Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud

Imam Bukhari : 6886

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ إِلَّا كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ وَأَصْحَابُ الْأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ الْجَبَّارُ فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَلَا يُكَلِّمُهُ إِلَّا الْأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا }فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلَائِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدْ امْتُحِشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ وَإِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمْ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلَهُ مَعَهُوَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ثَلَاثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّانِيَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَهْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ቡካይር] ነጊሩና ኣሎ [ኣላይትስ ቢን ሰዓድ] ካብ [ካሊድ ቢን ያዚድ] ካብ [ሰዒድ ቢን ኣቡ ሂላል] ካብ [ዛይድ] ካብ [ዓታ’ ቢን ያሳር] ካብ [ኣቡ ሰዒድ ኣል ኹድዝሪ] ‘ኦ ረሱል ናይ ኣላህ ኣብ መዓልቲ ቂምታ ንጐይታና ክንርእዮ ዲና ኢልና ሓቲትና? ነቢይ ድማ ብመቕጻዕቲ ከምዚ ኢሎም ሓተቱ:- ጸሓይን ወርሕን ድሙቓት ከለዉ ክትሪኦም ይኸብደካ ድዩ?’ ንሕና ድማ 'ኣይፋልን' ኢልና። ነቢይ ኣስዒቦም 'ከምኡ'ዩ ኣብቲ ግዜ እቲ ንጐይታኻ ክትሪኦ ጸገም ኣይነበረካን ብዘይካ እቲ ንኽልቲኦም ክትሪኦም ዝነበረካ ጸገም'። ድሕሪኡ፡ ‘ድሕሪኡ ሓደ ደዋሊ፡ ‘ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ናብቲ ዘምልኾ ይኺድ!’ ኢሉ ይጽውዕ ነበረ። ስለዚ ኣምለኽቲ መስቀል ምስ መስቀላቶም ከዱ፡ ኣምለኽቲ ምስሊ ድማ ናብ ሓወልታቶም ከዱ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣምለኽ ኣምላኽ ድማ ምስ ኣማልኽቶም ነበረ፡ ክሳብ እቶም ንእግዚኣብሔር ዘምልኹ፡ ሕያዎት ይኹኑ ዘይፍርሃት ኣምላኽን እቶም ኣብ ዝሓለፈ መጽሓፍ ዝነበሩ ሰባትን ጥራይ ክሳብ ዝተርፉ። ሽዑ ጃሃናም ኣምጺኡ ተተኺሉ፣ ከም ሚራጅ ኮይኑ፣ ድሕሪኡ ኣይሁድ ‘እንታይ ትሰግዱ ነይርኩም?’ ኢሎም ተሓቲቶም። ንሳቶም ድማ 'ንዑዛየር ወዲ ኣላህ ንሰግድ ነይርና' ኢሎም መለሱ። ሽዑ ‘ትሕሱ ኣለኻ! ኣላህ ብፍጹም ሰበይቲ ይኹን ውላድ የብሉን’ ኢሉ መለሰሉ። ደሓር እንታይ ትደሊ?’ ኢሉ መለሰሉ። ንሳቶም ድማ ‘ንሰትዮ እንተትህበና ምፈተና!’ ኢሎም መለሱልና። ሽዑ ‘ሰትዩ ኣቱም ሰባት!’ ዝብል ድምጺ ተሰምዐ። ሽዑ ናብ ሲኦል ወደቑ። ሽዑ ንህዝቢ ናሻራ ‘እንታይ ትሰግዱ ነይርኩም?’ ኢሎም ተሓቲቶም። ንሳቶም ድማ 'ንኢሳ ኣል መሲሕ ወዲ ኣምላኽ ነምልኾ ነይርና' ኢሎም መለሱ። ንሳቶም ድማ ‘ኩልኹም ትሕሱ ​​ኣለኹም! ኣላህ ብፍጹም ሰበይቲ ይኹን ውላድ የብሉን፡ ንስኻኸ እንታይ ትደሊ?' ንሳቶም ድማ ‘ንሰቲ ክትህበና ንደሊ ኣለና!’ ኢሎም መለሱ። ሽዑ ንሱ ድማ ‘ሰትዩ ኣቱም ሰባት!’ ኢሉ መለሰሉ። ብኡ ንብኡ ድማ ናብ ገሃነም ወደቑ ክሳብ ጽቡቓት ይኹኑ ዘይእዘዙ ንኣላህ ዘምልኹ ደቂ ሰባት ጥራይ ክሳብ ዝተርፉ። ‘እቶም ካልኦት ደቂ ሰባት ድሮ ወጺኦም እኳ እንተነበሩ፡ ክትእሰር ዝገበረካ እንታይ እዩ፧’ ኢሎም ተሓቲቶም። ንሳቶም ድማ ‘ካብኦም ፈሊና ንሕና ድማ እቲ ኣዝዩ ዘድልየና ህዝቢ ኢና፡ ሓደ ደዋሊ ንርእሱ ክጽውዕ ሰሚዕና ‘ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ምስቲ ዘምልኾ ይራኸብ! ንሕና ጥራይ ኢና ንኣምላኽና ንጽበ ዘለና'። ኣስዒቡ ድማ፡ 'ድሕሪኡ ኣላህ - ኣልጀባር - ንመጀመርታ ግዜ ርእዮምዎ ብዘይፈልጥ መልክዕ መጺኡሎም፡ ድሕሪኡ ኣላህ ኣነ ጎይታኹም እየ' በሎም። ንሳቶም ድማ ‘ንስኻ ረቢና ኢኻ፡ ብጀካ ነብያት ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክዛረቦ ዝደፈረ የለን፡ ሽዑ እቶም ነብያት ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ ኣላህን ትፈልጦ ምልክት የለን ድዩ? ’ ንሳቶም ድማ ‘እወ ማለት ጤል’ ኢሎም መለሱሉ ስለዚ ኣላህ ንጤለ በጊዕኡ ኣውረደሉ ምእንቲ ኩሉ ኣማኒ ሰጊዱሉ። ብድሕሪኡ እቶም ብሰንኪ ርያን ሱምዓን ናብ ኣላህ ዝሰገዱ ተሪፎም ክሳብ ስግደት ከይዶም ሕቖኦም መሊሱ ሓደ ክፋል ኮይኑ፣ ድሕሪኡ ድልድላት እግሪ ጃሃናም ኣምጺኦም ኣብ መንጎ ክልቲኡ ጫፋት ጃሃናም ተተኺሎም፣ ‘ኦ ረሱል ኣላህ ምስጢር ድልድል ጃሃናም እንታይ እዩ? ' ረሱል መለሰሉ : 'እቲ ድልድል ካብ ባቡር ክወጽእ ይኽእል እዩ፣ ክወድቕ ይኽእል እዩ፣ መንጠልጠሊ ሓጺን ኣለዎ፣ ገፊሕን በሊሕን እሾኽ ኣለዎ፣ እሾኽ ካብ ሳዓዳን ዝበሃል እሾኽ ዕንጨይቲ ክስራሕ እዩ - በሊሕ እሾኽ ዕንጨይቲ። እቶም ክሳብ ክንድዚ ቅልጡፋት ዝሓልፉ ኣመንቲ፡ ገሊኦም ከም ቅጽበት ዓይኒ፡ ገሊኦም ከም በርቂ፡ ገሊኦም ከም ንፋስ፡ ገሊኦም ድማ ከም ሕሩይ ፈረስ እዮም። ከም ዝጋልቡ ኣፍራስ ዝመስሉ ኣለዉ፡ ብህይወት ዝደሓኑን ብሓቂ ዝድሕኑን ኣለዉ፡ እንተኾነ ግን ብናይ ሓጺን መንጠልጠሊ ተበታቲኖም፡ ወይ ብእኡ ናብ ሲኦል ሲኦል ምስ ተደርበዩ፡ ክሳብ ናይ መወዳእታ ግዜ ደቂ ሰባት ተጎቲቶም ዝሓልፉ ብህይወት ዝደሓኑ እውን ኣለዉ፡ ከምኡ’ውን ካብቲ ንስኻ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ኣላህባር ንዝነጸረካ ሓቂ ክትረግመኒ ክሳብ ክንድዚ ክትጸንዕ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣብ መንጎ ኣዕሩኽቶም ውሑስ ምዃኖም እንተርእዮም፡ ም ንሳቶም ድማ ‘ጎይታና ብሓቂ ፈተውትና ምሳና ይጽልዩን ምሳና ይጾሙን ምሳና ድማ ሰናይ ግብሪ ይገብሩ! ' ኣላህ ታዓላ 'ኪዱ ካባኻትኩም ኣብ ልቡ ክብደት ዲናር ናይ እምነት ዝረኸበ ሽዑ ኣውጽእዎ' በለ: ኣላህ ድማ ኣብ ገሃነም ቅርጾም ከልኪልዎም ኣሎ። ስለዚ ናብ ኣዕሩኽቶም መጺኦም ገለ ካብኣቶም ኣብ ሲኦል ተጠሊቖም ገሊኦም ክሳብ ጫፍ እግሮም ፍርቂ ጤለ በጊዖም ስለዚ መን ምዃኖም ኣውጺኦም፡ ድሕሪኡ ተመሊሶም ኣላህ ድማ ‘ደጊምካ ኪድ፡ ኣብ ልቡ ዝረኸብካዮ ከም ኣቶም ናይ እምነት ከቢድ እዩ፡ ድሕሪኡ ኣውጽእዎ’ በሎም። ስለዚ ዝፈልጥዎ ሰብ ኣውጽእዎ'። ረሱሉላህ ከምዚ በለ: ‘እንተዘይኣሚንኩምኒ ሽዑ ኣንብብ:--ኣላህ ክብደት ኣድሪ ኣይብድልን: ሰናይ እንተሃልዩ: ሽዑ ኣላህ ዓስቢ የብዝሖ-’ -Qs. ሓደ ኒሳዕ: 40-, ሽዑ ነብያት ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መላእኽትን ኣመንትን ኩሎም ኣማለዱ። ሽዑ ኣላህ ኣልጀባር ኣማላድነተይ ክሳብ ሕጂ ኣሎ በለ። ሽዑ ኣላህ ካብ ገሃነም ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ሰባት ሒዙ ገለ ካብቶም ዝተቓጸሉ ሰባት ኣልዒሉ፡ ድሕሪኡ ኣብ ኣፍደገ ሰማይ ናብ ሓደ ሩባ ተደርበዩ እዚ ድማ 'ሩባ ህይወት' ይበሃል ኣብ ክልተ ገምገምታቱ ከምቲ እኽሊ ዝበቁል ኣብ ቀላያት ሩባታት ዝበቁል ኮይኑ ብዙሕ ግዜ ኣብ ጎኒ ኣኻውሕን ኣብ ጎኒ ኣግራብን ትርእዮ፡ ናብ ጸሓይ ዝዘንበለ ዘበለ ሓምላይ እዩ፡ ዝዘንበለ ድማ ቀጠልያ እዩ። ናብቲ ጽላሎት ገጹ ጻዕዳ እዩ፣ ድሕሪኡ ከም ሉል ተራእዮም ኣብ ድሕሪት ክሳዶም ድማ ቀለቤት ኣሎ። ብድሕሪኡ ነበርቲ ሰማይ 'ኡታካ' ኣር ራህማን - ብኣራሕማን ሓራ ዝወጹ ሰባት እዮም - ክሳብ ዝብሉ ናብ መንግስተ ሰማይ ኣተዉ፣ ኣላህ በቲ ዝገበርዎ ግብሪ ዘይኮነስ ብሰንኪ ዘቕረብዎ ሰናይ ነገር ኣይኮነን 'ንዓኻትኩም እቲ ትርእይዎ ዘለኹምን መሰልቶምን'' ዝብል መልሲ ንኽረኽቡ። [ሓጃጅ ቢን ሚንሃል] ከምዚ ኢሉ፤ ነጊሩና ኣሎ [ሓማም ቢን ያህያ] ካብ [ኣናስ] ረድልያላሁዓንሁ [ቃታዳ] ነጊሩና ኣሎ፡ ነቢ ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ኣብ መዓልቲ ቂያም ምእመናን እዚ ክሳብ ዘሕዝኖም ክእሰሩ እዮም። ንሳቶም ድማ 'ኣንታ ጎይታና ካብቲ ዘለናዮ ምቹእነት ንኽስምዓና ኣማላድነት እንተልሚንናዮ' በልዎ። ናብ ኣዳም መጺኦም ድማ ንስኻ ኣዳም ኣቦሓጎ ኩሉ ወዲ ሰብ ኢኻ፡ ኣላህ ብኢዱ ፈጢሩካ፡ ሰማይ መሕደሪኻ ገይሩ መላእኽቲ ከም ዝሰግዱልካ ገይሩ፡ ኣላህ ውን ኣስማት ኩሉ ነገር ምሂሩካ ምእንቲ ምስ ጎይታኻ ክትልምነልና ምእንቲ ኣብ ቦታና ምጽንናዕ ከተቕርብ። ኣዳም ግን "ኣብዚ ምእንታኻ ክልምነልካ መሰል የብለይን" ኢሉ ጥራይ መለሰ። ረሱሉላህ ቀጺሉ ከምዚ በለ:- ብድሕሪኡ ኣዳም ነቲ ዝገበሮ ጌጋ ኣዘኻኸሮ: ማለት ነታ ዝተኸልከለት ገረብ ዋላ እኳ እንተተኸልከለት ምብላዕ: ናብ ኑሕ ክትከይድ ፈትኒ: ምኽንያቱ ንሱ እቲ ቀዳማይ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እዩ:: ናብ ኖህ መጹ፡ ኖህ ግን ‘ይቕሬታ፡ እንሆ ክልምነልካ መሰል የብለይን’ ኢሉ’ውን መለሰሉ፡ ኖህ ድማ ነቲ ዝገበሮ ጌጋ ጠቒሱ፡ ማለት ‘ናብ ኢብራሂም ክትከይድ ፈትኑ፡ ምኽንያቱ ንሱ ካሊሉርራህማን -ኣፍቃሪ ኣራህማን-’ እናበለ ብዘይ ኣፍልጦ ምሕታቱ። ረሱሉላህ ታሪኹ ቀጸለ፡ 'ንሳቶም እውን ናብ ኢብራሂም መጺኦም፡ ኢብራሂም ጥራይ'ውን 'ይቕሬታ፡ እንሆ ክልምነልካ መሰል የብለይን' ኢሉ መለሰሉ፡ ኢብራሂም ድሕሪኡ ጌጋታቱ ጠቒሱ፡ ማለት ናብ ሙሳ፡ ኣላህ ኦሪት ዝሃቦ ባርያ ክትከይድ ፈትን፡ ብዝተኻእለ መጠን ክዛረብን ናብኡ ምቕራብን ዓደሞ'' ክብል ከሎ ዝፈጸሞ ሰለስተ ሓሶት ጠቒሱ። ረሱል ቀጺሎም፡ ‘ንሳቶም እውን ክመጹ እዮም። i ሙሴ፡ ሙሴ ጥራይ’ውን ‘ይቕሬታ፡ እንሆ ክልምነልካ መሰል የብለይን’ ኢሉ መለሰሉ፡ ሙሴ ድማ ነቲ ዝገበሮ ጌጋ፡ ማለት ብዘይ ምኽኑይ ምኽንያት ነፍሲ ምቕታል ከዘኻኽሮ ከሎ፡ ‘ናብ ኢየሱስ፡ ባርያ ኣላህን ሃዋርያኡን፡ መንፈስ ኣላህን ቃላቱን ክትከይድ ፈትን። ናብ ኢየሱስ ከዱ፡ ዒሳ እውን ‘ይቕሬታ እንሆ ከማልደልኩም መሰል የብለይን’ ኢሉ መለሰሉ፣ ንሱ ድማ ‘ናብ መሓመድ ሰለላሁዓላይሂዋሰላም፣ ኣላህ ናይ ቅድሚ ሕጂን መጻእን ሓጢኣቱ ዝሓደገሉ ባርያ ክትከይድ ፈትኑ’ ኢሉ መለሰሉ። ብድሕሪኡ ናባይ - መሓመድ - መጺኦም ካብ ጎይታይ ኣብ ቤቱ ፍቓድ ሓቲተ ክረኽቦ ተፈቒዱለይ፡ ምስ ረኣኹዎ፡ ድሕሪኡ ሰጊደ ወደቕኩ፡ ኣላህ ሽዑ ከም ዝፈቐደለይ ይፍቀደለይ። ቀጺሉ ኣላህ ርእስኻ ኣልዕል ኦ መሓመድ በል ተሰሚዕካ ኣማላድነት ለምን ኣማላድነት ተዋሂቡካ ለምን ተዋሂብካ ኢኻ በለ። ብድሕሪኡ ርእሰይ ኣልዒለ በቲ ዝመሃረኒ ውዳሴ ንጐይታይ ኣመስገንኩ፡ ድሕሪኡ ኣማለድኩ ዶብ ሃበኒ። ሽዑ ወጺአ ናብ ሰማይ ኣእትየዮም'። ቃታዳ ድማ ‘ኣነ ብድሕሪኡ ወጺአ፡ ደሓር ካብ ሲኦል ኣውጺአ ናብ ሰማይ ኣእትየዮም’ ክብል እውን ሰሚዐዮ። ብድሕሪ እዚ ካልኣይ ግዜ ተመሊሰ ኣብ ቤቱ ፍቓድ ጎይታይ ሓቲተ ክረኽቦ ተፈቒዱለይ፡ እንተ ርእየዮ ሽዑ ሰጊደ ወደቕኩ። ኣላህ ሽዑ ከም ፍቃድ ኣላህ ክኸውን ይፍቀደለይ፡ ድሕሪኡ ኣላህ ርእስኻ ኣልዒልካ ኦ መሓመድ ክትስማዕ ኢኻ በሊ፡ ኣማላድ ድማ ክትልምነካ ኢኻ፡ ለምን ድማ ክትወሃበካ ኢኻ’ ኢሉ። ብድሕሪኡ ርእሰይ ኣልዒለ ከምቲ ዝመሃረኒ ንኣምላኸይ ምስጋናን ምስጋናን ኣቕረብኩሉ። ሽዑ ኣማለድኩ፡ ንሱ ድማ ደረት ሂቡኒ ክወጽእ እሞ ናብ ሰማይ ክኣትዎም'። ቃታዳ ድማ 'ካብ ሲኦል ከውጽኦም ድማ ተበጊሰ፡ ድሕሪኡ ናብ ሰማይ ኣእትየዮም' ክብል ሰሚዐዮ። ቃታዳ ድማ 'ስለዚ ተበጊሰ ካብ ሲኦል ኣውጺአዮም፡ ብድሕሪኡ ናብ ሰማይ ኣእትየዮም፡ ብዘይካ እቶም ብቁርኣን ዝተሓዝዎም፡ ወይ ማለት ዘልኣለማዊ ክኸውን ኣለዎ ማለት፡ ኣብ ሲኦል ካልእ ክሳብ ዘይተረፈ፡ ሽዑ ነዛ ጥቕሲ ኣንበበ '-ጎይታኻ ኣብ ዝምስገን ቦታ የተንስኣካ-' -Qs. ኣል እስራ'፡ 79-. ረሱል ድማ እዚኣ ንነቢኻ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቃል ዝተኣትወላ እትመስገን ጣብያ እያ ።