حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعَصْرِ ذَاتَ يَوْمٍ بِنَهَارٍ ثُمَّ قَامَ يَخْطُبُنَا إِلَى أَنْ غَابَتْ الشَّمْسُ فَلَمْ يَدَعْ شَيْئًا مِمَّا يَكُونُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ إِلَّا حَدَّثَنَاهُ حَفِظَ ذَلِكَ مَنْ حَفِظَ وَنَسِيَ ذَلِكَ مَنْ نَسِيَ وَكَانَ فِيمَا قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الدُّنْيَا خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا فَنَاظِرٌ كَيْفَ تَعْمَلُونَ فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ أَلَا إِنَّ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءً يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَدْرِ غَدْرَتِهِ يُنْصَبُ عِنْدَ اسْتِهِ يُجْزَى بِهِ وَلَا غَادِرَ أَعْظَمُ مِنْ أَمِيرِ عَامَّةٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْأَخْلَاقَ فَقَالَ يَكُونُ الرَّجُلُ سَرِيعَ الْغَضَبِ قَرِيبَ الْفَيْئَةِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ وَيَكُونُ بَطِيءَ الْغَضَبِ بَطِيءَ الْفَيْئَةِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ فَخَيْرُهُمْ بَطِيءُ الْغَضَبِ سَرِيعُ الْفَيْئَةِ وَشَرُّهُمْ سَرِيعُ الْغَضَبِ بَطِيءُ الْفَيْئَةِ قَالَ وَإِنَّ الْغَضَبَ جَمْرَةٌ فِي قَلْبِ ابْنِ آدَمَ تَتَوَقَّدُ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى حُمْرَةِ عَيْنَيْهِ وَانْتِفَاخِ أَوْدَاجِهِ فَإِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَجْلِسْ أَوْ قَالَ فَلْيَلْصَقْ بِالْأَرْضِ قَالَ ثُمَّ ذَكَرَ الْمُطَالَبَةَ فَقَالَ يَكُونُ الرَّجُلُ حَسَنَ الطَّلَبِ سَيِّئَ الْقَضَاءِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ وَيَكُونُ حَسَنَ الْقَضَاءِ سَيِّئَ الطَّلَبِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ فَخَيْرُهُمْ الْحَسَنُ الطَّلَبِ الْحَسَنُ الْقَضَاءِ وَشَرُّهُمْ السَّيِّئُ الطَّلَبِ السَّيِّئُ الْقَضَاءِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ النَّاسَ خُلِقُوا عَلَى طَبَقَاتٍ فَيُولَدُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيَعِيشُ مُؤْمِنًا وَيَمُوتُ مُؤْمِنًا وَيُولَدُ الرَّجُلُ كَافِرًا وَيَعِيشُ كَافِرًا وَيَمُوتُ كَافِرًا وَيُولَدُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيَعِيشُ مُؤْمِنًا وَيَمُوتُ كَافِرًا وَيُولَدُ الرَّجُلُ كَافِرًا وَيَعِيشُ كَافِرًا وَيَمُوتُ مُؤْمِنًا ثُمَّ قَالَ فِي حَدِيثِهِ وَمَا شَيْءٌ أَفْضَلَ مِنْ كَلِمَةِ عَدْلٍ تُقَالُ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ فَلَا يَمْنَعَنَّ أَحَدَكُمْ اتِّقَاءُ النَّاسِ أَنْ يَتَكَلَّمَ بِالْحَقِّ إِذَا رَآهُ أَوْ شَهِدَهُ ثُمَّ بَكَى أَبُو سَعِيدٍ فَقَالَ قَدْ وَاللَّهِ مَنَعَنَا ذَلِكَ قَالَ وَإِنَّكُمْ تُتِمُّونَ سَبْعِينَ أُمَّةً أَنْتُمْ خَيْرُهَا وَأَكْرَمُهَا عَلَى اللَّهِ ثُمَّ دَنَتْ الشَّمْسُ أَنْ تَغْرُبَ فَقَالَ وَإِنَّ مَا بَقِيَ مِنْ الدُّنْيَا فِيمَا مَضَى مِنْهَا مِثْلُ مَا بَقِيَ مِنْ يَوْمِكُمْ هَذَا فِيمَا مَضَى مِنْهُ

Esan digu [Abdurrazzaq] esan du; [Ma'mar] ['Ali bin Zaid bin Jud'an] [Abu Nadlrah] [Abu Sa'id Al Khudri]tik [Ali bin Zaid bin Jud'an] [Ali bin Zaid bin Jud'an] [Abu Sa'id Al Khudri]tik jakinarazi digu; Egun batean, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam eguerdian Asr otoitza egin zuen gurekin, gero zutitu eta predikatu egin zuen eguzkia sartu arte, ez zuen bazterrean utzi Epaiketa Eguna iritsi arte gertatuko zen ezer, horren berri eman ez baziguten, buruz ikasi zutenentzat eta ahaztu zutenentzat ahaztu zen arte. Berak esandako batzuk honako hauek izan ziren: 'O herria, benetan mundua berdea eta gozoa da, eta Ala ere kalifa egingo zaituzte bertan, orduan ikusiko du zer egingo duzun, beraz, munduaren beldur izango zara eta baita emakumeengan ere. Jakin, hain zuzen ere, Pizkundearen egunean, traidore bakoitzari bandera bat emango diotela ipurmasailean eta bere traizioaren arabera ordainduko diotela, eta ez dago Ummahko buruzagi baten traizioa baino traizio handiagorik. Gero moralari buruz aipatu zuen, esan zuen: 'Badago jendea erraz haserretzen dena eta erraz lasaitzen dena, orduan hau horretarako da, eta bada jendea haserretzen zaila eta lasaitzen zaila den jendea ere, orduan hau honetarako da. Beraz, hoberenak haserretzea eta azkar baretzea kostatzen zaienak dira, txarrenak, berriz, azkar haserretzen direnak eta lasaitzea kostatzen zaienak. Jakin ezazue haserrea Adanen ume baten bihotzean ikatza erretzen dela, ez al duzu ikusten bere begien gorritasuna eta lepoko zainen leherketa, beraz, zuetako batek hau bizitzen badu, eser dadila, edo esaten dio: «Itsats dezala bere gorputza lurrari». Abu Sa'idek esan zuen; «Ondoren, eskaerei buruz aipatu zuen, esan zuen: «Egongo da gizon bat eskatzeko -ordaintzeko- eta emateko gaitza -zorrak ordaintzeko-, orduan hau horretarako da, eta bada ere ematen ona baina eskatzeko gaiztoa dena, orduan hau da horretarako. Beraz, hoberenak eskatzen eta ematen hoberenak direnak dira, txarrenak, berriz, eskatzen eta okerrenak ematen dituztenak». Orduan esan zuen: «Izan ere, gizakiak hainbat mailatan sortuak dira, bada gizon bat fede-egoeran jaio, fede-egoeran bizi eta fede-egoeran hiltzen dena. Bazen gizon bat ere sinesgabe bezala jaio zena, sinesgabe bezala bizi zena eta fedegabe bezala hil zena. Bada gizon bat ere fededun jaio, fedez bizi eta sinesgabe gisa hiltzen dena, eta bada gizon bat ere sinesgabe bezala jaio, sinesgaitzarekin bizi eta fededun gisa hiltzen dena'. Orduan esan zuen bere hadithean; «Ez dago esaldi zuzen bat baino garrantzitsuagorik, buruzagi jakintsu bati emandakoa. Beraz, zuetako inori ez zaio galarazi behar ikusi edo lekuko izan duen egia esatea, jendearen beldurragatik». Orduan Abu Saidek negar egin zuen eta esan zuen; «Alaren arabera, horrek oztopatu egin gaitu», esan zuen Allahren Mezularrak: «Izan ere, hirurogeita hamar zenbakia osatuko duzu zure aurretiko jendearengan. Eta zu zara hoberena eta nobleena Allahren aurrean,' orduan eguzkia ia sartzen ari zen, orduan berriro esan zuen: 'Izan ere, munduaren gainerako denbora igaro den denboratik, zure egunaren gainerakoa bezala da igaro den denboratik'.