Akan keluar dari neraka yang mempunyai iman sebesar biji sawi

Imam Bukhari : 6956

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ قَالَاجْتَمَعْنَا نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَذَهَبْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَذَهَبْنَا مَعَنَا بِثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ إِلَيْهِ يَسْأَلُهُ لَنَا عَنْ حَدِيثِ الشَّفَاعَةِ فَإِذَا هُوَ فِي قَصْرِهِ فَوَافَقْنَاهُ يُصَلِّي الضُّحَى فَاسْتَأْذَنَّا فَأَذِنَ لَنَا وَهُوَ قَاعِدٌ عَلَى فِرَاشِهِ فَقُلْنَا لِثَابِتٍ لَا تَسْأَلْهُ عَنْ شَيْءٍ أَوَّلَ مِنْ حَدِيثِ الشَّفَاعَةِ فَقَالَ يَا أَبَا حَمْزَةَ هَؤُلَاءِ إِخْوَانُكَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ جَاءُوكَ يَسْأَلُونَكَ عَنْ حَدِيثِ الشَّفَاعَةِ فَقَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ مَاجَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ فِي بَعْضٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِإِبْرَاهِيمَ فَإِنَّهُ خَلِيلُ الرَّحْمَنِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُوسَى فَإِنَّهُ كَلِيمُ اللَّهِ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِعِيسَى فَإِنَّهُ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَأَقُولُ أَنَا لَهَا فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي وَيُلْهِمُنِي مَحَامِدَ أَحْمَدُهُ بِهَا لَا تَحْضُرُنِي الْآنَ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ وَأَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ انْطَلِقْ فَأَخْرِجْ مِنْهَا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ شَعِيرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ انْطَلِقْ فَأَخْرِجْ مِنْهَا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ أَوْ خَرْدَلَةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ انْطَلِقْ فَأَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ أَدْنَى أَدْنَى أَدْنَى مِثْقَالِ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْ النَّارِ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ فَلَمَّا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ أَنَسٍ قُلْتُ لِبَعْضِ أَصْحَابِنَا لَوْ مَرَرْنَا بِالْحَسَنِ وَهُوَ مُتَوَارٍ فِي مَنْزِلِ أَبِي خَلِيفَةَ فَحَدَّثْنَاهُ بِمَا حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَأَتَيْنَاهُ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَأَذِنَ لَنَا فَقُلْنَا لَهُ يَا أَبَا سَعِيدٍ جِئْنَاكَ مِنْ عِنْدِ أَخِيكَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَلَمْ نَرَ مِثْلَ مَا حَدَّثَنَا فِي الشَّفَاعَةِ فَقَالَ هِيهْ فَحَدَّثْنَاهُ بِالْحَدِيثِ فَانْتَهَى إِلَى هَذَا الْمَوْضِعِ فَقَالَ هِيهْ فَقُلْنَا لَمْ يَزِدْ لَنَا عَلَى هَذَا فَقَالَ لَقَدْ حَدَّثَنِي وَهُوَ جَمِيعٌ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً فَلَا أَدْرِي أَنَسِيَ أَمْ كَرِهَ أَنْ تَتَّكِلُوا قُلْنَا يَا أَبَا سَعِيدٍ فَحَدِّثْنَا فَضَحِكَ وَقَالَ خُلِقَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا مَا ذَكَرْتُهُ إِلَّا وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدَّثَنِي كَمَا حَدَّثَكُمْ بِهِ قَالَ ثُمَّ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ ائْذَنْ لِي فِيمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَقُولُ وَعِزَّتِي وَجَلَالِي وَكِبْرِيَائِي وَعَظَمَتِي لَأُخْرِجَنَّ مِنْهَا مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ

اسان کي سليمان بن حرب ٻڌايو آهي، اسان کي حماد بن زيد ٻڌايو آهي، اسان کي معبد بن هلال العنازي ٻڌايو آهي ته: اسان، بصره جا ماڻهو گڏ ٿيا ۽ [انس بن مالڪ] سان ملڻ لاءِ ويا، پوءِ اسان ثابت البناني سان گڏ حديث صيافات بابت پڇڻ لاءِ ويا. اسان کي خبر نه هئي ته انس بن مالڪ سندس محل ۾ آهي، تنهن ڪري اسان ان سان ان وقت ملياسين جڏهن هو پهرين نماز پڙهي رهيو هو. پوءِ اسان اجازت گهري ۽ هن اجازت ڏني جڏهن هو پنهنجي بستري تي ويٺو هو. پوءِ اسان ثابت کي چيو ته، 'شفاعت جي حديث کان اڳ ڪنهن به شيءِ بابت نه پڇو'. پوءِ ثابت پڇيو ته، 'اي ابو حمزه، بصره جي ماڻهن مان توهان جا دوست شفاعت جي حديث بابت پڇڻ لاءِ توهان وٽ آيا هئا'. پوءِ انس چيو ته: 'محمد صلي الله عليه وسلم اسان کي ٻڌايو آهي،' هن چيو ته؛ 'جڏهن قيامت جو ڏينهن ايندو، ته انسان هڪ ٻئي جي مٿان هوندا. پوءِ اهي آدم وٽ آيا ۽ چيو؛' 'اسان کي پنهنجي رب جي شفاعت حاصل ڪرڻ ۾ مدد ڪريو'. پر آدم صرف جواب ڏنو، 'مون کي اهو ڪرڻ جو ڪو حق ناهي، پر ابراهيم وٽ اچو ڇو ته هو خليل الرحمان آهي - رحمان جو عاشق -'. پوءِ اهي ابراهيم وٽ آيا، پر بدقسمتي سان ابراهيم چيو؛ 'مون کي اهو ڪرڻ جو حق ناهي، موسيٰ وٽ اچڻ جي ڪوشش ڪريو، ڇاڪاڻ ته هو اهو نبي آهي جنهن سان الله - ڪليم الله - ڳالهايو هو.'. اهي موسيٰ وٽ ويا، پر موسيٰ چيو؛ 'مون کي اهو ڪرڻ جو حق ناهي، عيسيٰ کان پڇڻ جي ڪوشش ڪريو، ڇاڪاڻ ته هو خدا جو روح ۽ سندس ڪلام آهي'. تنهن ڪري اهي عيسيٰ وٽ آيا. پر عيسيٰ اهو به چيو؛ 'معاف ڪجو، مون کي اهو ڪرڻ جو حق ناهي، پر محمد صلي الله عليه وسلم سان ملڻ جي ڪوشش ڪريو'. اهي مون وٽ آيا ته مون چيو؛ 'پوءِ مون پنهنجي رب کان اجازت گهري ۽ مون کي اجازت ڏني وئي، الله مون کي حمد سان الهام ڪيو جيڪو مان سندس حمد ڪندو هوس، جيڪڏهن اها حمد هاڻي مون وٽ اچي ها، ته مان اها حمد نه پڙهان ها.' پوءِ مان ڪري پيس ۽ سندس اڳيان سجدو ڪيو، پوءِ الله فرمايو، 'اي محمد، پنهنجو سر بلند ڪر، چئو ته توهان کي ٻڌو ويندو، پڇو، توهان کي ڏنو ويندو، راحت گهر ۽ توهان کي راحت ڏني ويندي'. تنهن ڪري مون چيو، 'اي منهنجا خدا، منهنجي قوم، منهنجي قوم'. الله جواب ڏنو، 'وڃ ۽ دوزخ مان ان کي ڪڍو جنهن جي دل ۾ اڃا تائين ايمان جو ذرو به آهي.' تنهن ڪري مان انهن وٽ ويس جيستائين مون انهن کي شفاعت نه ڏني. پوءِ مان پنهنجي خدا ڏانهن موٽيس ۽ اهي حمد و ثنا پيش ڪيم، پوءِ مان ان کي سجدو ڪندي ڪري پيس، پوءِ هڪ آواز آيو، 'اي محمد، پنهنجو سر بلند ڪر ۽ چئو ته توهان کي ٻڌو ويندو، ۽ پڇو ته توهان کي ڏنو ويندو، ۽ شفاعت گهر ۽ توهان کي شفاعت ڏني ويندي'. تنهن ڪري مون چيو، 'منهنجي قوم، منهنجي قوم،' پوءِ الله فرمايو، 'وڃ ۽ جنهن جي دل ۾ اڃا تائين ايمان جو هڪ به سرنهن جو داڻو هجي، ان کي ڪڍو،' تنهن ڪري مان ويو ۽ ان کي ڪڍي ورتو. پوءِ مان حمد و ثنا پيش ڪرڻ لاءِ موٽيس ۽ ان جي اڳيان سجدو ڪرڻ لاءِ ڪري پيس، پوءِ الله ٻيهر چيو؛ 'اي محمد، پنهنجو سر بلند ڪر، چئو ته توهان جي ڳالهه ٻڌي ويندي، توهان کان پڇيو ويندو، ۽ شفاعت گهرو ته توهان جي شفاعت ڪئي ويندي'. تنهن ڪري مون چيو؛ 'اي منهنجا خدا، منهنجي قوم، منهنجي قوم'. تنهن ڪري الله فرمايو؛ 'وڃو ۽ جنهن جي دل ۾ ايمان آهي ان کي ڪڍو، جيتوڻيڪ اهو سرنهن جي داڻي کان به گهٽ هجي،' تنهنڪري مان ويو ۽ انهن کي باهه مان ڪڍيو. جڏهن اسان انس کان واپس آياسين، مون پنهنجن ڪجهه ساٿين کي چيو، 'اي ڪاش اسان الحسن کان گذري وڃون ها - جيڪو ابو خليفي جي گهر ۾ الڳ آهي -' پوءِ اسان الحسن کي اهو ٻڌايو جيڪو انس بن مالڪ اسان کي ٻڌايو هو. پوءِ اسان ان وٽ ويا ۽ ان کي سلام ڪيو، هن اسان کي اجازت ڏني ۽ اسان چيو، 'اي ابو سعيد، اسان توهان جي ڀاءُ انس بن مالڪ کان واپس اچڻ کان پوءِ توهان سان ملڻ آيا هئاسين. اسان ڪڏهن به اهڙو ڪجهه نه ڏٺو آهي جيڪو هن اسان کي شفاعت بابت ٻڌايو هو.' پوءِ هن چيو، 'هي!' تنهنڪري اسان هن کي حديث - الحسن - ٻڌائي ۽ اتي ئي رڪجي ويا. پر هن چيو، 'هي! ڇا اهو سڀ ڪجهه آهي؟' اسان جواب ڏنو، 'هن اسان کي هن کان وڌيڪ نه وڌايو آهي.' پوءِ هن چيو، 'سچ پچ، هن هڪ ڀيرو مون کي اهو چيو هو - بلڪل - ويهه سال اڳ، مون کي خبر ناهي ته هو وساري ويو هو يا جيڪڏهن توهان بعد ۾ تسليم ڪيو ته هن کي اهو پسند نه آيو'. پوءِ اسان چيو؛ 'اي ابو سعيد، مهرباني ڪري اسان کي ٻڌايو!' پوءِ الحسن کلڻ لڳو ۽ چيو؛ 'بيشڪ، انسان جلدي ۾ پيدا ڪيا ويا آهن. مون ان جو ذڪر نه ڪيو سواءِ ان جي ته مان توهان کي ان بابت ٻڌائيندس. انس مون کي جيئن هن توهان کي ٻڌايو هو. نبي ڪريم ﷺ فرمايو؛ 'پوءِ مان چوٿون ڀيرو موٽيس، ۽ مون حمد ڪئي پوءِ سجدو ڪري پيو ۽ آواز آيو، 'اي محمد! پنهنجو سر بلند ڪر، چئو ته توهان کي ٻڌو ويندو، پڇو ته توهان کي ڏنو ويندو، ۽ شفاعت طلب ڪريو ته توهان کي شفاعت ڏني ويندي،' پوءِ مون چيو؛ 'اي منهنجا رب! مون کي انهن لاءِ اجازت ڏيو جيڪي لا اله الا الله چون ٿا!' “ تڏهن الله تعاليٰ جواب ڏنو ته، ”منهنجي شان، شان ۽ عظمت جو قسم، مان ضرور هر ان شخص کي ڪڍي ڇڏيندس جيڪو لا اله الا الله چوندو.