حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا افْتَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ قَالَ الْحَجَّاجُ بْنُ عِلَاطٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي بِمَكَّةَ مَالًا وَإِنَّ لِي بِهَا أَهْلًا وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ آتِيَهُمْ فَأَنَا فِي حِلٍّ إِنْ أَنَا نِلْتُ مِنْكَ أَوْ قُلْتُ شَيْئًا فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقُولَ مَا شَاءَ فَأَتَى امْرَأَتَهُ حِينَ قَدِمَ فَقَالَ اجْمَعِي لِي مَا كَانَ عِنْدَكِ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَشْتَرِيَ مِنْ غَنَائِمِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ فَإِنَّهُمْ قَدْ اسْتُبِيحُوا وَأُصِيبَتْ أَمْوَالُهُمْ قَالَ فَفَشَا ذَلِكَ فِي مَكَّةَ وَانْقَمَعَ الْمُسْلِمُونَ وَأَظْهَرَ الْمُشْرِكُونَ فَرَحًا وَسُرُورًا قَالَ وَبَلَغَ الْخَبَرُ الْعَبَّاسَ فَعَقِرَ وَجَعَلَ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُومَ قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي عُثْمَانُ الْجَزَرِيُّ عَنْ مِقْسَمٍ قَالَ فَأَخَذَ ابْنًا لَهُ يُقَالُ لَهُ قُثَمُ فَاسْتَلْقَى فَوَضَعَهُ عَلَى صَدْرِهِ وَهُوَ يَقُولُ حَيَّ قُثَمْ حَيَّ قُثَمْ شَبِيهَ ذِي الْأَنْفِ الْأَشَمْ بَنِي ذِي النَّعَمْ يَرْغَمْ مَنْ رَغَمْ قَالَ ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ ثُمَّ أَرْسَلَ غُلَامًا إِلَى الْحَجَّاجِ بْنِ عِلَاطٍ وَيْلَكَ مَا جِئْتَ بِهِ وَمَاذَا تَقُولُ فَمَا وَعَدَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا جِئْتَ بِهِ قَالَ الْحَجَّاجُ بْنُ عِلَاطٍ لِغُلَامِهِ اقْرَأْ عَلَى أَبِي الْفَضْلِ السَّلَامَ وَقُلْ لَهُ فَلْيَخْلُ لِي فِي بَعْضِ بُيُوتِهِ لِآتِيَهُ فَإِنَّ الْخَبَرَ عَلَى مَا يَسُرُّهُ فَجَاءَ غُلَامُهُ فَلَمَّا بَلَغَ بَابَ الدَّارِ قَالَ أَبْشِرْ يَا أَبَا الْفَضْلِ قَالَ فَوَثَبَ الْعَبَّاسُ فَرَحًا حَتَّى قَبَّلَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ فَأَخْبَرَهُ مَا قَالَ الْحَجَّاجُ فَأَعْتَقَهُ ثُمَّ جَاءَهُ الْحَجَّاجُ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ افْتَتَحَ خَيْبَرَ وَغَنِمَ أَمْوَالَهُمْ وَجَرَتْ سِهَامُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي أَمْوَالِهِمْ وَاصْطَفَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ فَاتَّخَذَهَا لِنَفْسِهِ وَخَيَّرَهَا أَنْ يُعْتِقَهَا وَتَكُونَ زَوْجَتَهُ أَوْ تَلْحَقَ بِأَهْلِهَا فَاخْتَارَتْ أَنْ يُعْتِقَهَا وَتَكُونَ زَوْجَتَهُ وَلَكِنِّي جِئْتُ لِمَالٍ كَانَ لِي هَاهُنَا أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَهُ فَأَذْهَبَ بِهِ فَاسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَذِنَ لِي أَنْ أَقُولَ مَا شِئْتُ فَأَخْفِ عَنِّي ثَلَاثًا ثُمَّ اذْكُرْ مَا بَدَا لَكَ قَالَ فَجَمَعَتْ امْرَأَتُهُ مَا كَانَ عِنْدَهَا مِنْ حُلِيٍّ وَمَتَاعٍ فَجَمَعَتْهُ فَدَفَعَتْهُ إِلَيْهِ ثُمَّ اسْتَمَرَّ بِهِ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ثَلَاثٍ أَتَى الْعَبَّاسُ امْرَأَةَ الْحَجَّاجِ فَقَالَ مَا فَعَلَ زَوْجُكِ فَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَقَالَتْ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ يَا أَبَا الْفَضْلِ لَقَدْ شَقَّ عَلَيْنَا الَّذِي بَلَغَكَ قَالَ أَجَلْ لَا يُخْزِنِي اللَّهُ وَلَمْ يَكُنْ بِحَمْدِ اللَّهِ إِلَّا مَا أَحْبَبْنَا فَتَحَ اللَّهُ خَيْبَرَ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَرَتْ فِيهَا سِهَامُ اللَّهِ وَاصْطَفَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ لِنَفْسِهِ فَإِنْ كَانَتْ لَكِ حَاجَةٌ فِي زَوْجِكِ فَالْحَقِي بِهِ قَالَتْ أَظُنُّكَ وَاللَّهِ صَادِقًا قَالَ فَإِنِّي صَادِقٌ الْأَمْرُ عَلَى مَا أَخْبَرْتُكِ فَذَهَبَ حَتَّى أَتَى مَجَالِسَ قُرَيْشٍ وَهُمْ يَقُولُونَ إِذَا مَرَّ بِهِمْ لَا يُصِيبُكَ إِلَّا خَيْرٌ يَا أَبَا الْفَضْلِ قَالَ لَهُمْ لَمْ يُصِبْنِي إِلَّا خَيْرٌ بِحَمْدِ اللَّهِ قَدْ أَخْبَرَنِي الْحَجَّاجُ بْنُ عِلَاطٍ أَنَّ خَيْبَرَ قَدْ فَتَحَهَا اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ وَجَرَتْ فِيهَا سِهَامُ اللَّهِ وَاصْطَفَى صَفِيَّةَ لِنَفْسِهِ وَقَدْ سَأَلَنِي أَنْ أُخْفِيَ عَلَيْهِ ثَلَاثًا وَإِنَّمَا جَاءَ لِيَأْخُذَ مَالَهُ وَمَا كَانَ لَهُ مِنْ شَيْءٍ هَاهُنَا ثُمَّ يَذْهَبَ قَالَ فَرَدَّ اللَّهُ الْكَآبَةَ الَّتِي كَانَتْ بِالْمُسْلِمِينَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ وَخَرَجَ الْمُسْلِمُونَ وَمَنْ كَانَ دَخَلَ بَيْتَهُ مُكْتَئِبًا حَتَّى أَتَوْا الْعَبَّاسَ فَأَخْبَرَهُمْ الْخَبَرَ فَسُرَّ الْمُسْلِمُونَ وَرَدَّ اللَّهُ يَعْنِي مَا كَانَ مِنْ كَآبَةٍ أَوْ غَيْظٍ أَوْ حُزْنٍ عَلَى الْمُشْرِكِينَ

Esan zigun [Abdurrazaq] esan zuen; esan digu [Ma'mar] esan zuen; [Thabit] entzun nuen [Anas] esan zuen; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam Khaibar hiria ireki zuenean, Al Hajjaj bin 'Ilath Assulami-k esan zuen: 'O Rasulullah, Mekan dut aberastasuna eta familia. Haiengana joan nahi dut, eta askatasun osoz egin dezaket zure baimena lortzen badut -edo esaldi batzuk editatzen baditut-. Orduan, Rasulullah-k Al Hajjaj-i nahi zuen moduan iruzkintzeko baimena eman zion. Iritsi zenean, Al Hajjaj-ek bere emaztea ezagutu zuen eta esan zuen: 'Mesedez, bildu dituzun aberastasun guztiak, Mahomaren eta bere lagunen ghanimah erosi nahi dut, ghanimah-en aberastasun asko lortu baitute. Albiste hau oso ezaguna egin zen orduan Mekan. Musulmanak etxera joan ziren, eta politeistek euren poza eta zoriona erakutsi zuten -pozik Mahoma eta bere armada itzultzen zirelako-'. Al Hajjaj-ek esan zuen: "Al Abbas-i iritsi zitzaion albiste hau, hankak mugitu ezin izan zituen eta ezin izan zuen zutik egon, poza izugarria zela eta. Ma'marrek esan zuen: "Uthman Al Jazarik Miqsam-etik jakinarazi zidan, eta esan zuen: "Abbasek Qutsam izeneko semea eraman zuen. Etzan eta bere haurraren gorpua bularrean jarri zuen. Gero, bertso bat abestu zuen: 'Mari Qutsam, Mari Qutsam, Sudur zorrotz baten antza duena, Ene semea plazer ezberdinak dituena, Arbuiagarria denak umiliazioa aurkituko du'. Thabit-ek esan zuen Anasek: 'Abbasek esklabo bat bidali zuen Al Hajjaj bin Ilath Assulami ezagutzera eta mezua helarazteko: 'Ai zuri, zer berri ekartzen dituzun, zer diozun, Ala agintzen duzuna zuk esaten duzuna baino hobea baita!. Orduan, Al Hajjaj-ek esan zien mandatariei: "Mesedez, bidali agurrak nire partetik Abul Fadll-i, esan: "Eman iezadazu aukera bere etxea bisitatzeko, noizbait etorriko naiz, ekartzen ditudan berriak atsegin izango ditu". Al Abbasek bidalitako esklaboak itzuli ziren. Etxeko atetik ailegatu zenean, presaka esan zuen: 'Izan zaitez zoriontsu, O Abul Fadll - Al Abbas-en ezizena -'. Al Abbas bat-batean hain poztu zen, non bere esklaboa bekokian musu eman zion, eta esklaboak luze adierazi zituen Al Hajjaj bin Ilath-en iruzkinak. Al Abbasek bere esklaboak askatu zituen orduan. Ondoren, Al Hajjaj Al Abbasera etorri zen eta Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek Khaibar konkistatzen lortu zuela jakinarazi zuen, haien jabetzak hartuz, eta Allahren zatia haien jabetzan zegoela. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek Shafiyyah bint Huyyay aukeratu zuen bere emaztea izateko, aukera eman zion; askatu eta bere emazte bihurtu edo bere familian sartu zen. Orduan Shafiyyah-k askatu eta bere emaztea aukeratu zuen. Hajjaj-ek esan zuen: Hala ere, hona etorri naiz hemen nire altxorra dagoelako, eta nirekin eraman nahi dut. Hori dela eta, baimena eskatu nion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, eta nahi bezala iruzkintzeko baimena eman zidan, beraz, mesedez, gorde nire albistea isilpean -Al Hajjaj-ek hiru aldiz errepikatu zuen-, gero esan zer dakizuna'. Anasek esan zuen: 'Al Hajjaj-en emazteak zituen bitxiak eta beste elementu guztiak bildu zituen ondoren, Al Hajjaj-i eman zizkion. Hiru egun pasa ondoren, Al Abbas Al Hajjaj-en emaztearengana etorri zen eta galdetu zion: 'Zertan ari da zure senarra?' orduan, senarra egun honetan eta egun honetan alde egin zuela iragarri zuen. Esaten jarraitu zuen: «Alak ez zaitzala umiliatu, Abu Fadll, zuregana iritsi diren berriak ere astunak egiten gaitu». Al Abbasek esan zuen: 'Egia da, Ala ez nau umiliatuko. Gorespena izan Allah, ez da ezer gertatuko espero duguna izan ezik; Ala-k Khaibar ireki du bere Messenger sallallaahu 'alaihi wasallam-en bitartez, Ala-ren kuota ere ordaindu da, eta Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ere Shafiyyah bin Huyay aukeratu du bere emaztea izateko. Zure senarrarekin egon behar baduzu, jarraitu zure senarra besterik ez'. Emakumeak - Al Hajjaj-en emazteak - erantzun zuen: "Ala, zintzoa izan zarela uste dut". Al Abbasek esan zuen: "Ala esan dizudana, esan dizudana da". Orduan Al Abbas joan zen Quraysh pertsona talde batekin topo egin zuen arte, eta esan zuten: 'O Abul Fadll, haien aurretik pasatu da, beraz, ona baino ez duzu lortuko'. Al Abbasek esan zien: "Laudorioa izan dadila Allah, ona baino ez dut jaso". Al Hajjaj bin Ilath-ek albistea eman dit, Allahk Khaibar hiria ireki duela Bere Messengeraren bitartekariaren bidez, zer den Allahren zatia aplikatu zaio, Shafiyyah ere aukeratu du bere emaztea izateko. Bere sekretua ez kontatzeko eskatu zidan hiru aldiz, hona etorri zen bere aberastasuna eta zuena hartzera, gero alde egin zuen». Anasek esan zuen: «Alak irauli zuen musulmanek politeistekiko sentitzen zuten tristura». Musulmanak eta bere etxean egoera tristean sartzen zirenak Abbas ezagutzera atera ziren orduan. Abbasek berehala kontatu zien benetako albistea. musulmanak pozik zeuden, eta Alak giro triste, haserre eta zaila bihurtu zien politeistei.