Kaum Haruriyah dan Khawarij membaca Al-Qur'an dan tidak mencapai kerongkongan, mereka meninggalkan agama dengan cepatnya seperti terlepasnya anak panah dari panah

Imam Ahmad : 668

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ جَمِيلٍ أَبُو يُوسُفَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ حُمَيْدِ بْنِ أَبِي غَنِيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ لَمَّا خَرَجَتْ الْخَوَارِجُ بِالنَّهْرَوَانِ قَامَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي أَصْحَابِهِ فَقَالَ إِنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ وَهُمْ أَقْرَبُ الْعَدُوِّ إِلَيْكُمْ وَإِنْ تَسِيرُوا إِلَى عَدُوِّكُمْ أَنَا أَخَافُ أَنْ يَخْلُفَكُمْ هَؤُلَاءِ فِي أَعْقَابِكُمْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَخْرُجُ خَارِجَةٌ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ صَلَاتُكُمْ إِلَى صَلَاتِهِمْ بِشَيْءٍ وَلَا صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ بِشَيْءٍ وَلَا قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ بِشَيْءٍ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسِبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ لَا يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلًا لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَ لَهَا ذِرَاعٌ عَلَيْهَا مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْيِ عَلَيْهَا شَعَرَاتٌ بِيضٌ لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ لَاتَّكَلُوا عَلَى الْعَمَلِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ

عبدالله اسان کي ٻڌايو آهي، [احمد بن جميل ابو يوسف] اسان کي [يحيى بن عبدالملڪ بن حميد بن ابو غنيه] [عبدالمالڪ بن ابو سليمان] [سلمه بن ڪوهيل] [زيد بن وهاب] کان ٻڌايو آهي ته؛ جڏهن خوارج جا ماڻهو نهروان ڏانهن نڪتا، [علي] پنهنجن ساٿين جي اڳيان بيٺو ۽ چيو: 'بيشڪ، اهي اهڙي قوم آهن جن ناحق خون وهايو آهي، اهي ان وقت حملو ڪندا آهن جڏهن ماڻهن کي خبر نه هوندي آهي ۽ اهي توهان جا ويجھا دشمن آهن. جيڪڏهن توهان پنهنجن دشمنن سان ملڻ لاءِ نڪتا آهيو، ته مون کي ڊپ آهي ته مان توهان کي توهان جي پٺيان پڪڙي وٺندس، ڇاڪاڻ ته مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي؛ 'منهنجي امت جو هڪ گروهه نڪرندو، توهان جون نمازون انهن جي نمازن لاءِ ڪجهه به نه آهن، توهان جو روزو انهن جي روزن لاءِ ڪجهه به نه آهي، توهان جي پڙهڻ انهن جي پڙهڻ لاءِ ڪجهه به نه آهي، اهي قرآن پڙهندا آهن ۽ سمجهندا آهن ته اهو انهن لاءِ آهي جڏهن ته حقيقت ۾ اهو انهن لاءِ خطرو آهي، انهن جي پڙهڻ انهن جي ڳلي کان ٻاهر نه ٿو نڪري ۽ اهي اسلام کي ڪمان مان نڪتل تير وانگر ڇڏي ڏين ٿا، نشاني اها آهي ته انهن ۾ هڪ اهڙو ماڻهو آهي جيڪو عضلاتي آهي پر ان جا هٿ سفيد وارن سان نپلن وانگر نه آهن، جيڪڏهن انهن تي حملو ڪندڙ لشڪر ڄاڻن ها ته انهن کي پنهنجي نبي جي ڪلام مان ڇا ملندو، اهي ضرور هن ڪم تي بيٺا رهن ها، تنهن ڪري اهي الله جي نالي تي هليا وڃن ٿا'. پوءِ هن هڪ ڊگهي حديث جو ذڪر ڪيو.