Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud

Imam Bukhari : 6886

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ إِلَّا كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ وَأَصْحَابُ الْأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ الْجَبَّارُ فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَلَا يُكَلِّمُهُ إِلَّا الْأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا }فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلَائِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدْ امْتُحِشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ وَإِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمْ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلَهُ مَعَهُوَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ثَلَاثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّانِيَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَهْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atubuulidde [Yahya bin Bukair] atugambye [Allaits bin Sa’d] okuva ku [Khalid bin Yazid] okuva ku [Sa’id bin Abu Hilal] okuva ku [Zaid] okuva ku [‘Atha’ bin Yasar] okuva ku [Abu Sa’id Al Khudzri] yagamba nti, ‘Twabuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, tunaalaba Mukama waffe ku lunaku lw’amazuukira?’. Nabbi yabuuza mu kuddamu nti: ‘Osanga nga kizibu okulaba enjuba n’omwezi nga bitangaavu?’. twagamba nti, ‘Nedda’. Nabbi yagenda mu maaso n’agamba nti: ‘Bw’otyo bw’otyo tewalina buzibu bwonna kulaba Mukama wo mu kiseera ekyo, okuggyako obuzibu bwe walina okulaba bombi’. Awo n’agamba nti: ‘Awo ne wabaawo omukubi w’essimu ng’akoowoola nti, ‘Buli bantu bagende eri oyo gwe basinza!’ Bwe batyo abasinza omusaalaba ne bagenda n’emisaalaba gyabwe, n’abasinza ebifaananyi ne bagenda ku bibumbe byabwe, era buli musinza Katonda yali wamu ne bakatonda baabwe okutuusa abo bokka abaali basinza Katonda, oba abalungi oba abatatya Katonda n’abantu b’ekitabo ekyayita. Awo Jahannam n’aleetebwa n’ateekebwawo, kyali ng’ekifaananyi ekirabika obulungi, olwo Abayudaaya ne babuuzibwa nti, ‘Musinza ki?’. Ne baddamu nti, ‘Twasinzanga Uzair mutabani wa Allah’. Awo ne wabaawo eddoboozi nti, ‘Olimba! Allah talina mukyala wadde abaana n’akatono.’ Olwo oyagala ki?’. Ne baddamu nti, ‘Twandyagadde singa Otuwa eky’okunywa!’. Awo ne wabaawo eddoboozi nti, ‘Munywa, mmwe ba guys!’. Awo ne bagwa mu geyena. Olwo abantu b’e Nashara ne babuuzibwa nti, ‘Musinza ki?’. Ne baddamu nti, ‘Twasinzanga Isa al Messiah, omwana wa Katonda’. Ne baddibwamu nti, ‘Mwenna mulimba! Allah talina mukyala wadde abaana n’akatono, era oyagala ki?’. Ne baddamu nti, ‘Twagala Otuwe eky’okunywa!’. Awo n’addamu nti, ‘Munywe, mmwe basajja!’. Era amangu ago nebagwa mu geyena okutuusa lwe wasigalawo abantu bokka abasinza Allah, ka babeere balungi oba abajeemu. Baabuuziddwa nti, ‘Kiki ekyakuleetedde okusibirwa wadde ng’abantu abalala baali bavuddeyo dda?’. Ne baddamu nti, ‘Tweyawula nabo era ffe abantu abasinga okumwetaaga, twawulira omuntu eyamuyita ng’akoowoola mu mutima nti, ‘Buli bantu basisinkane oyo gwe basinza! Ffe ffekka tulindiridde Katonda waffe'. Yayongeddeko nti, ‘Awo Allah - Al Jabbar - n’ajja gye bali mu ngeri gye bataalabangako omulundi ogwasooka, olwo Allah n’agamba nti: ‘Nze Mukama wammwe’. Nebaddamu nti, ‘Ggwe Rabb waffe, era tewali yaguma kwogera naye okujjako bannabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo bannabbi nebagamba nti, ‘Tewali kabonero wakati wammwe ne Allah ke mutegedde? ’ Ne baddamu nti, ‘Yee, kwe kugamba ennyana,’ kale Allah n’abikkula ennyana ye buli mukkiriza n’amuvuunamira. Awo ne wasigalawo abavuunama Allah olw’eya riya ne sum’ah bwe batyo ne bagenda okuvunnama n’emigongo gyabwe ne gifuuka ekitundu kimu nate, olwo ebigere bya Jahannam ne bireetebwa ne biteekebwa wakati w’empenda ebbiri eza Jahannam, ne tubuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, ekyama ky’omutala gwa Jahannam kye ki? ' Nabbi n'addamu nti: 'Omutala gusobola okuva ku luguudo, okugwa, gulina enkoba ez'ekyuma, gulina amaggwa agagazi era amasongovu, amaggwa gajja kukolebwa mu mbaawo ez'amaggwa eziyitibwa Sa'dan - enku ez'amaggwa ezisongovu. Abakkiriza abayitawo ku sipiidi bwetyo, abamu balinga okumyansa kw’eriiso, abamu balinga okumyansa, abamu balinga empewo, n’abamu balinga embalaasi erongooseddwa. Waliwo abalinga abeebagala embalaasi, waliwo abawonawo era nebalokoka mu mazima, naye era waliwo n’abo abawonawo oluvannyuma lw’okukutulwamu enkoba ez’ekyuma, oba okusuulibwa nakyo mu geyena, okutuusa ku mulundi ogusembayo abantu okuyita nga basikambulwa, era toyinza kugumiikiriza nnyo mu kunkolimira ku mazima agatangaavu gy’oli okusinga bw’osobola okuba eri omukkiriza mu kiseera ekyo mu Allah Al Jabbar. Bwe balaba nga tebalina bulabe mu mikwano gyabwe, bagamba nti, ‘Mukama waffe, mazima mikwano gyaffe tusabira naffe era basiibe wamu naffe, era bakole naffe emirimu emirungi! ' Allah Ta'ala yagamba nti, 'Mugende, omuntu yenna mu mmwe asanga mu mutima gwe obuzito bwa dinari y'okukkiriza, olwo muggyemu', era Allah yazigaana ekifaananyi kyabwe mu geyena. Bwe batyo ne bajja eri mikwano gyabwe ng’abamu ku bo baali bannyikiddwa mu geyena, abamu okutuuka ku bigere byabwe, ekitundu ky’ennyana zaabwe, bwe batyo ne baggyayo oyo yenna gwe baali, olwo ne bakomawo era Allah n’agamba nti, ‘Genda omulundi omulala, era oyo yenna gw’osanga mu mutima gwe muzito nga atomu y’okukkiriza, olwo muggyemu’. Bwe batyo ne baggyayo omuntu yenna gwe baali bamanyi'. Rasulullah yagamba nti: ‘Bw’oba temunzikiriza, olwo soma nti: ‘-Allah tasobya ku buzito bwa mukene, bwe wabaawo obulungi, olwo Allah akubisaamu empeera-’ -Qs. An Nisaa’: 40-, olwo bannabbi shallallahu ‘alaihi wasallam, bamalayika n’abakkiriza, bonna ne beegayirira. Awo Allah Al Jabbar n’agamba nti, Okwegayirira kwange kukyaliwo. Olwo Allah ajja kuggya omukono ku muliro n’aggyawo abamu ku bantu abaayokebwa, olwo ne basuulibwa mu mugga oguli ku mulyango gw’ejjana oguyitibwa ‘Omugga ogw’Obulamu’ olwo ne bimera ku lubalama lw’ennyanja zombi ng’empeke bwe zimera mu bidiba by’amazzi g’otera okulaba ku mabbali g’amayinja ne ku mabbali g’emiti, kyonna ku byo ekinaserengeta okwolekera enjuba, kijja kuba kya kijanjalo, n’ekyo kyonna ku bo ekinaaserengeta okwolekera enjala ekisiikirize, kijja kuba kyeru, olwo zijja kulabika nga luulu eziriko empeta mu bulago. Olwo bajja kuyingira ejjana okutuusa abantu b’ejjana lwe banaagamba nti, ‘Bano ‘utaqa’ ba Ar Rahman - abantu abasumululwa Ar Rahman - Allah teyabayingiza olw’ebikolwa bye baakola, wadde olw’ebirungi bye baawaayo basobole okuddibwamu nti, ‘Ku lwammwe bye mulaba n’ebirala ebiringa ebyo’. [Hajjaj bin Minhal] yagamba nti; atugambye [Hammam bin Yahya] atugambye [Qatadah] okuva ku [Anas] radliyallahu’anhu, nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Ku lunaku lw’enkomerero abakkiriza bajja kusibirwa okutuusa kino lwe kinaabanakuwaza. Bagamba nti, ‘Oh, singa tusaba Mukama waffe okuwolereza asobole okutuleetera okuwulira obulungi okuva we tuli’. Bajja eri Adam ne bagamba nti, ‘Ggwe Adamu ggwe jjajja w’abantu bonna, Allah yakutonda n’emikono gye, n’afuula eggulu ekifo ky’okubeeramu era n’afuula bamalayika okukuvuunamira, Allah era yakuyigiriza amannya g’ebintu byonna osobole okutuwolereza ne Mukama wo osobole okutuwa obuweerero mu kifo kyaffe. Naye Adamu yaddamu kyokka nti, “Wano sirina ddembe kukuwolereza.” Omubaka wa Allah yagenda mu maaso n’agamba nti: ‘Awo Adam n’abajjukiza ensobi gye yali akoze, kwe kugamba okulya ku muti ogwagaanibwa wadde nga gwali guziyiziddwa, n’agamba nti, “Mugende eri Nuuwa, kubanga ye yali nabbi eyasooka, sallallaahu ‘alaihi wasallam, Allah gwe yatuma eri abatuuze ku nsi.” Bajja eri Nuuwa, naye ne Nuuwa n’addamu nti, “Musonyiwe, sirina buyinza kukuwolereza wano,” era Nuuwa n’ayogera ku nsobi gye yali akoze, kwe kugamba nti, “Genda eri Ibrahim, kubanga ye Khalilur Rahman - omwagalwa wa Arrahman-.” Omubaka wa Allah yagenda mu maaso n’emboozi ye nti: ‘Bajja eri Ibrahim, naye ne Ibrahim n’addamu nti, “Musonyiwe, sirina buyinza kubawolereza wano.” Ibrahim olwo n’ayogera ku nsobi ye, kwe kugamba obulimba busatu bwe yali akoze n’agamba nti, “Genda eri Musa omuddu Allah gwe yawa Tawreeti, oyogere naye era omusembereze nga bwe kisoboka.” Rasulullah yayongeddeko nti: ‘Bajja eri Musa, Musa yekka naye n’addamu nti, ‘Musonyiwe, wano sirina ddembe kukuwolereza’, ate Musa n’amujjukiza ensobi gye yali akoze, kwe kugamba okutta emmeeme etaliimu nsonga etuufu, so nga n’agamba nti, ‘Gezaako okugenda ewa Yesu, omuddu wa Allah n’omutume we, omwoyo gwa Allah n’ebigambo bye. Bagenda eri Yesu, naye era ‘Isa n’addamu nti, ‘Musonyiwe, wano sirina ddembe kukuwolereza’, ate n’agamba nti ‘Gezaako okugenda ewa Muhammad sallallaahu’alaihiwasallam, omuddu Allah gwe yasonyiwa ebibi bye eby’emabega n’eby’omu maaso’. Olwo nebajja gyendi - Muhammad - ne nsaba olukusa okuva ewa Mukama wange mu nju ye era ne nkkirizibwa okumusisinkana, bwe namulaba, olwo nagwa wansi nga nvunnama, Allah olwo andeke nga bw’anaakiriza. Allah olwo n’agamba nti, ‘Yimusa omutwe gwo, ayi Muhammad, gamba nti, owuliddwa, saba okuwolereza, owereddwa okuwolereza, saba, oweereddwa’. Olwo ne nsitula omutwe ne ntendereza Mukama wange n’ettendo lye yanjigiriza, olwo ne nneegayirira n’ampa ensalo. Olwo ne nfuluma ne mbayingiza mu ggulu’. Qatadah yagamba nti, ‘Era era namuwulira ng’agamba nti, ‘Nze olwo ne nvaayo, olwo ne mbaggya mu geyena ne nziteeka mu ggulu. Oluvannyuma lw’ekyo nakomawo omulundi ogw’okubiri ne nsaba olukusa lwa Mukama wange mu nnyumba ye era ne nkkirizibwa okumusisinkana, bwe nnamulaba, olwo ne nvuunama. Allah olwo leka mbeere nga Allah bw’ayagala, olwo Allah n’agamba nti, ‘Yimusa omutwe gwo ggwe Muhammad ogambe nti ojja kuwulirwa, era weegayirira, ojja kwegayirira, era osabe era ojja kuweebwa’. Olwo ne nyimusa omutwe ne nwaayo ettendo n’okutendereza Katonda wange nga bwe yali anjigiriza okukola. Olwo ne nneegayirira, era n’ampa ekkomo ne nvaayo ne mbayingira mu ggulu’. Qatadah yagamba nti, ‘Era namuwulira ng’agamba nti, ‘Era nasitula ne mbaggya mu geyena, olwo ne mbateeka mu ggulu’. Qatadah yagamba nti, ‘Era namuwulira ng’agamba nti, ‘Kale ne nsimbula ne mbaggya mu geyena, olwo ne mbateeka mu ggulu, okutuusa nga tewali kisigadde mu geyena okuggyako ebyo ebikwatiddwa Kur’ani, oba okutegeeza nti ateekwa okuba ow’olubeerera, olwo n’asoma aya eno ‘-Mukama wo akuyimuse mu kifo ekitenderezebwa-’ -Qs. Al Isra’: 79-. Nabbi yagamba nti, ‘Eno ye siteegi etenderezebwa eyasuubizibwa nabbi wo sallallaahu ‘alaihi wasallam’.

Hadith Corroboration :

Imam Ahmad : 3600, 3718, 3751, 4083, 6240, 6719, 7392, 9250, 10485, 10593, 10655, 11107, 11322, 11710, 12310, 13073, 13419, 14583
Imam Bukhari : 21, 42, 764, 3092, 4116, 4215, 4538, 6075, 6080, 6088, 6861, 6885, 6886, 6955, 6956, 6962
Imam Muslim : 131, 132, 133, 267, 269, 270, 271, 284, 285, 286, 287, 288, 5270
Imam Abu Dawud : 3568
Imam Tirmidzi : 1921, 1922, 2358, 2477, 2518, 2523
Imam Ibnu Majah : 58, 174, 4163, 4299, 4303
Imam Darimi : 2681