حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ قَالَ أَبِي أَخْبَرَنَا عَنْ أَبِيهِ عَنْ ذِي الْجَوْشَنِ الضِّبَابِيِّ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ أَنْ فَرَغَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ بِابْنِ فَرَسٍ لِي يُقَالُ لَهَا الْقَرْحَاءُ فَقُلْتُ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي قَدْ جِئْتُكَ بِابْنِ الْقَرْحَاءِ لِتَتَّخِذَهُ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهِ وَإِنْ أَرَدْتَ أَنْ أَقِيضَكَ فِيهَا الْمُخْتَارَةَ مِنْ دُرُوعِ بَدْرٍ فَعَلْتُ فَقُلْتُ مَا كُنْتُ لِأَقِيضَهُ الْيَوْمَ بِعُدَّةٍ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهِ ثُمَّ قَالَ يَا ذَا الْجَوْشَنِ أَلَا تُسْلِمُ فَتَكُونَ مِنْ أَوَّلِ أَهْلِ هَذَا الْأَمْرِ فَقُلْتُ لَا قَالَ لِمَ قُلْتُ إِنِّي رَأَيْتُ قَوْمَكَ وَلِعُوا بِكَ قَالَ فَكَيْفَ بَلَغَكَ عَنْ مَصَارِعِهِمْ بِبَدْرٍ قُلْتُ قَدْ بَلَغَنِي قَالَ فَإِنَّا نُهْدِي لَكَ قُلْتُ إِنْ تَغْلِبْ عَلَى الْكَعْبَةِ وَتَقْطُنْهَا قَالَ لَعَلَّكَ إِنْ عِشْتَ تَرَى ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ يَا بِلَالُ خُذْ حَقِيبَةَ الرَّجُلِ فَزَوِّدْهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَلَمَّا أَدْبَرْتُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ خَيْرِ فُرْسَانِ بَنِي عَامِرٍ قَالَ فَوَاللَّهِ إِنِّي بِأَهْلِي بِالْغَوْرِ إِذْ أَقْبَلَ رَاكِبٌ فَقُلْتُ مَا فَعَلَ النَّاسُ قَالَ وَاللَّهِ قَدْ غَلَبَ مُحَمَّدٌ عَلَى الْكَعْبَةِ وَقَطَنَهَا فَقُلْتُ هَبِلَتْنِي أُمِّي وَلَوْ أُسْلِمُ يَوْمَئِذٍ ثُمَّ أَسْأَلُهُ الْحِيرَةَ لَأَقْطَعَنِيهَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَبُو مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيِّ قَالَ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذُو الْجَوْشَنِ وَأَهْدَى لَهُ فَرَسًا وَهُوَ يَوْمَئِذٍ مُشْرِكٌ فَأَبَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْبَلَهُ ثُمَّ قَالَ إِنْ شِئْتَ بِعْتَنِيهِ أَوْ هَلْ لَكَ أَنْ تَبِيعَنِيهِ بِالْمُتَخَيَّرَةِ مِنْ دُرُوعِ بَدْرٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَكَ أَنْ تَكُونَ أَوَّلَ مَنْ يَدْخُلُ فِي هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ لَا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَمْنَعُكَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ رَأَيْتُ قَوْمَكَ قَدْ كَذَّبُوكَ وَأَخْرَجُوكَ وَقَاتَلُوكَ فَانْظُرْ مَا تَصْنَعُ فَإِنْ ظَهَرْتَ عَلَيْهِمْ آمَنْتُ بِكَ وَاتَّبَعْتُكَ وَإِنْ ظَهَرُوا عَلَيْكَ لَمْ أَتَّبِعْكَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ذَا الْجَوْشَنِ لَعَلَّكَ إِنْ بَقِيتَ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ نَحْوًا مِنْهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ ذِي الْجَوْشَنِ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ أَنْ فَرَغَ مِنْ بَدْرٍ بِابْنِ فَرَسٍ لِي يُقَالُ لَهَا الْقَرْحَاءُ فَقُلْتُ يَا مُحَمَّدُ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Esan digu [Abu Salih Al Hakam bin Musa] esan digu ['Isa bin Yunus] esan du; berri eman digu [bere aita]tik [Dzil Jausyan Adl-Dlababi], esanez; Profeta sallallaahu'alaihiwasallam ezagutu nuen Al Qarha' izeneko nire zaldizarekin Ahli Badr garbitu ondoren, orduan esan nuen; O Muhammad, benetan, zure bila etorri naiz Al Qarha' haur -zaldiz- zaldi honekin, hura hartzeko prest egon zaitezen. Esan zuen: "Ez zait interesatzen, baina nahi baduzu, zure zaldizkoa Badr-eko armadura oso garesti batekin ordezkatuko dut". esan nuen; Gaur ez nuke beste ezergatik trukatuko. -Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam- esan zuen: 'Ez dut haur horren beharrik' orduan esan zuen: 'O Dzal Jausyan!, ez al zara Islamera bihurtu behar, orduan izango zara lehen pertsona erlijio honetako gaietan?'. esan nuen; Ez. -Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam- esan zuen: 'Zergatik?' Nik erantzun nion: Ikusten dut zure herria zuek engainatu dutela. Esan zuen: 'Nola iritsi zitzaizkizun albisteak Badr-en hil zituzten tokiei buruz?'. -Dzil Jausyan- esan zuen; Bai, albistea heldu zait. Esan zuen: "Islamara bihurtzen bazara, opari bat emango dizugu". Nik - Dzil Jausyan - esan zuen; "Islamara bihurtu nahi dut Meka kontrolatu eta bertan bizi zaren bitartean". Esan zuen: 'Zorionez, oraindik bizirik bazaude, hori ikusi ahal izango duzu'. Orduan esan zuen: "Oi Bilal, hartu pertsona honen poltsa eta bete ezazu Ajwah dattilekin". Irteeran nengoela esan zuen: «Bani 'Amir'-eko zaldizko zaldizkorik onenetakoa da. -Dzil Jausyan- esan zuen; Ala, nire familiarekin leku baxu batean nengoela, norbait zaldiz etorri zen. Galdetu nion, zer egin du jendeak? Hark erantzun zuen: "Ala esanez, Mahoma Kaabaz jabetu da eta bertan geratzen da". Orduan nik - Dzil Jausyan - esan nuen; 'Uhh, ene, nahiko nuke garai hartan Islamera bihurtu izan banintz profetak Hirah lurra -lekuaren izena- emango zidala itxaropenarekin. Esan digute [Syaiban bin Abu Syaibah Abu Muhammad]; esan digu [Jarir] hots, Ibn Hazmek [Abu Ishaq Al Hamdani] esan zuen; [Dzul Jausyan] sallallaahu'alaihiwasallam Profeta ezagutu zuen eta zaldizko bat aurkeztu zion. Garai hartan oraindik idolatria egoeran zegoen, orduan sallallaahu'alaihiwasallam profetak baztertu zuen esanez: "Nahi baduzu, sal iezadazu" edo "Salduko al didazu eta Badr-eko armadurarekin ordezkatuko dut? Orduan esan zion: Ez al zara izan erlijio honetan sartzen lehena? Hark erantzun zion: «Nire ustez, zure herriak gezurra esan dizulako eta kanporatu eta borrokatu zaituztelako, begira zer egin duzun. Haiek garaitzen badituzu, zuregan fedea izango dut eta zurekin jarraituko dut. Garaitzen zaituzte, ez zaitut jarraituko'. Orduan, sallallaahu'alaihiwasallam Profetak esan zion: 'O Dzal Jausyan, oraindik bizirik bazina', orduan goikoaren hadith bera aipatu zuen. Esan dit [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; esan digu ['Isa bin Yunus] [bere aita] [bere aitona] [Dzil-Jausyan]-etik esan du; Sallallaahu'alaihiwasallam Profeta ezagutu nuen Badr-eko gudua amaitu zuenean Al Qarha` izeneko nire zaldizkoarekin, orduan esan nuen; «O Mahoma», orduan ezin hobeto errezitatu zuen hadithak.