَّهِ بَلَّغُوا أَقْوَامًا كَانُوا أَسْعَدَ بِهِ

Bize ['Affan'] aýtdy, bize [Hammad bin Salamah], [Abu Hurraý Ar Rakasyýdan] daýysyndan [Ali bin Zaýd] aýtdy; 'Tasyrikiň ortasynda, ýagny Dzulhijjanyň on birinji, on ikinji we on üçünji günlerinde Rasulullah Şallalahunyň düýäniň jylawyny tutdum - diýip, halkyna çagyrdym:' Eý, adamlar, haýsy aýda bolýandygyňyzy bilýärsiňizmi? Dostlar jogap berdiler; "Haram günlerinde, haram aýlarynda we haram ýerlerinde" -diýdi: "Hakykatdanam ganyňyz, baýlygyňyz we abraýyňyz size haramdyr, sebäbi bu günler, aýlar we topragyňyz Allah bilen duşuşýan günüňize çenli mukaddesdir". Ol sözüni dowam etdirdi: 'Diňläň, durmuşyňyzy ýaşaň we ýalňyşlyk etmäň, ýamanlyk etmäň, adamyň baýlygy üçin halal ýürekden başga zat halal däl, nadanlyk döwründe bar bolan her bir ganyň, hazynanyň we buýsanjyň, kyýamat gününe çenli aýagymyň aşagyndadygyny biliň we hakykatdanam goýuljak ilkinji gany, Haribiň binýady Allahyň ganydyr. Bani Laitsde ene süýdi bilen emdirildi, soň adamlar Hudzail tarapyndan öldürildi, biliň, nadanlyk döwründe her bir girdejiniň erbetdigini biliň we hakykatdanam Allah azza wajalla goýuljak ilkinji girdejiniň Al Abbas bin Abdul Muthallibiň ribasydygyna karar berdi, sebäbi bu siziň baýlygyňyzyň esasyny düzýär, günleri aýlaň, günleri aýlaň 'INNA' IDDATASY SYUHUURI 'INDALLAAHI ITSNAA' ASYARA SYAHRAN FII KITAABILLAAHI YAUMA KHOLAQAS SAMAAWAATI WAL ARDLA MINHAA ARBA'ATUN HURUM DZAALIKAD DIINUL QAINA ANFUSAKUM -Ine, dört aý haram bolan asmanlary we ýeri ýaratanda Allanyň emri bilen Allanyň ýanyndaky aýlaryň sany on iki aýdyr. Bu göni diniň kesgitlemesi, şonuň üçin dördünji aýda özüňizi ýalňyşmaň- '. S: Taubah: 36, ölenimden soň imansyzlyga gaýdyp barmaly däldigiňizi biliň, birek-biregi öldürip, şeýtanyň namaz okaýanlar tarapyndan ybadat edilmek umydyndan ýüz öwürendigini biliň, ýöne birek-birege garşy çykmak umydyny üzmedi, şonuň üçin aýallar meselesinde Allanyň azza wajalladan gorkuň, sebäbi hakykatdanam ýanyňyzdakylar size gözegçilik edip bilmeýän tussaglar ýalydyr. özüňiz, göwnüňizden turmaýan birine öýüňize girmegine ýol bermäň, eger olaryň nusyuz - boýun bolmazlygy barada alada edýän bolsaňyz, maslahat beriň, soň düşekde goýuň we zyýany ýok. [Humaýd] aýtdy; Men [Al Hasandan] soradym. 'Al Mubarrih näme diýmek?' Ol jogap berdi. 'Galan zat' we olar üçin hukuk dogry iýmit we egin-eşik almakdyr, diňe aljak zadyňyz Allanyň emri bilen bolýar we siz farjini - hormaty Allanyň 'azza wajalla' sözleri bilen aklaýarsyňyz, kim mandat alsa, mandaty ynanylan adama gowşuryň '. Soň bolsa ellerini uzatdy-da: 'Bilmedim, bilmedim, bilmedim, bilmedimmi?'. Soňra sözüni dowam etdirdi: 'Gatnaşýanlar ony ýoklara ýetirmeli, sebäbi habary näçe adama ýetirse-de, göni eşidýänlerden has gowy düşünýärler'. Humaýd aýtdy; Al Hasan bu hökümi aýdanda aýtdy; 'Hakykatdanam, Alladan ant içip, bir halka ýetirdiler we ondan has bagtlydylar'.