Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadys
Hadys
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Bize [Abdullah Bin Numair] aýtdy; bize [Ysmaýyl] [Kaisden] habar berdi; [Ebu Bekir] ýerinden turdy we Allany öwdi we Ony arassalady; Eý, adamlar, hakykatdanam bu aýaty okaýarsyňyz: 'Eý iman edenler, özüňizi goraň! Guidanceolbelet alan bolsaňyz, hiç hili ýalňyş adam size zyýan bermez '. -QS Al Maidah 105- aýat. Hakykatdanam, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem): "Adamlar ýamanlygy görüp, inkär etmeseler, Allatagala olaryň hemmesine jeza berer" diýenini eşitdik.
Hadys
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Bize [Waki '] aýtdy; Bize [Mis'ar] we [Sufýan] [Usman Bin Al Mugirah Ats Tsaqafi] -den [Ali Bin Rabi'ah Al Walibi] -den [Asma'Bin Al Hakam Al Fazari] -den [Ali]; Allahyň Resulyndan (sallallahu aleýhi wesellem) bir hadys eşitsem, Allatagala maňa islänine görä peýda berer. başga biri maňa aýtsa, onda ant içmegini soraýaryn, eger ol maňa ant içen bolsa, men muny tassyklaýaryn. Hakykatdanam, Ebu Bekir maňa aýtdy we [Ebu Bekir] Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem): «Günä eden, soň taharet eden we taharetini gowy eden adam däl» diýip eşitdi. - 'soň namaz okady, Sufýan bolsa' soň iki rekagat namaz okady we Allatagalanyň günälerini bagyşlamazlygy üçin Alladan ötünç sorady 'diýdi.
Hadys
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Bize ['Amru Bin Muhammet Abu Said, ýagny Al Anqazi] aýtdy; Bize [Abu Yshakdan] [Al Barra 'Bin' Azibden] Ysraýyl aýtdy; Al Barra, Abu Bakr 'Azibden on üç dirhem üçin eýer satyn aldy' diýdi; soň Ebu Bekir Azibe aýtdy. 'Al Barroga aýt, ony meniň öýüme alyp git'. Azib jogap berdi. ', Ok, Resulullah sallallahu aleýhi wesellem siziň bilen çykanda näme edeniňizi bize aýtmak islemeseňiz. diýýär; Soňra Ebu Bekir aýtdy. 'Gije pyýada ýöräp, gündizine we gündizine ýoly tizleşdirdik, günortan we gün göni ýokarda bolanymyzda, bize gaçybatalga bardygyny ýa-da ýokdugyny görmek üçin töweregimize göz aýladym, bir salymdan ullakan gaýany gördüm we oňa ýakynlaşdym, daşyň kölegesi bilen örtülen Messla derýasyny düzdüm. 'alaihi wasallam, soň diýdim; "Eý, Allahyň Resuly" -diýip, ýatdy, soň kimdir biriniň seredýändigini ýa-da ýokdugyny görmek üçin daşary çykdym, birden geçiniň çopanyny gördüm, soradym; 'Youigit, sen kim?' Ol jogap berdi. 'Kuraýşly bir adama degişlidir' -diýip, adyny aýtdy we men ony tanadym, ýene soradym; 'Geçiňiz süýt öndürýärmi? Ol jogap berdi. 'Hawa' diýip soradym. 'Meniň üçin süýt görkezersiňizmi? Ol jogap berdi. 'Hawa', şonuň üçin men oňa geçilerinden birini saklamagy we geçiniň süýdüni we ellerini tozandan arassalamagy buýurdym, agzyna mata örtükli deri geriba getirdim, soň bolsa meniň üçin azajyk süýt berdi, aşagy gaty gyzmazlygy üçin geribä suw guýdum, soňam Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) içendigini aýtdym. aýtdy; 'Eý, Allahyň Resuly, iç "Ol rahatlanýançam içdi, soň diýdim; 'Biziň gitmeli wagtymyz geldimi?' adamlar gözlänlerinde ýola düşdük, atda Suraqah Bin Malik Bin Juýumdan başga hiç kim tapyp bilmedi, diýdim; Pygamber alaýhyssalam: «Eý, Allahyň Resuly, bizi awlaýan adam bize ýeter» diýip jogap berdi, Pygamberimiz şeýle jogap berdi: «Gynanma, Alla biziň bilendir», Suraka bize ýakyn bolýança, bir naýza ýa-da iki naýza ýa-da üç naýza uzaklygy hakda; 'Eý, Allahyň Resuly, bizi awlaýan - bize ýeter' we men şol wagt aglaýardym, Pygamber alaýhyssalam sorady: 'näme üçin aglaýarsyň?' Men jogap berdim. 'Allaha kasam edýärin, men özüm hakda alada edýändigim üçin aglamok, ýöne sen hakda alada edýändigim üçin aglaýaryn' şonda Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem) dileg etdi: 'Biz ony -Surakany seniň islegiňe görä goýýarys', soň bolsa Surakahyň atynyň garnyna çenli aýaklar gaty ýere gaçdy we ol ýerden bökdi we aýtdy; 'Eý, Muhammet, bu seniň işiňdigini men eýýäm bilýärin, şonuň üçin Alladan maňa başdan geçirenlerden halas etmegini dileg et, Alladan ant içýärin, yzyňda seni gözleýänlere gizlin habar bererin, ine, meniň deri oklarym, oklary al, aslynda bu ýerde we düýelerimden geçersiň'. Ebu Bekir sözüni dowam etdirdi, soň Resulullah sallallahu aleýhi wesellem jogap berdi; 'Maňa gerek däl', soňra Resulullah salallahu aleýhi wesellem onuň üçin doga etdi, şonuň üçin Suraqah başyndan inen betbagtçylykdan halas edildi we dostlaryna gaýdyp geldi, Resulullah sallallahu aleýhi wesellem meniň bilen syýahatyny dowam etdirdi, Medinä gelenimizde adamlar bizi garşy aldylar we köçelere çykdylar. Hyzmatkärler we çagalar çalt çykdylar; 'Allah iň beýikdir, Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem geldi, Muhammet geldi). Adamlar haýsysynyň öýüni eýelemäge hukugynyň bardygy barada jedelleşdiler, şonuň üçin Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem): "Şu gije men olary hormatlamak üçin Bani Najar daýysy Abdul MuTalibiň öýünde galaryn" -diýdi. Barra Bin Azib aýtdy; 'Bize gelen ilkinji muhajirin, Bani Abdud Daryň dogany Muş'ab Bin Umair, soň kör bolan Ibni Ummi Maktum, Bani Fihriniň dogany, soň bolsa ýigrimi adam bilen Umar Bin Al Hatthab münüp, soradyk; 'Resulullah sallallahu aleýhi wesellem näme etdi?' Ol jogap berdi. Barro: "Ol meniň arkamdady", soň Resulullah sallallahu aleýhi wesellem Abu Bakr bilen geldi, Barro; 'Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem Medinä gelmezdi - eger şol wagt Al Mindenliň birnäçe hatyny ýat tutmasam'. Ysraýyl aýtdy; 'Barro', Banu Haritsahdan gelen Ansaryň dostydy.
Hadys
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Bize [Waki '] aýtdy; [Ysraýyl] aýtdy; [Abu Yshak] aýtdy; [Ebu Bekirden] [Zaýd Bin utsaýtaýdan] Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) Mekge halkyndan garaşsyzlyk hatyny iberendigini; 'Şu ýyldan soň hiç bir hudaýly haja gitmez, Tawaf ýalaňaç bolmaz we jennete girip bilmez, kim bilen özi bilen Allahyň arasynda ylalaşyk bar bolsa, şertnamanyň soňy bolar, Allah we Resuly köp hudaýlylardan azat bolar'. Azid aýtdy; üç adam bilen gitdi. Soňra Alyna aýtdy. 'onuň yzyna düş, Abu Bekri maňa gaýtaryp ber we sözüňi seniň habaryň'. şeýdip etdi; Ebu Bekir Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) ýanyna geleninde aglady we sorady; 'Eý, Allahyň Resuly, maňa bir zat boldumy?' Ol jogap berdi. 'Size ýagşylykdan başga hiç zat bolmady, ýöne maňa bu meseläniň menden ýa-da menden başga birine berilmezligi tabşyryldy'.
Hadys
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Bize [Muhammet Bin Ja'far] aýtdy; [Ausath] -dan [Süleým Bin Amir] -den [Yazazid Bin Humaýrdan] [Syu'bah] bilen baglanyşykly; [Ebu Bekir] bize wagyz etdi we aýtdy; Resullah sallallahu aleýhi wesellem birinji ýylda meniň ýerimde durdy. Ebu Bekir aglady, soň aýtdy; Al-Al''Afaat-dan bagyşlaň - ýa-da Al-Aafiya diýýär - howpsuzlyk - sebäbi hiç kime Al-Aafiya ýa-da Al mu'Aafaat-dan uly zat berilmeýär, dogruçyl boluň, dogruçyllyk ahlaklylyk bilen bilelikde bolýar we ýalanlardan daşda duruň, biri-biri bilen gatnaşyk saklaň we birek-birege duşmançylyk etmäň Allah Tagalanyň buýruşy ýaly dogan boluň. '
Hadys
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Bize [Abdurrahman Bin Mahdi] we [Abu 'Amir] ikisiniňem aýdanlary; Bize [Zuhair, ýagny Ibnu Muhammet] [Abdylla, ýagny Ibnu Muhammet Bin Aqil] -den [Mu'adz Bin Rifa'a Bin Rafi 'Al Ansari] kakasyndan, ýagny [Rifa'ah Bin Rafi'] aýtdy; [Abu Bakar Aş Siddiq] Resullah sallallahu aleýhi wesellemiň münberinden wagyz edýändigini eşitdim, soňam aýtdy; "Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem)" diýýänini eşitdim, Ebu Bekir Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) adyny aýdanda aglady, soň gözýaşlaryndan dymdy we aýtdy; 'Resulullah şahlallahu aleýhi wesellemiň birinji ýyl ýaly yssy we yssy günlerinde:' Alladan ahyret we dünýä bagyşlanmagyny, howpsuzlygyny we ynamyny soraň 'diýenini eşitdim.
Hadys
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Bize [Abu Kamil] aýtdy we aýtdy; Bize [Hammad, ýagny Ibn Salamah] [Ibni Abu Atikden] [Abu Bakrdan] [Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem): 'Siwak agzy arassalaýjy we Alladan razy' diýilýär.
Hadys
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Bize [Hasym Bin Al Kasym] aýtdy; Bize [Al Laits] aýtdy; Maňa [Abul Kaýrdan] [Abdyl Bin 'Amrudan] [Abu Bakar Aş Şiddikden] Yazazid Bin Abu Habibiň Resulalla aýdandygyny aýtdy; 'Maňa doga-dilegim bilen okalýan Duany öwrediň' diýip jogap berdi: 'Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii ululman Katsiiro, Walaa agagfirudz Dzunuuba Illaa Anta, Faghfirlii magfiratan Min' Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofuur günälerimi bagyşla, şondan soň günälerimi seniň tarapyňdan bagyşla we maňa rehim et, hakykatdanam sen iň bagyşlaýjy, iň rehimdar sen ''. [Ahunus] aýtdy; 'kabiiraa -big-', muny bize [Ibn Lahia'dan] Hasan Al Asy yab] aýtdy; diýdi: 'kabiiraa -big-'.
Hadys
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Bize [Abdurrazzaq] aýtdy; Bize [Az Zuhri] -den [Urwahdan] [Aýsiýadan] Ma'mar, Fatimah we Al Abbasyň Ebu Bekiriň ýanyna gelendikleri, ikisiniňem Allahyň Resulyndan (sallallahu aleýhi wesellem) Fadak söweşinde we ýerini soranlarynda, Fakak söweşinde we Fakak söweşinde; Aslynda, Allahyň Resulynyň: 'Biz miras galan däldiris, galdyrýan baýlygymyz sadaka bolýar, Muhammet maşgalasy diňe şu baýlykdan iýýär' diýýänini eşitdim. Şeýlelik bilen, Alladan ant içýärin, Resulullahyň gören zadyny hökman etmesem terk etmerin '.
Hadys
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Bize [Abu Abdurrahman Al Muqri '] aýtdy; Bize [Haýwah Bin Syuraih] aýtdy; [Abdul Malik Bin Al Harith] diýýänini eşitdim; Ebu Hureýra aýtdy. [Abu Bakar Aş Siddigiň] bu münberde aýdanyny eşitdim; Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) birinji ýylyň şu gününde eşitdi, soň Ebu Bekir maslahatda şeýle bir ýitdi welin aglady, soň aýtdy; Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem): “Size Al Afiýa ýaly çyn ýürekden höküm çykarylandan soň size has ýokary derejeli bir zat berilmeýär, şonuň üçin Alladan Al Afiýa soraň” diýýänini eşitdim.
Hadys
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Bize ['Affan] aýtdy; Bize [Hammam] aýtdy we aýtdy; [Tabit] [Anas] -dan [Abu Bakaryň] özüne aýdandygyny habar berdi -Abu Bakar; Pygambere sallallahu aleýhi wesellem gowakda bolanda aýtdym, başga bir rowaýatda; "we gowakdadyk, eger biri iki aýagyny gören bolsa, aýagynyň aşagyndan görerdi" -diýip, ol: "Eý, Ebu Bekir, iki adam hakda näme pikir edýärsiň, Allah ikisiniň üçünjisi däl" -diýdi.
Hadys
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Bize [Rauh] aýtdy; Bize [Ibni Abi 'Arubah] [Abu At Taýýadan], [Al Mugira Bin Subai'], [Abu Bakar Aş Şiddik] -den [Amru Bin Huraits]; "Resulullah shallallahu aleýhi wesellem" bize Dajjalyň Horasan diýilýän ýeriň gündogar böleginden çykjakdygyny, ýüzleriniň edil galkan ýaly bolşy ýaly köp adamyň yzyna düşjekdigini aýtdy.
Hadys
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Bani Haşimiň öňki guly [Abu Said] bize aýtdy; Bize [Şadaka Bin Musa] dosty Ad Daqik, [Farqaddan] [Murra Bin Syarahil] -den [Abu Bakar Aş Şiddik] -den aýtdy; Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem) şeýle diýdi: "Ne nejis, aldawçy, gorkak ýa-da gödek hereket edýänler jennete girmez, ilki bilen jennetiň gapysyny kakjak adamlar, Allah Azza wa Jalla bilen olaryň arasyndaky zatlary ýerine ýetirmäge ökde hyzmatkärler bolar".
Hadys
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Bize aýtdy [Abdullah Bin Muhammet Bin Abu Syaibah]. Abdylla aýtdy; Men muny Abdylla Bin Abu Siýibadan eşitdim "-diýdi. [Abu Wal Thufail] -den [Al Walid Bin Jumai] -den [Muhammet Bin Fudlail] aýtdy; Pygamberimiz ölenden soň, Fatima Ebu Bekre hat ýazdy; 'Siz ýa-da maşgalaňyz, sallallahu aleýhi wesellem miras alýarsyňyzmy?' Ol jogap berdi. Fatima: "Men miras almadym, ýöne maşgalasy miras aldy" -diýdi. 'Onda Resulullah sallallahu aleýhi wesellemiň paýlary nirede?' Ebu Bekir şeýle diýdi: 'Hakykatdanam, Allahyň Resulynyň aýdanlaryny eşitdim. 'Hakykatdanam, Allatagala bir pygambere iýmit berse, ölse, Allatagala ony yzyndan gelýänler üçin ýaradýar', şonuň üçin musulmanlara gaýtaryp bermek niýetim bar '. soň Fatima aýtdy; 'Onda Allahyň Resulyndan eşiden zatlaryňy has gowy bilersiň'.
Hadys
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Bize [Ybraýym Bin Yshak At Talakani] aýtdy; Maňa [Nadlar Bin Syumail Al Mazini] aýtdy; Maňa [Ebu Naama] aýtdy; Maňa [Abu Hunaýda Al Barra 'Bin Naufal] [Walan Al' Adawi] -den [Hudzaifahdan] [Abu Bakar Aş Şiddik] -den aýtdy; 'Bir gün irden Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) ertir namazyny okady. Soňra oturdy, tä duhu wagty gelýänçä, Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) güldi, günortan, Asr we Magrib namazlaryny okaýança, asyl ýerinde oturdy, gijäniň ahyrynda agşam namazyna çenli gürlemedi, soň öýüne Abu Bakr aýtdy; 'Näme üçin Allahyň Resulyndan öň hiç zat etmese-de şu gün näme edenini soramaýarsyň?' diýdi; Soňra ol ondan sorady, şonuň üçin jogap berdi: 'hawa, maňa bu dünýäniň we ahyretiň işlerinde nämeleriň boljakdygyny görkezdiler, şonuň üçin öň gelenler we gelenler bir ýere ýygnandylar, soň adamlar bu zatlardan gorkýardylar, şonuň üçin deriň üstüni ýapyp, Adam atanyň ýanyna geldiler; Adam jogap berdi: "Eý, Adam, sen adamzadyň atasysyň we Allah azza wajalla seni saýlady, şonuň üçin Rebbiňden biziň üçin şepagat etmegini sora". 'Menem siziň ýüzbe-ýüz bolýan zadyňyz bilen ýüzbe-ýüz bolýaryn, kakaňyz Nuhyň yzyndan kakaňyzyň ýanyna gidiň' hakykatdanam Allah Adam Atany, Nuhy, Ybraýymyň maşgalasyny we 'Imran' maşgalasyny ähli halkdan saýlady. Şeýdip, Nuhuň ýanyna gelip: 'Rebbiňiziň öňünde şepagat ediň, çünki Allah sizi saýlady we dilegiňize jogap berdi we kapyrlaryň arasynda ýer ýüzünde hiç bir öý galdyrmady'. Nuh aýtdy. 'Men seniň üçin şepagat edip bilmerin, şonuň üçin Ybraýyma git, çünki Allah ony söýgülisi etdi'. Soňra Ybraýymyň ýanyna gitdiler, Ybraýym aýtdy; 'Saňa şepagat berip bilmerin, Musanyň ýanyna bar, çünki bir gezek Allah göni gürleşdi'. Soňra Musa jogap berdi. 'Seniň soraýan zadyň ýok, Isa bin Merýemiň ýanyna bar, hakykatdanam körleri, syrkawlary bejerip, ölüleri direldip biler'. Isa jogap berdi. 'Seniň soraýan zadyň ýok, ýöne Adam ogluňyň ýanyna bar, çünki kyýamat güni onuň gubury ilkinji açylar, Muhammet sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna girer, hökman seniň Rabbiň öňünde şepagat eder'. Ol aýtdy; 'Şeýdip, ol gitdi, soň Jibril Rebbine ýüz tutdy, soň Allah:' Oňa rugsat ber, şepagat et we jennet hakda hoş habary ber 'diýdi. diýýär; Jibril hoş habar bilen gitdi, soň Muhammet baş egip, bir anna güni seatedde etdi, soň Allah aýtdy: 'Eý, Muhammet, başyňy galdyr, eşidiljekdigiňi we şepagat etjekdigiňi aýt, saňa şepagat etmäge rugsat berilýär'. diýýär; şeýdip, başyny galdyrdy we Rebbine seredip, başga bir anna gününe baş egdi we Allah ýene-de aýtdy: 'Kelläňizi galdyryň we eşidiljekdigiňizi aýdyň, şepagat ediň, şepagat etmäge rugsat berilýär'. diýýär; sejde etmäge gitdi, Jebraýyl iki elini aldy, soň hiç haçan hiç kime açylmadyk namazy açdy we şeýdip aýtdy; 'Eý, Mugallymym, meni Adam oglunyň hojaýyny bolmak üçin ýaratdyň, ulumsylyk ýok, kyýamat güni mazaryny açan ilkinji etdiň, kölüme Şona we Aýlanyň arasynda bolşy ýaly köp adam getirýänçäň, ulumsylyk ýok' diýdiler; 'Şiddikine jaň ediň, şepagat ediň' diýdiler; Nablara jaň ediň i '. Ol aýtdy; Soňra Pygamber öz yzyna eýerijiler topary bilen geldi, bäş ýa-da alty sany yzyna eýeren bir pygamber bardy, yzarlaýjylary bolmadyk bir pygamber bardy, soň aýdylýar; 'Şehitleri islänleri üçin şepagat eder ýaly çagyryň'. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem dowam etdi; şehitler muny edenlerinden soň, Pygamber alaýhyssalam aýtdy: «Men rehimdarlaryň iň rehimdarsy, meniň bilen hiç zat baglanyşmaýanlary jennete gir» diýdi. diýdi; soň jennete girdiler. Diýdi: Soňra Allah aýtdy: 'Jähenneme serediň, haýsydyr bir ýagşylyk eden birini tapýarsyňyzmy? 'Diýýär; Şeýdip, bir adam tapdylar, soň Allah ondan: 'Haýsydyr bir gowy iş etdiňmi? Ol jogap berdi. ', Ok, geçmişde adamlara satyn almak we satmak meselesini aňsatlaşdyrdym'. Şonuň üçin Allatagala: 'Beýleki bendelerime ýeňil bolşy ýaly, guluma-da ýeňilleşdir' diýdi. Soň bir adamy dowzahdan çykardylar, Allah ondan sorady. 'Haýsydyr bir gowy iş etdiňizmi? Ol jogap berdi. ', Ok, eger ogluma ölsem, meni oda ýakyň, meni un ýaly üwüriň, soň deňze çykaryň we howada dargadyň, soň ähli älemleriň Rebbi Alla tarapyndan meni hiç wagt yzyna getirip bilmez' diýmedim. Soňra Allah aýtdy: 'Näme üçin beýle etdiň? Ol jogap berdi. 'senden gorkmak üçin'. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem sözüni dowam etdirdi: soň Allah aýtdy: "Ine, iň şöhratly Patyşalygyň patyşalygyny görüň, hakykatdanam size meňzeýär, hatda ondan on esse köp". Pygamberimiz sözüni dowam etdi: hyzmatkär aýtdy; 'näme üçin patyşa bolanyňda meni kemsidýärsiň?' Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: "geçmişde meni güldüren zat" diýdi.
Hadys
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Bize [Hasym Bin Al Kasym] aýtdy; Bize [Zuhair, ýagny Ibn Muawiýa] aýtdy; Bize [Ysmaýyl Bin Abu Halid] aýtdy; Bize [Kais] aýtdy we aýtdy; '[Ebu Bekir] ýerinden turdy we Allany öwdi we Ony arassalady; 'Eý adamlar, hakykatdanam bu aýaty okaýarsyňyz:' Eý iman edenler, her biriňiz özüňiz jogap berersiňiz, hatda azaşan kiçijik adama-da zyýan bermez aýatyň ahyryna çenli - we ony ýerinden çykarsaňyz, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem): «Hakykatdanam, adamlar erbetlik görseler, Allatagalanyň jezasy bolmaz» diýýänini eşitdim. Diýýär; Ebu Bekriň aýdanlaryny eşitdim. 'Eý adamlar, ýalandan uzak duruň, hakykatdanam ýalan sizi imandan uzaklaşdyrýar'.
Hadys
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Bize [Hasym] aýtdy; Bize [Şuba] aýtdy; maňa [idazid Bin Humaýr] habar berdi; [Süleým Bin Amir] Himýardan bir adam, [Ausath Bin Ismail Bin Ausath Al Bajali] -den [Abu Bakardan] bir hekaýa aýdyp berendigini, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) ölenden soň eşidendigini eşitdim; Allahyň Resuly birinji ýyl meniň ýerimde durup, soňam aglady we şeýle diýdi: 'Dogruçyl bol, çünki dogruçyllyk ýagşylyk bilen gidýär we ikisi hem jennetdedir we ýalandan uzak dur, çünki olar günäkärdir we ikisi hem dowzahdadyr we Alladan gutulyş soraýar, sebäbi gutulyşdan gowudygyna ynanandan soň hiç kime berilmeýär'. Soňra bolsa 'biri-biri bilen gatnaşyklary kesmäň, biri-biriňizden gaça duruň, biri-biriňizi ýigrenmäň we birek-birege göriplik etmäň, dogan bolan Allanyň bendeleri boluň' diýdi.
Hadys
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Bize ['Affan] aýtdy; [Ebu Awana] [Daud Bin Abdullah Al Audiy] -den [Humaid Bin Abdurrahman] -dan aýtdy; Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) aradan çykanda, [Abu Bakr] Medinäniň eteginde, Humaýd Bin Abdurrahman; soň gelip, ýüzüni ýapýan mata açdy-da, ony ogşady we aýtdy; 'Men kakamy we ejemi siziň gurbanlygyňyz hökmünde kabul etmek isleýärin, durmuşyňyz we ölümiňiz nähili ajaýyp bolar, Muhammet şallallahu aleýhi wesellem we Kaabanyň eýesi Rabb tarapyndan öldi'. soň bolsa hadys hakda aýdypdyr. Diýýär; Ebu Bekir we Umar liderlik barada biri-biri bilen jedelleşýän Ansara gitdiler, şonuň üçin olar - Ansar bilen duşuşdylar, soň Ebu Bekir gürledi we Ansara aýan edilen zady we Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) hakda hiç zat aýtmasa, hiç zat galdyrmady we aýtdy; 'Hakykatdanam, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem): «Adamlar bir jülgeden, Ansar başga bir jülgeden geçen bolsa, men Ansar jülgesinden geçerdim» diýip eýýäm bilýärsiňiz. Eý, Sa'd, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) oturan wagtyňyz hiç zat etmeýän wagtyňyzda: "Bu meselä Kuraýşlar jogapkärdir, şonuň üçin halkyň edepli adamlary özleriniň gulak asýanlaryna eýerýärler" we olaryň boýun egmedikleri boýun egmeýän halkyna eýerýärler "-diýdi. diýýär; Soňra Saud Ebu Bekre jogap berdi. 'Dogry aýdýarsyňyz, lider bolsaňyz biz ministrler'.
Hadys
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Bize [Ali Bin 'Aýýasy] aýtdy; Bize [Al 'Attaf Bin Halid] aýtdy; Maňa Başroh halkyndan, [Talhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Aş Şiddikden] bir adam aýtdy; [Kakamyň] [kakasynyň] Ebu Bekiriň aýdanlaryny eşidendigini eşitdim; Resulullah sallallahu aleýhi wesellemden soradym; 'Eý, Allahyň Resuly, amallar döredilen zatlara esaslanýarmy ýa-da täze zatlara esaslanýarmy?' Ol: 'determinedöne kesgitlenen meselelere esaslanýar' diýip jogap berdi. diýdi, soradym; 'Onda, Allahyň Resuly, bu amal näme? Ol: 'Her bir adama, döredilen maksadyna görä ýagşy işler etmek aňsat' diýdi.
Hadys
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Bize [Abul amanaman] aýtdy; [Az Zuhri] -den bize [Syu'aib] habar berdi; maňa [Ansardan hukuk fakultetiniň hünärmeni], [Usman Bin 'Affanyň] bir hekaýa aýdandygyny eşidendigini; Usman (sallallahu aleýhi wesellem) Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) aradan çykanynda gynanýan birnäçe ýoldaşynyň bardygyny, olaryň ýarysynyň diýen ýaly aladalanýandygyny aýtdy; 'Menem şolaryň biri, diwarlaryň biriniň kölegesinde otyrkam, Umar öňümden geçip, maňa salam berdi, ýöne geçip barýanyny duýmadym we salam berdi, şonuň üçin Abu Bakr bilen duşuşýança aradan çykdy, soň oňa aýtdy; 'Sizi geň galdyrjak bir zat bar, aslynda men Usmanyň öňünde geçip, salam berdim, ýöne ol meniň salamyma jogap bermedi.' Ebu Bekiriň döwründe Umar we Ebu Bekir gelip, ikisi-de meni garşy aldylar, soň Ebu Bekir aýtdy; 'Umar doganyň meniň ýanyma gelip, öňüňden geçip, salam berdi diýdi, ýöne sen oňa jogap bermediň, beýle etmegiňize näme sebäp boldy?' Ol jogap berdi. 'Etmedim' Umar şeýle diýdi: 'Hawa, Alladan ant içýärin, muny etdiň, ýöne Bani Umaýa, tekepbirligiň sebäpli boldy.' Ol: «Men jogap berdim» diýdi. Abu Bakr: "Allaha kasam edýärin, seniň geçip, salam berendigiňi hiç haçan duýmadym" -diýdi. 'Usman dogry aýdýar, hakykatdanam siz ondan käbir iş bilen meşgul bolduňyz' diýdim; Umar sorady. 'Bu haýsy iş?' Soňra Usman aýtdy; Abu Bakr: "Allatagala pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň bu meseläniň howpsuzlygy barada soramagymyzdan ozal aradan çykdy" -diýdi. "Men ondan bu mesele barada soradym" -diýdi. Şonuň üçin men onuň ýanynda durup, oňa 'kakam we ejemiň üstünden has köp hakyň bar' diýdim [Abu Bakr]; Men soradym. Eý, Allahyň Resuly, bu nädip howpsuz? Soňra Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) şeýle diýdi: 'Kim menden bir gezek daýza teklip eden sözümi alsa-da, maňa gaýtaryp berse, bu höküm onuň üçin halas bolar'.
