Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 হাদিছ
হাদিছ
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
আমাক কৈছে [আল হুমাইদি আব্দুল্লাহ বিন আজ জুবাইৰ] তেওঁ ক’লে, আমাক কৈছে [ছুফিয়ানে] যিয়ে কৈছিল, যে আমাক কৈছে [য়াহ্যা বিন ছাইদ আল আনছাৰীয়ে] কৈছে, আমাক [মুহাম্মাদ বিন ইব্ৰাহিম আত টাইমী] কৈছে, যে তেওঁ [আলকামাহ বিন ৱাকাছ আল লাইচীয়ে] কোৱা শুনিছে; এবাৰ মঞ্চত [উমৰ বিন আল খাথথাব]ৰ কথা শুনিছিলো; মই শুনিছিলো নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: ‘সকলো কাম নিয়তৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, আৰু প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ পুৰস্কাৰ নিৰ্ভৰ কৰে কি উদ্দেশ্য আছিল; যিয়েই যিখন পৃথিৱীত উপনীত হ’ব বিচাৰে বা বিয়া হ’ব বিচৰা মহিলাৰ বাবে প্ৰব্ৰজন কৰাৰ মনস্থ কৰে, তেন্তে তেওঁৰ প্ৰব্ৰজন তেওঁ যি উদ্দেশ্য কৰিছিল, সেইটোৱেই হয়।'
হাদিছ
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
আমাৰ ওচৰত বর্ণিত হৈছে যে [আব্দুল্লাহ বিন ইউছুফে] কৈছিল, [মালিকে] আমাক [হিছাম বিন উৰৱাহ]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ] [আইছা] মুমিনৰ মাতৃৰ পৰা আমাক বর্ণনা কৰিছিল যে আল হাৰিচ বিন হিছামে আল্লাহৰ ৰাছুল (ছাঃ)ক সুধিছিল: ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, আপোনাৰ ওচৰলৈ কেনেকৈ নৱাহ নামি আহে?’। আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে, ‘কেতিয়াবা ঘণ্টা বাজিৰ শব্দৰ দৰে মোৰ ওচৰলৈ আহে, আৰু এইটোৱেই মোৰ বাবে আটাইতকৈ কঠিন পথ, তেতিয়া ই বন্ধ হৈ যায় যাতে মই বুজিব পাৰো যে কি কঢ়িয়াই দিয়া হৈছে। আৰু কেতিয়াবা এজন ফেৰেস্তা মানুহৰ ৰূপত আহি মোৰ লগত কথা পাতে, গতিকে মই তেওঁ কোৱা কথা অনুসৰণ কৰো।' আইছাই ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে মই এবাৰ অতি ঠাণ্ডা দিনত তেওঁৰ ওচৰলৈ ওহাই নামি অহা দেখিছিলো, তাৰ পিছত বন্ধ হৈ গ’ল, আৰু তেওঁৰ কপালৰ পৰা ঘাম ওলোৱা দেখিলোঁ।’
হাদিছ
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
আমাক কোৱা হৈছে [ইয়াহ্যা বিন বুকাইৰে] কৈছে, আমাক [আল লাইতছ]ৰ পৰা [উকাইল]ৰ পৰা [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা [‘উৰৱাহ বিন আজ জুবাইৰ]ৰ পৰা [আইছিয়া] -মুমিনিনৰ মাতৃ-ৰ পৰা কোৱা হৈছে, যে তাই কৈছিল: ‘ৰছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি আল্লামৰ ওচৰলৈ অহা ওহীৰ আৰম্ভণি এটা সত্যৰ সৈতে আছিল টোপনিতে সপোন দেখা। আৰু সপোন ভোৰ পোহৰৰ দৰে নাহেলৈকে তেওঁ সপোন দেখে। তাৰ পিছত তেওঁ নিসংগতাৰ প্ৰেমৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিলে, সেয়েহে তেওঁ হিৰোৰ গুহাটো বাছি লৈ সেই গুহাটো সহ্য কৰিলে, অৰ্থাৎ কিছু সময় ৰাতি পূজা কৰিলে আৰু তাৰ পিছত পুনৰ পৰিয়াললৈ উভতি আহি পুনৰ জীয়াই থকাৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিলে। তাৰ পিছত খদিজাক লগ কৰি ৰচনা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ। অৱশেষত আল হক হিৰোৰ গুহাত থকাৰ সময়ত অহালৈকে এজন ফেৰেস্তা আহি ক’লে: ‘পঢ়ক?’। তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘মই পঢ়িব নোৱাৰো’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে বুজাই দিলে: গতিকে ফেৰেস্তাই মোক ধৰি মোক বহুত জোৰেৰে সাৱটি ধৰিলে তাৰ পিছত মোক এৰি দিলে আৰু পুনৰ ক’লে: ‘পঢ়ক!’ তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘মই পঢ়িব নোৱাৰো’। গতিকে ফেৰেস্তাজনে মোক ধৰি বৰ জোৰেৰে সাৱটি ধৰিলে তাৰ পিছত মোক এৰি দিলে আৰু আকৌ ক’লে: ‘পঢ়ক!’। তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘মই পঢ়িব নোৱাৰো’। ফেৰেস্তাজনে মোক আকৌ ধৰি তৃতীয়বাৰৰ বাবে অতি জোৰেৰে সাৱটি ধৰিলে তাৰ পিছত মোক এৰি দিলে, আৰু পুনৰ ক’লে: -সৃষ্টি কৰা আপোনাৰ ঈশ্বৰৰ নাম -উল্লেখ কৰি- পঢ়ক, তেওঁ তেজৰ গোটৰ পৰা মানুহ সৃষ্টি কৰিছে। পঢ়ক, আৰু তোমাৰ প্ৰভু পৰম কৃপাময়-'। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উদ্বিগ্ন অৱস্থাত অৱতীমৰ বাণী লৈ নিজৰ পৰিয়ালৰ ওচৰলৈ উভতি আহিল। তেওঁ খাদিজা বিন্ত খোৱাইলিদক লগ পাই ক’লে: ‘মোক ঢাকি ৰাখক, মোক ঢাকি ৰাখক!’। ভয় নোহোৱালৈকে তেওঁ আৱৰি আছিল। তাৰ পিছত তেওঁ খদিজাক কি হৈছিল সেই কথা ক’লে: ‘মই নিজৰ বাবে চিন্তিত’। গতিকে খাদিজাই ক’লে: ‘আল্লাহৰ কচম, আল্লাহে আপোনাৰ চিৰদিনৰ বাবে কোনো ক্ষতি নকৰে, কাৰণ আপুনি বন্ধুত্ব অব্যাহত ৰখা ব্যক্তি’। তাৰ পিছত খাদিজাই তেওঁক জাহিলিয়া যুগত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী খদিজাৰ ককাকৰ পুত্ৰ ৱাৰোকোহ বিন নৌফাল বিন আছাদ বিন আব্দুল উজ্জাক লগ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। তেওঁ হিব্ৰু ভাষাতো কিতাপ লিখিছিল, আৰু আল্লাহৰ অনুমতি সাপেক্ষে হিব্ৰু ভাষাতো বাইবেল লিখিছিল। সেই সময়ত ৱাৰোকোহ বুঢ়া হৈছিল আৰু চকু দুটা অন্ধ হৈ পৰিছিল। খাদিজাই ক’লে, ‘হে মোৰ ককাৰ ল’ৰা, তোমাৰ ভাইটিৰ ল’ৰাৰ কথা শুনা’। ৱাৰোকোহে ক’লে: ‘হে মোৰ ভাইটিৰ পুত্ৰ, তুমি কি অভিজ্ঞতা লাভ কৰা’। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁৰ কি হ’ল সেই কথা ক’লে। ৱাৰোকোহে ক’লে, ‘এয়া নামুছ, যিদৰে আল্লাহে এবাৰ মুছাৰ ওচৰত অৱতীৰ্ণ কৰিছিল। অ’, মই যদি সৰু আছিলো আৰু তোমাৰ মানুহে তোমাক বহিষ্কাৰ কৰাৰ সময়ত মই জীয়াই থকা হ’লে ভাল আছিল’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সুধিলে, ‘মোক তেওঁলোকৰ দ্বাৰা বাহিৰলৈ পেলাই দিয়া হ’বনে?’ ৱাৰোকোহে উত্তৰ দিলে: ‘হয়। কাৰণ আপুনি যি আনিছে সেইটো লৈ কোনেও নাহিব যদিহে তেওঁলোকক আঘাত নাপাব - শত্ৰু কৰি নপৰে -। সেই ঘটনাৰ সময়ত যদি মই উপস্থিত থাকিলোহেঁতেন তেন্তে তোমাক মোৰ সাধ্য অনুসৰি সহায় কৰিলোহেঁতেন। ৱাৰোকোহে তেওঁ বিশ্বাস কৰা পৰিঘটনাটোৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰা নাছিল কাৰণ তেওঁ আগতেই প্ৰকাশৰ ফাতৌহ - শূন্যতা -ৰ সময়ত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল। [ইবনে ছিহাবে] ক’লে; মোক [আবু চালামা বিন আব্দুৰহমান] জনাইছে যে [জাবিৰ বিন আব্দুল্লাহ আল আনশ্বাৰীয়ে] ওহাইৰ শূন্যতাৰ কথা কৈছিল, যেনেকৈ আল্লাহৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে বর্ণনা কৰিছে: ‘মই খোজ কাঢ়ি থাকোঁতে মই আকাশৰ পৰা এটা মাত শুনিলোঁ, মই তাৰ ফালে চালোঁ আৰু সেইজনেই আছিল সেই ফেৰেস্তা যি মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল হিৰোৰ গুহাত, মাজৰ এখন চকীত বহি আছিল আকাশ আৰু পৃথিৱী। মই ভয় খাই ঘৰলৈ গ’লোঁ, আৰু ক’লোঁ: ‘মোক ঢাকি ৰাখক। মোক ঢাকি ৰাখক।' গতিকে আল্লাহ তাআলাই এই অৱতীৰ্ণ অৱতীৰ্ণ কৰিলে: -হে তোমালোক যি ঢাকি থোৱা- আল্লাহৰ বাণী নোহোৱালৈকে -আৰু মূৰ্তিবোৰ এৰি যোৱা-। তেতিয়াৰ পৰাই প্ৰকাশ অবিৰতভাৱে নামি আহিছে।' এই হাদীছটো [আব্দুল্লাহ বিন ইউছুফ] আৰু [আবু ছালিহে] আৰু [হিলাল বিন ৰাদ্দাদে] [আজ জুহৰী]ৰ পৰাও বৰ্ণিত কৰিছে। আৰু [ইউনুছে] ক’লে; আৰু [মা’মাৰে] মান্তি হ’ল যে তেওঁ আজ জুহৰীৰ পৰা পাইছে।
হাদিছ
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
আমাক কৈছে [মুছা বিন ইছমাইলে] তেওঁ ক’লে, আমাক কৈছে [আবু আৱানাহে] কৈছে, যে আমাক কৈছে [মুছা বিন আবু আইছিয়াহে] ক’লে, আমাক [ছাইদ বিন জুবাইৰক] [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা আল্লাহ তা’আলাৰ বাক্যৰ বিষয়ে কৈছে: -কোৰাণ -পঢ়িবলৈ- আপোনাৰ জিভা লৰচৰ নকৰিবা কাৰণ আপুনি সোনকালে ইয়াক -মাষ্টৰ কৰিব-’। ইবনে আব্বাছে কৈছে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ অৱতীম হোৱা কথা - কোৰআন - মুখস্থ কৰাৰ অতি প্ৰবল ইচ্ছা আছিল আৰু ওঁঠ দুটা লৰচৰ কৰিছিল। ইবনে আব্বাছে ক’লে: ‘মই মোৰ ওঁঠ লৰচৰ কৰিম -পঢ়িবলৈ- তোমালোকক যেনেকৈ আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে মোৰ লগত কৰিছিল’। ছাইদে ক’লে: ‘আৰু ইবনে আব্বাছক কৰা দেখি মই মোৰ ওঁঠ দুটা লৰচৰ কৰিম -পঢ়িবলৈ- তোমালোকক। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁৰ ওঁঠ লৰচৰ কৰিলে। তাৰ পিছত আল্লাহ তাআলাৰ বাণী নামি আহিল: কোৰআন -পঢ়িবলৈ- জিভা লৰচৰ নকৰিবা কাৰণ আপুনি ইয়াক সোনকালে -অধিগ্ৰহণ কৰিব। সঁচাকৈয়ে, সেইবোৰ সংগ্ৰহ কৰাটো আমাৰ খৰচত -তোমাৰ বুকুত- আৰু -তোমাক চতুৰ কৰি তোলা- সেইবোৰ পঢ়াত'। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল আল্লাহে আপোনাৰ বুকুত সংগ্ৰহ কৰে - মুখস্থ কৰিবলৈ - আৰু তাৰ পিছত আপুনি পঢ়ে: ‘যেতিয়া আমি পঢ়ি শেষ কৰিম, তেতিয়া পঢ়াটো অনুসৰণ কৰক’। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল: ‘শুনা আৰু মৌন হৈ থাকক’। তাৰ পিছত আল্লাহ তাআলাই ক’লে, ‘তেন্তে সঁচাকৈয়ে ইয়াক বুজাই দিয়াটো আমাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল: ‘আৰু ইয়াক পাঠ কৰাটো আমাৰ ওপৰত বাধ্যতামূলক’ আৰু আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সেই সময়ৰ পৰাই যেতিয়া জিব্ৰিল আলাইহিছ চালাম তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিছিল, তেতিয়া তেওঁ তেওঁৰ কথা শুনিছিল। আৰু যেতিয়া জিব্ৰিল আলাইহিছ চালাম নাইকিয়া হ’ল, তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে পঢ়িলে - তেওঁৰ চাহাবাসকলক - যেনেকৈ জিব্ৰিল আলাইহিছ চালামে তেওঁক ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে পঢ়িলে
হাদিছ
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
আমাক কৈছে [আব্দানে] তেওঁ কৈছে, আমাক জনাইছে [আব্দুল্লাই] আমাক [ইউনুছ] [আজ জুহৰী]ৰ পৰা কৈছে আৰু একেটা ৰিৱায়াতৰ সৈতে, আমাকো কৈছে [বিছিৰ বিন মহম্মদে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল্লাই] কৈছে, আমাক [ইউনুছ] আৰু [মা’মাৰ] [আজ জুহৰী]ৰ পৰা কৈছে যেনেকৈ আনসকলে কোৱাৰ দৰে, আমাক [উবাইদুল্লাহ বিনে] কৈছে আব্দুল্লাহ] [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা ক’লে, যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম আছিল আটাইতকৈ কোমল মানুহ, বিশেষকৈ ৰমদলান মাহত যেতিয়া ফিৰিস্তা জিব্ৰিল আলাইহিছ চালামে তেওঁক লগ পাইছিল, আৰু ৰমদলান মাহত প্ৰতি নিশা জিব্ৰিল আলাইহিছ চালামে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিছিল, য’ত জিব্ৰিল আলাইহিছ চালামে কোৰআন শিকাইছিল। সঁচাকৈয়ে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলাম বতাহ বতাহতকৈ বহুত কোমল আছিল।
হাদিছ
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
আমাক কৈছে [আবু আল ইয়ামান আল হাকাম বিন নাফী’] তেওঁ ক’লে, আমাক কৈছে [ছ্যুআইবে] [আজ জুহৰীয়ে] মোক [উবাইদুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন উতবাহ বিন মাছুদ] কৈছে যে [আব্দুল্লাহ বিন আব্বাছ] তেওঁক কৈছে যে [আবু চুফিয়ান বিন হাৰ্বে] তেওঁক কৈছে; যে হেৰাক্লিয়াছে এটা কোৰেইচ ব্যৱসায়িক গোট লাভ কৰিছিল, যিটোৱে ছিৰিয়া দেশলৈ ব্যৱসায়িক অভিযানত আছিল যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু আবু চুফিয়ান আৰু কোৰেইচ কাফিৰৰ মাজত হোৱা চুক্তি বলবৎ হৈছিল। যেতিয়া তেওঁলোকে ইলিয়া'ত ৰৈছিল তেতিয়া তেওঁলোকে হেৰাক্লিয়াছক লগ পাইছিল হেৰাক্লিয়াছে তেওঁৰ সভাত আলোচনালৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ আমন্ত্ৰণত, সেই সময়ত হেৰাক্লিয়াছ ৰোমান গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলৰ সৈতে একেলগে আছিল। হেৰাক্লিয়াছে তেওঁলোকৰ লগত দোভাষীৰ জৰিয়তে কথা পাতিছিল। হেৰাক্লিয়াছে ক’লে; 'আপোনাৰ ভিতৰত কোনজনৰ পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠ হৈছে যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে নবী বুলি দাবী কৰে?'. আবু চুফিয়ানে ক’লে; গতিকে মই উত্তৰ দিলোঁ; 'তেওঁৰ লগত আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠ পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক থকাজন মই'। হেৰাক্লিয়াছে ক’লে; 'তেওঁক মোৰ ওচৰলৈ আনিব আৰু লগতে তেওঁৰ বন্ধুসকলকো'। গতিকে তেওঁলোকে কোৰেইচক আবু চুফিয়ানৰ পিছফালে ৰাখিলে। তেতিয়া হেৰাক্লিয়াছে তেওঁৰ দোভাষীৰ যোগেদি ক’লে: ‘তেওঁক কওক যে মই তেওঁক নবী বুলি দাবী কৰা মানুহজনৰ বিষয়ে সুধিলোঁ। যদি তেওঁ মোক মিছা কয়, তেন্তে আপুনি তেওঁক মিছা কথা ক’ব লাগিব’। আল্লাহৰ কচম, মিছা কথা কোৱাৰ অভিযোগৰ ফলত হোৱা লাজ যদি মোৰ ওপৰত সমতল নহ’লহেঁতেন, তেন্তে মই তেওঁক মিছা কথা ক’লোহেঁতেন।’ আবু চুফিয়ানে ক’লে; গতিকে তেওঁ মোক তেওঁৰ বিষয়ে - ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বিষয়ে প্ৰথমে সুধিলে: 'তোমালোকৰ মাজত তেওঁৰ বংশৰ অৱস্থা কি?' মই উত্তৰ দিলোঁ: 'তেওঁ ভাল - সম্ভ্ৰান্ত - বংশৰ'। তেওঁ পুনৰ সুধিলে: 'তেওঁৰ আগতে আৰু কোনোবাই কৈছেনে?' মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘একো নাই’। তেওঁ পুনৰ সুধিলে: 'তেওঁৰ পিতৃ ৰজা নেকি?' মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘নাই’। তেওঁক অনুসৰণ কৰাসকল উচ্চ পদস্থ মানুহ নে নিম্নমানৰ মানুহ?' মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘তেওঁৰ পিছে পিছে যোৱাসকলো নিম্নমানৰ মানুহ’। তেওঁ পুনৰ সুধিলে: ‘অনুগামীসকল বাঢ়িছে নে হ্ৰাস পাইছে?’। মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘বঢ়া’। তেওঁ পুনৰ সুধিলে: ‘কোনোবাই নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি ক্ৰোধিত হোৱাৰ বাবে ধৰ্মত্যাগ কৰিছেনে?’। মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘একো নাই’। তেওঁ আকৌ সুধিলে: ‘তেওঁ কোৱা কথাখিনি কোৱাৰ আগতে কেতিয়াবা তেওঁক মিছা কথা কোৱা দেখিছিলানে?’। মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘কেতিয়াও নহয়’। তেওঁ আকৌ সুধিলে: 'তেওঁ কেতিয়াবা ঠগ খাইছেনে?' মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘কেতিয়াও নহয়। আমি যেতিয়া তেওঁৰ লগত আড্ডা মাৰিছিলো, তেতিয়া তেওঁ কেতিয়াও তেনেকুৱা কৰা নাছিল'। আবু চুফিয়ানে কৈছিল: ‘এই ধৰণৰ শব্দৰ বাহিৰে মই আন একো ক’ব নোৱাৰো’। তেওঁ আকৌ সুধিলে: 'আপুনি তেওঁৰ লগত যুঁজি আছে নেকি?' মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘হয়’। তেওঁ পুনৰ সুধিলে: ‘যুদ্ধ কেনেকৈ শেষ হ’ল?’ মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘আমাৰ আৰু তেওঁৰ মাজত যুদ্ধখন বৰ বেছি। কেতিয়াবা তেওঁ আমাক মাৰপিট কৰে, কেতিয়াবা আমি তেওঁক মাৰপিট কৰোঁ'। তেওঁ আকৌ সুধিলে: 'তেওঁ তোমাক কি কৰিবলৈ আদেশ দিলে?' মই উত্তৰ দিলোঁ: ‘তেওঁ আমাক আদেশ দিলে; 'আল্লাহৰ লগত একো শ্বৰীৰ নকৰাকৈ ইবাদত কৰা, আৰু তোমালোকৰ পূৰ্বপুৰুষে কোৱা কথা ত্যাগ কৰা।' তেওঁ আমাক নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, জাকাত দিবলৈ, সত্য ক’বলৈ, ইজনে সিজনক ক্ষমা কৰিবলৈ আৰু আত্মীয়তা বজাই ৰাখিবলৈও আজ্ঞা দিছিল।' হেৰাক্লিয়াছে তেতিয়া তেওঁৰ অনুবাদকক ক’লে, ‘তেওঁক কোৱা, মই আপোনাক মানুহজনৰ বংশৰ বিষয়ে সুধিলোঁ, আৰু আপুনি মোক ক’লে যে তেওঁ উচ্চ বংশৰ। তেওঁৰ লোকসকলৰ বংশধৰসকলৰ মাজতো তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। মই আপোনাক সুধিলোঁ যে তেওঁ কোৱা কথাখিনি আগতে কোনোবাই কৈছে নেকি, আপুনিও নাকচ কৰিলে। আগতে কোনোবাই কোৱা হ’লে মই তেওঁক আগতেও একেখিনি কথা কোৱা কোনোবা এজনক অনুকৰণ কৰা বুলি গণ্য কৰিলোঁহেঁতেন। মইও তোমাক সুধিলোঁ যে তেওঁৰ কোনোবা এজন ৰাজকীয় বংশৰ নেকি, আৰু তুমি না ক’লা। মই ক’লো যে তেওঁৰ পিতৃসকল যদি ৰাজবংশৰ হ’লহেঁতেন তেন্তে তেওঁ পিতৃৰ ৰাজ্য দাবী কৰি থাকিলহেঁতেন। মইও আপোনাক সুধিলোঁ যে তেওঁ কোৱা কথাখিনি কোৱাৰ আগতে কেতিয়াও তেওঁক মিছা কথা কোৱা দেখিছে নেকি, আৰু আপুনি নাকচ বুলি ক’লে। মই বুজি পাওঁ যে যদি তেওঁ আল্লাহৰ আগত বাদেই মানুহৰ আগত মিছা কথা ক’বলৈও সাহস কৰা নাছিল। আৰু মই তোমালোককো সুধিছোঁ, তেওঁৰ পিছে পিছে যোৱা সকল সম্ভ্ৰান্ত নে নীচ?' তেওঁৰ পিছে পিছে অহা নীচ লোকসকলক আপুনি উত্তৰ দিলে। সঁচাকৈয়ে তেওঁলোক নবীৰ অনুগামী। মই আপোনাকো সুধিলোঁ যে ফ’ল’ৱাৰৰ সংখ্যা বৃদ্ধি হ’ল নে কমি গ’ল, আপুনি উত্তৰ দিলে যে বৃদ্ধি হ’ল৷ আৰু বিশ্বাসৰ ক্ষেত্ৰতো তেনেকুৱাই হয় যেতিয়ালৈকে ই সিদ্ধ নহয়। মই তোমাক এইটোও সুধিছো যে কোনোবাই নিজৰ ধৰ্মৰ ওপৰত খং কৰি ধৰ্মত্যাগ কৰিছে নেকি? আপুনি নহয় বুলি উত্তৰ দিলে। আৰু বিশ্বাস যেতিয়া হৃদয়ত বাঢ়ি আৰু বাঢ়ি যায় তেতিয়া এনেকুৱাই হয়। মইও আপোনাক সুধিলোঁ যে তেওঁ কেতিয়াবা ঠগ খাইছে নেকি, আপুনি উত্তৰ দিলে কেতিয়াও নহয়। আৰু তেনেকৈয়ে হৈছিল যে পাঁচনিসকলে প্ৰতাৰণা কৰিব নোৱাৰিলে। আৰু মই তোমালোককো সুধিছো যে তেওঁ তোমালোকক কি কৰিবলৈ আদেশ দিছিল, তুমি উত্তৰ দিছা যে তেওঁ তোমালোকক আল্লাহৰ লগত একো সাৰবী নকৰাকৈয়ে আল্লাহৰ ইবাদত কৰিবলৈ আদেশ দিছিল, আৰু তোমালোকক মূৰ্তি পূজা কৰিবলৈ নিষেধ কৰিছিল, তেওঁ তোমালোকক নামাজ বজাই ৰাখিবলৈ, জাকাত দিবলৈ, সঁচা কথা ক’বলৈ, ইজনে সিজনক ক্ষমা কৰিবলৈ আৰু বন্ধুত্ব বজাই ৰাখিবলৈও আদেশ দিছে। আপুনি কোৱা সকলো কথা যদি সঁচা হয়, তেন্তে মোৰ ভৰিৰ তলত তেওঁ নিশ্চয় ৰাজ্য শাসন কৰিব। সঁচাকৈয়ে মই সন্দেহ কৰিছো যে তেওঁ এতিয়া আপোনালোকৰ মাজত নাই, যদি মই তেওঁক লগ পোৱাৰ উপায় জানিলোহেঁতেন, তেন্তে মই নিশ্চয় তেওঁক লগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম যেতিয়ালৈকে মই তেওঁৰ কাষত থাকোঁ তেতিয়ালৈকে মই নিশ্চয় তেওঁৰ ভৰি ধুম। তাৰ পিছত হেৰাক্লিয়াছে আল্লাহৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ চিঠি বিচাৰিলে যিখন দিহিয়াই বাছৰাৰ শাসকসকলৰ ওচৰলৈ লৈ আহিছিল, গতিকে তেওঁ হেৰাক্লিয়াছক দিলে, তাৰ পিছত তেওঁ পঢ়িলে আৰু তাত লিখা আছিল: ‘বিছমিল্লাহীৰ ৰহমানীৰ ৰহিম। আল্লাহৰ বান্দা আৰু তেওঁৰ ৰাছুল মহম্মদৰ পৰা হেৰাক্লিয়াছলৈ। ৰোমৰ শাসক, যিয়ে পথ প্ৰদৰ্শন কৰে তেওঁৰ ওপৰত শান্তি হওক। তাৰ পিছত তাৰ পৰাই মই আপোনালোকক ইছলামৰ আহ্বানৰে নিমন্ত্ৰণ জনাইছো; ইছলাম আকোৱালি লোৱা তোমাক, তেতিয়া তুমি নিৰাপদ হবা, আল্লাহে তোমাক দুগুণ পুৰস্কাৰ দিব। কিন্তু যদি তোমালোকে আঁতৰি যাবা, তেন্তে তোমালোকে তোমালোকৰ লোকসকলৰ পাপ বহন কৰিবা, আৰু: হে কিতাবৰ লোকসকল, আহক - ধৰি ৰাখক - এটা শব্দ - আদেশ - আমাৰ আৰু তোমালোকৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নাই, যে আমি আল্লাহৰ বাহিৰে আন কাকো ইবাদত নকৰো আৰু আমি তেওঁৰ লগত একো সংগতি নিদিওঁ আৰু আমি - লগতে - আমাৰ মাজৰ কিছুমানে আল্লাহৰ বাহিৰে আনক প্ৰভু হিচাপে লওঁ।' যদি তেওঁলোকে আঁতৰি যায়, তেন্তে তেওঁলোকক কওক, ‘সাক্ষ্য দিয়ক যে আমি আল্লাহৰ বশৱৰ্তী হোৱা লোক।’ আবু চুফিয়ানে ক’লে, ‘হেৰাক্লিয়াছে তেওঁ কোৱা কথাখিনি দি চিঠিখন পঢ়ি শেষ কৰাৰ পিছত হুলস্থুল আৰু ডাঙৰ শব্দ হ’ল, যাৰ বাবে তেওঁলোকে আমাক খেদি পঠিয়াই দিলে। আমাক খেদি পঠিওৱাৰ পিছত মই মোৰ বন্ধুসকলক ক’লোঁ: ‘সঁচাকৈয়ে তেওঁক আবু কাবছিয়াৰ পুত্ৰৰ প্ৰসংগলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা হৈছে। হেৰাক্লিয়াছ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ বাবে চিন্তিত আছিল।' সেই সময়ত মইও চিন্তিত আছিলো যে মহম্মদ বিজয়ী হ’ব, যেতিয়ালৈকে অৱশেষত - সেই অনুভৱটো তাৰ পিছত নাইকিয়া হৈ গ’ল - আল্লাহে মোক ইছলাম আকোৱালি ল’বলৈ বাধ্য কৰালে। আৰু আছিল ইবনে আন নাজুৰ, ইলিয়াৰ এজন সম্ভ্ৰান্ত ব্যক্তি’ আৰু হেৰাক্লিয়াছ আছিল এজন খ্ৰীষ্টান বিচপ, তেওঁ কৈছিল যে এদিন যেতিয়া হেৰাক্লিয়াছে ইলিয়ালৈ গৈছিল’ তেতিয়া তেওঁ অতিশয় উদ্বিগ্ন হৈছিল, তেওঁৰ কিছুমান যুদ্ধ সেনাপতিক কৈছিল: ‘সঁচাকৈয়ে আমি আপোনাৰ পৰিস্থিতিক অস্বীকাৰ কৰোঁ।’ ইয়াৰ পিছত ইবনে নাজুৰে ক’লে, ‘হেৰাক্লিয়াছ এজন জ্যোতিষী আছিল যিয়ে সদায় তৰাবোৰৰ যাত্ৰাৰ প্ৰতি মনোযোগ দিছিল। তেওঁ এবাৰ পুৰোহিতসকলে তেওঁক সোধা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল: ‘এদিন ৰাতি তৰাবোৰৰ গতি নিৰীক্ষণ কৰি থাকোঁতে দেখিলোঁ যে খিতান ৰজাৰ জন্ম হৈছে, এই লোকসকলৰ মাজৰ কোনে চুন্নত কৰিলে?’। পুৰোহিতসকলক উত্তৰ দিয়া; 'চুন্নত কৰা মানুহ ইহুদী, ইহুদীৰ কাৰণে চিন্তা নকৰিবা।' মাত্ৰ আপোনাৰ ৰাজ্যৰ সকলো দেশক আদেশ দিয়ক, যাতে সেই দেশৰ ইহুদীসকলক হত্যা কৰা হয়'। সেই সময়ত বাণী ঘছানৰ ৰজাৰ পৰা এজন ৰাছুলে হেৰাক্লিয়াছক আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বিষয়ে ক’বলৈ উপস্থাপন কৰিলে, মানুহজনে কাহিনী কোৱা শেষ কৰাৰ পিছত হেৰাক্লিয়াছে তেওঁক পৰীক্ষা কৰি চাবলৈ আদেশ দিলে যে তেওঁৰ চুন্নত হৈছে নে নাই। পৰীক্ষা কৰাৰ পিছত গম পোৱা গ’ল যে তেওঁ আচলতে ক’লা। তেতিয়া মানুহে হেৰাক্লিয়াছক ক’লে। হেৰাক্লিয়াছে মানুহজনক আন আৰবসকলৰ বিষয়ে সুধিলে, তেওঁলোক চুন্নত হৈছিল নে নাই?' তেওঁ উত্তৰ দিলে; 'সকলো আৰব চুন্নত'। হেৰাক্লিয়াছে ক’লে; 'এইজন উম্মাহৰ ৰজা, সঁচাকৈয়ে তেওঁৰ জন্ম হৈছে'। তাৰ পিছত হেৰাক্লিছুৱে ৰোমৰ এজন বন্ধুলৈ এখন চিঠি পঠালে যাৰ জ্ঞান হেৰাক্লিছুৰ সমান আছিল - তেওঁক হজৰত মহম্মদ ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ জন্মৰ বিষয়ে ক’বলৈ। ইফালে সি হিমশা দেশলৈ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিলে যদিও হিমছাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বন্ধুৰ চিঠিৰ উত্তৰ প্ৰথমে আহিছিল। তেওঁৰ বন্ধুৱে হেৰাক্লিয়াছৰ মতামতত একমত হৈছিল যে মহম্মদ জন্ম হৈছে আৰু তেওঁ সঁচাকৈয়ে এজন নবী। তাৰ পিছত হেৰাক্লিয়াছে ৰোমান বিষয়াসকলক হিমছাত থকা নিজৰ ঠাইলৈ আহিবলৈ মাতিলে, সভাত সকলোৱে উপস্থিত থকাৰ পিছত হেৰাক্লিয়াছে সকলো দুৱাৰত তলা লগোৱাৰ নিৰ্দেশ দিলে। তেতিয়া তেওঁ ক’লে; 'হে ৰামৰ জাতি, ৰাজ্য আমাৰ হাতত অক্ষত অৱস্থাত থকাৰ সময়ত তোমালোক সকলোৱে গৌৰৱময় বিজয় আৰু প্ৰগতি লাভ কৰিবনে? ইচ্ছা কৰিলে মহম্মদক নবী হিচাপে স্বীকাৰ কৰক!'. এই কথাবোৰ শুনি সকলো দুৱাৰত তলা লগোৱা হ’লেও বনৰীয়া গাধৰ দৰে পলাই গ’ল। এনে পৰিস্থিতি দেখি হেৰাক্লিয়াছে আশা হেৰুৱাই পেলালে যে তেওঁলোকে মহম্মদৰ নবীত্বত বিশ্বাস কৰিব। তাৰ পাছত সকলোকে নিজৰ নিজৰ ঠাইলৈ উভতি যাবলৈ আদেশ দি ক’লে; 'আচলতে মই এতিয়াই যি ক'লোঁ, সেয়া আছিল কেৱল আপোনালোক সকলোৰে অটলতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ।' এতিয়া সেই দৃঢ়তা দেখিলোঁ’। তাৰ পাছত তেওঁলোকে হেৰাক্লিয়াছৰ আগত প্ৰণাম কৰিলে আৰু তেওঁৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হ’ল। এইদৰেই হেৰাক্লিয়াছৰ কাহিনীৰ অন্ত পৰে। ইয়াক [ছালিহ বিন কাইছান] আৰু [ইউনুছ] আৰু [মা’মাৰ] [আজ জুহৰী]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে।
হাদিছ
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
আমাক [আব্দুল্লাহ বিন মুছা] কৈছে, আমাক কৈছে [হানজালাহ বিন আবু চুফিয়ান] [‘ইক্ৰিমাহ বিন খালিদ]ৰ পৰা [ইবনে উমৰ] ৰ পৰা কৈছে: ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘ইছলাম পাঁচ -ভেটি-ৰ ওপৰত নিৰ্মিত; সাক্ষ্য যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা নাই আৰু সঁচাকৈয়ে মহম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল, ৰমজানৰ সময়ত নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰা, জাকাত, হজ্জ কৰা আৰু ৰোজা ৰখা'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
আমাক [আব্দুল্লাহ বিন মহম্মদ আল জুফি] কৈছে, তেওঁ আমাক কৈছে [আবু আমিৰ আল আকাদি] যিয়ে কৈছিল, যে আমাক [চুলাইমান বিন বিলাল] [আব্দুল্লাহ বিন দিনাৰৰ] পৰা [আবু ছালিহৰ] পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা কৈছে, তেওঁ কৈছিল: ‘ঈমানত ষাঠিতকৈও অধিক শাখা আছে, আৰু লাজ বিশ্বাসৰ অংশ'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
আমাৰ ওচৰত [আদম বিন আবু ইয়াছে] কৈছে, আমাৰ ওচৰত [ছ্যু’বাহ] [আব্দুল্লাহ বিন আবু আছ ছাফৰ]ৰ পৰা আৰু [ইছমাইল বিন আবু খালিদ] [আছি ছিয়া’বিৰ] পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আমৰু]ৰ পৰা নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি আল্লামৰ পৰা বর্ণিত হৈছে, মুছলমান এজন ব্যক্তি যাৰ কথা আৰু হাত মুছলমানসকলৰ বাবে নিৰাপদ, আৰু মুহাজিৰ হ’ল এনে ব্যক্তি যিয়ে আল্লাহে নিষেধ কৰা কাম ত্যাগ কৰে। ' আবু আব্দুল্লাই ক'লে; আৰু [আবু মুআৱিয়েহ] ক’লে; আমাক [দাউদ] কৈছে, তেওঁ ইবনে হিন্দৰ পুত্ৰ, [আমিৰৰ] কৈছে; মই [আব্দুল্লাহ] অৰ্থাৎ ইবনে আমৰুক ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা শুনিছিলো আৰু [আব্দুল আ’লা] [দাউদ]ৰ পৰা [আমিৰৰ] পৰা [আব্দুল্লাহ]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা ক’লোঁ
হাদিছ
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
আমাক [ছাইদ বিন ইয়াহিয়া বিন ছাইদ আল কুৰাছিয়ে] কৈছে, আমাক কৈছে [মোৰ পিতৃ] কৈছে, যে আমাক [আবু বুৰ্দাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন আবু বুৰ্দাহ] [আবু বুৰ্দাহ]ৰ পৰা [আবু মুছা]ৰ পৰা কৈছে: ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, কোনটো ইছলাম আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ?’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘মুছলমান কোন তেওঁলোকৰ মুখ আৰু হাতৰ পৰা সুৰক্ষিত’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
আমাক কৈছে [আমৰু বিন খালিদে] কৈছে, আমাক [আল লাইতছ] [ইয়াজিদ]ৰ পৰা [আবু আল খাইৰ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আমৰু]ৰ পৰা কৈছে; কোনোবাই ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সুধিছিল; 'কোন ইছলাম শ্ৰেষ্ঠ?' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘আপুনি খাদ্য দিয়ে, আপুনি চিনি পোৱা আৰু নজনা লোকক ছালাম জনায়’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
আমাক [মুছাদ্দাদে] কৈছে, আমাক [ইয়াহয়া]ক [ছ্যু’বাহ]ৰ পৰা [কোটাদাহ]ৰ পৰা [আনাছ]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে আৰু [হুছেইন আল মুআলিমে] কৈছে, আমাক [কতাদাহ] [আনাছ]ৰ পৰা ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে, তেওঁ ক’লে: তোমালোকৰ কোনো এজনো নাই বিশ্বাস কৰে যেতিয়ালৈকে তেওঁ নিজৰ ভায়েকক ভাল পোৱাৰ দৰে ভাল নাপায়'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
আমাক [আবু আল ইয়ামানে] কৈছে, আমাক [ছ্যুআইবে] কৈছে, আমাক [আবু আজ জানাদ] [আল আ’ৰাজ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, যে আল্লাহৰ ৰাছুল (ছাঃ) য়ে কৈছে: ‘গতিকে মোৰ আত্মা যিজনৰ হাতত আছে, তেতিয়ালৈকে তোমালোকৰ কোনোৱেই বিশ্বাস নকৰিব যেতিয়ালৈকে মই ইয়াতকৈ বেছি ভাল নাপাম তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আৰু তেওঁৰ সন্তান'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
আমাৰ লগত [ইয়াকুব বিন ইব্ৰাহিমে] কৈছে, আমাৰ লগত [ইবনে উলাইয়াহ] [আব্দুল আজিজ বিন ছুহাইব]ৰ পৰা [আনাছ]ৰ পৰা হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা সম্পৰ্কিত হৈছে আৰু আমাৰ লগতো সম্পৰ্কিত হৈছে [আদমে] ক’লে, ইয়াৰ সম্পৰ্ক আমাৰ [ছিউবাহ]ৰ লগত [কতদাহ]ৰ পৰা [আনাছে] কৈছে, দ্য ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে, ‘তোমালোকৰ কোনোৱেই বিশ্বাস নকৰিব যেতিয়ালৈকে মই তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ, নিজৰ সন্তান আৰু সকলো মানুহতকৈ বেছি ভাল নাপায়।’
হাদিছ
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
আমাক কোৱা হৈছে [মুহাম্মাদ বিন আল মুছানাই] কৈছে, আমাক কোৱা হৈছে [আব্দুল ৱাহাব আতছ তাছাফী] কৈছে, আমাক [আয়ুব] [আবু কিলাবাহৰ] পৰা [আনাছ বিন মালিক]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা, তেওঁ কৈছে: ‘তিনিটা কথা যিবোৰ যদি এজন ব্যক্তিৰ আছে, তেন্তে তেওঁ ইমনৰ মিঠাতা লাভ কৰিব: তেওঁ আল্লাহক বনাইছিল আৰু তেওঁৰ ৰাছুল এই দুজনৰ বাহিৰে তেওঁৰ বাবে অধিক প্ৰিয়। যদি তেওঁ কাৰোবাক ভাল পায়, তেন্তে আল্লাহৰ কাৰণে বাদে তেওঁক ভাল নাপায়। আৰু তেওঁ অবিশ্বাসলৈ ঘূৰি অহাটো যিমান ঘৃণা কৰে, সিমানেই ঘৃণা কৰে যে তেওঁ নৰকলৈ পেলোৱাটোও ঘৃণা কৰে।'
হাদিছ
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
আমাক কৈছে [আবু আল ৱালিদে] কৈছে, আমাক কৈছে [ছ্যুবাহে] মোক [আব্দুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন জাবৰ] কৈছে, ক’লে; মই [আনাছ] ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা শুনিছো, তেওঁ কৈছে: ‘ঈমানৰ চিন হ’ল আনছাৰক ভালপোৱা আৰু নিফাকৰ চিন হ’ল আনছাৰক ঘৃণা কৰা’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
আমাক কৈছে [আবু আল ইয়ামানে] কৈছে, আমাক কৈছে [ছ্যুআইবে] [আজ জুহৰীয়ে] কৈছে, আমাক কৈছে [আবু ইদ্ৰিছ আইজুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ], যে [উবাদাহ বিন আছ শ্বামিত] এজন বন্ধু আছিল যিয়ে বদৰৰ যুদ্ধত অংশ লৈছিল আৰু আকোবাহৰ নিশা শপত লোৱাসকলৰ ভিতৰত এজনো আছিল, তেওঁ কয়; যে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁৰ কিছুমান বন্ধুৰ মাজত থকাৰ সময়ত কৈছিল: ‘মোৰ প্ৰতি আনুগত্য কৰা যে আল্লাহৰ লগত কোনো বস্তুৰ লগত অংশীদাৰ নহয়, চুৰি নকৰিব, ব্যভিচাৰ নকৰিব, নিজৰ সন্তানক হত্যা নকৰিব, হাত-ভৰিৰ মাজত উদ্ভাৱন কৰা মিছা কথা ৰচনা নকৰিব, কোনো সঠিক কথা অমান্য নকৰিব। তোমালোকৰ মাজৰ যিয়ে সেইবোৰ পূৰণ কৰে, তেওঁৰ পুৰস্কাৰ আল্লাহৰ ওচৰত, আৰু যিয়ে এইবোৰ উলংঘা কৰে আৰু তাৰ পিছত আল্লাহে তেওঁক এই দুনিয়াত শাস্তি দিয়ে, তেওঁৰ বাবে সেয়া কাফাৰাত, আৰু যিয়ে এইবোৰ উলংঘা কৰে আৰু তাৰ পিছত আল্লাহে সেইবোৰ ঢাকি দিয়ে - এই দুনিয়াত তেওঁক শাস্তি নিদিয়ে - তেতিয়া তেওঁৰ ব্যৱসায় আল্লাহৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহে, যদি তেওঁ বিচাৰে তেন্তে তেওঁক ক্ষমা কৰিব নহ’লে তেওঁক শাস্তি দিব’। গতিকে আমি এইবোৰৰ বাবে তেওঁৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।
হাদিছ
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
আমাক [আব্দুল্লাহ বিন মছলামে] [মালিক]ৰ পৰা [আব্দুৰহমান বিন আব্দুল্লাহ বিন আব্দুৰহমান বিন আবু শ্বাহাহ]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃৰ পৰা] [আবু ছাইদ আল খুদ্ৰী]ৰ পৰা কৈছে যে তেওঁ কৈছিল, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কৈছিল: ‘এয়া প্ৰায় ঘটিছিল - এসময়ত - যে এজন মুছলমানৰ শ্ৰেষ্ঠ ধন আছিল ছাগলী তেওঁ পাহাৰৰ শিখৰ আৰু দূৰৈৰ ঠাইত চৰিছিল, তেওঁ সেইটো লৈ গুচি গৈছিল। তেওঁৰ ধৰ্মৰ কাৰণ হৈছে নিন্দা হোৱাৰ ভয়'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন ছালামে] কৈছে, আমাক [আব্দাহে] [হিছ্যাম]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা [আইছা]ৰ পৰা কৈছে: ‘আল্লাহৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে যেতিয়া তেওঁ চাহাবাসকলক আদেশ দিছিল, তেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকক এনে কাম কৰিবলৈ আদেশ দিছিল যিবোৰ তেওঁলোকে কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, তাৰ পিছত চাহাবাসকলে কৈছিল; 'আমি আপোনাৰ দৰে নহয়, হে আল্লাহৰ ৰাছুল, কাৰণ আপোনাৰ অতীত আৰু ভৱিষ্যতৰ পাপৰ বাবে আপোনাক ক্ষমা কৰা হৈছে'। গতিকে তেওঁ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ খং উঠিল যিটো তেওঁৰ মুখৰ পৰা দেখা যায়, তাৰ পিছত ক’লে: ‘সঁচাকৈয়ে যিজন আটাইতকৈ ধৰ্মপৰায়ণ আৰু তোমালোকৰ মাজত আল্লাহক আটাইতকৈ বেছি বুজি পায়, তেওঁ মই’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
আমাক [চুলাইমান বিন হাৰ্বে] কৈছে, আমাক [ছ্যু’বাহ]ক [কোতাদাহ]ৰ পৰা [আনাছ বিন মালিক]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা কোৱা হৈছে, তেওঁ কৈছে: ‘তিনি -বস্তু- যিবোৰ যদি এজন ব্যক্তিৰ আছে, তেন্তে তেওঁ ইমনৰ মধুৰতা লাভ কৰিব: আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুল এই দুজনৰ বাহিৰে তেওঁৰ বাবে অধিক প্ৰিয়। আৰু যিয়ে যদি কাৰোবাক ভাল পায়, তেন্তে আল্লাহ আজ্জা ৱাজাল্লাৰ বাহিৰে সেই ব্যক্তিজনক ভাল নাপায়। আৰু যিয়ে অবিশ্বাসলৈ ঘূৰি অহাটোক যিমান ঘৃণা কৰে, সিমানেই ঘৃণা কৰে যে তেওঁ নৰকলৈ পেলোৱাটো ঘৃণা কৰে'।
