Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam pernah melaksanakan shalat 'isya ketika malam telah masuk sepertiga akhir malam ('atamah)

Imam Bukhari : 537

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ يَعْنِي ابْنَ غَيْلَانَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْوَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يُبَالِي أَقَدَّمَهَا أَمْ أَخَّرَهَا إِذَا كَانَ لَا يَخْشَى أَنْ يَغْلِبَهُ النَّوْمُ عَنْ وَقْتِهَا وَكَانَ يَرْقُدُ قَبْلَهَا قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قُلْتُ لِعَطَاءٍ وَقَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً بِالْعِشَاءِ حَتَّى رَقَدَ النَّاسُ وَاسْتَيْقَظُوا وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلَاةَ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الْآنَ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا هَكَذَا فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَأْسِهِ يَدَهُ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ ضَمَّهَا يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الْأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ عَلَى الصُّدْغِ وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ لَا يُقَصِّرُ وَلَا يَبْطُشُ إِلَّا كَذَلِكَ وَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوا هَكَذَا

আমাক কৈছে [মাহমুদ] - অৰ্থাৎ ইবনে গৈলানে - কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুৰাজাকে] কৈছে, মোক কৈছে [ইবনে জুৰাইজে] কৈছে, মোক কৈছে [নাফী’] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল্লাহ বিন উমৰ], যে আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম এসময়ত এৰাতি ব্যৱসায়ত ব্যস্ত আছিল আৰু ইছাৰ নামাজ শেষ কৰিছিল। আৰু সেইবাবেই আমি মছজিদত শুই পৰিলোঁ। তাৰ পিছত আমি সাৰ পালোঁ, তাৰ পিছত টোপনি আহিলোঁ, তাৰ পিছত আকৌ সাৰ পালোঁ যেতিয়ালৈকে অৱশেষত আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আমাক লগ কৰিবলৈ ওলাই আহি ক’লে: ‘পৃথিৱীৰ বাসিন্দাসকলৰ মাজৰ পৰা তোমালোকৰ বাহিৰে এনেকৈ নামাজৰ বাবে অপেক্ষা কৰা কোনো নাই’। আৰু ইবনে উমৰে ইয়াক আগুৱাই নিলে নে বন্ধ কৰিলে তাক লৈ চিন্তা কৰা নাছিল। ৰূপায়ণ। আৰু ইষা নামাজৰ আগত ইবনু উমৰ প্ৰথমে শুইছিল। [ইবনে জুৰাইজে] ক’লে, ‘মই [‘আথা’]ক সুধিলোঁ, তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে, ‘মই শুনিলোঁ [ইবনে আব্বাছ] কৈছে, ‘এবাৰ এৰাতি আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে ‘ইছাৰ নামাজ শেষ কৰিলে যেতিয়ালৈকে বহুতে টোপনি নাহিল, তাৰ পিছত তেওঁলোকে সাৰ পালে, তাৰ পিছত আকৌ টোপনি গ’ল, তাৰ পিছত আকৌ সাৰ পালে’। তাৰ পিছত উমৰ বিন আল খাথথাবে থিয় হৈ ক’লে, ‘নামাজ’। আথাই ইবনে আব্বাছে ক’লে, গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তাৰ পিছত মূৰত হাত থৈ ওলাই আহিল, যেন মই দেখিলোঁ যে তেওঁৰ চুলি তিতি পানী টোপাল টোপাল হৈ আছে। তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে, ‘যদি মোৰ উম্মাহৰ ওপৰত বোজা নহ’লহেঁতেন তেন্তে মই তেওঁলোকক ‘এতিয়াৰ দৰে ইছাৰ নামাজ’ কৰিবলৈ আদেশ দিলোঁহেঁতেন। মই - ইবনু জুৰাইজে - তাৰ পিছত আথাক ক’লোঁ যে ইবনে আব্বাছৰ ৰিপ’ৰ্ট অনুসৰি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁৰ মূৰত হাত কিয় ৰাখিলে। গতিকে 'আথাই আঙুলি দুটা অলপ টানিলে তাৰ পিছত আঙুলিৰ মূৰবোৰ মূৰৰ কাষত ৰাখিলে, তাৰ পিছত মূৰৰ চাৰিওফালে ঘূৰি ফুৰাৰ সময়ত হেঁচা মাৰি ধৰিলে যেতিয়ালৈকে তাইৰ বুঢ়া আঙুলিবোৰে মন্দিৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দাড়িৰ গুৰিলৈকে কাণৰ ডগাবোৰ স্পৰ্শ নকৰে। লাহে লাহে বা খৰকৈও নকৰে, যদিহে তেনেকুৱা নহয়। তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে: ‘যদি মোৰ লোকসকলৰ ওপৰত ই বোজা নহ’লহেঁতেন, তেন্তে মই তেওঁলোকক এতিয়াৰ দৰে প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ আদেশ দিলোঁহেঁতেন’।