Kaum Haruriyah dan Khawarij membaca Al-Qur'an dan tidak mencapai kerongkongan, mereka meninggalkan agama dengan cepatnya seperti terlepasnya anak panah dari panah

Imam Muslim : 1773

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ بِشَيْءٍ وَلَا صَلَاتُكُمْ إِلَى صَلَاتِهِمْ بِشَيْءٍ وَلَا صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ بِشَيْءٍ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسِبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَاتَّكَلُوا عَنْ الْعَمَلِ وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلًا لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَ لَهُ ذِرَاعٌ عَلَى رَأْسِ عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْيِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ فَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلَاءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ قَالَ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلًا حَتَّى قَالَ مَرَرْنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ يَوْمَئِذٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا سُيُوفَكُمْ مِنْ جُفُونِهَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ فَرَجَعُوا فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَسَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمْ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ قَالَ وَقُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَمَا أُصِيبَ مِنْ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلَّا رَجُلَانِ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْتَمِسُوا فِيهِمْ الْمُخْدَجَ فَالْتَمَسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَامَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ قَالَ أَخِّرُوهُمْ فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الْأَرْضَ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ قَالَ فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَلِلَّهَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَسَمِعْتَ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلَاثًا وَهُوَ يَحْلِفُ لَهُ

اسان کي [عبد بن حميد] ٻڌايو آهي [عبد الرزاق بن همام] ٻڌايو آهي [عبد الملڪ بن ابو سليمان] ٻڌايو آهي [سلمه بن ڪوهيل] اسان کي [زيد بن حرب الجهني] ٻڌايو آهي ته؛ هڪ دفعي هو [علي] رضي الله عنه سان گڏ هڪ لشڪر ۾ شامل ٿيو جيڪو خوارج ڏانهن مارچ ڪري رهيو هو. پوءِ علي رضي الله عنه چيو ته؛ بيشڪ، مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ منهنجي امت مان هڪ قوم نڪرندي جيڪي قرآن پڙهڻ ۾ سٺا هوندا. جتي، توهان جي پڙهڻ انهن جي پڙهڻ جي مقابلي ۾ ڪجهه به ناهي. ساڳئي طرح، توهان جي نماز انهن جي نماز کان بهتر آهي. ۽ انهن جو روزو توهان جي روزي سان مقابلو ڪيو ويو آهي. اهي قرآن پڙهندا هئا ۽ انهن سوچيو ته قرآن انهن لاءِ هڪ دليل آهي، پر اهو ظاهر ٿيو ته قرآن انهن لاءِ هڪ آفت آهي. انهن جون نمازون انهن جي ڳلي کان ٻاهر نه ٿيون نڪرن. اهي اسلام کي ڪمان مان تير وانگر ڇڏي ويا. جيڪڏهن انهن سان وڙهندڙ لشڪر کي خبر پوي ها ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ڪلام سان انهن لاءِ ڪهڙو اجر مقرر ڪيو ويو آهي، ته اهي ضرور نيڪ ڪم ڪرڻ ڇڏي ڏين ها. خاصيتون هي آهن ته انهن ۾ هڪ اهڙو ماڻهو آهي جنهن جا هٿ بغير هٿ آهن ۽ انهن جي مٿان نپلن وانگر ٻج ۽ اڇا وار به آهن. معاويه ۽ شام جي ماڻهن وٽ وڃو ۽ انهن کي ڇڏي ڏيو. ڇاڪاڻ ته، اهي توهان جي خاندان ۽ توهان جي مالن ڏانهن ايندا. الله جو قسم، مون کي واقعي اميد آهي ته اهي اهي ماڻهو آهن جن جو مطلب رسول الله صلي الله عليه وسلم هو، ڇاڪاڻ ته انهن ناحق خون وهايو آهي ۽ ماڻهن کي ٺڳيو آهي. تنهن ڪري، الله جي نالي تي اڳتي وڌو. سلمه بن ڪوهيل چيو؛ پوءِ زيد بن وهب مون کي هڪ کان پوءِ هڪ واقعو ٻڌائيندو رهيو جيستائين هن چيو؛ اسان هڪ پل پار ڪيو. ان وقت، خوارج جي اڳواڻي عبدالله بن وهب ڪري رهيا هئا. جڏهن اسان ملياسين، ته هن انهن کي چيو ته، "پنهنجا نيزا اڇلايو ۽ پنهنجيون تلوارون پنهنجي ميان مان ڪڍو، ڇاڪاڻ ته مون کي ڊپ آهي ته اهي توهان کي ڳوليندا جيئن حروره جي ڏينهن تي ڳوليندا هئا." پوءِ اهي واپس آيا، پنهنجا نيزا اڇلائي ۽ تلوارون ڪڍيون. ماڻهن به انهن کي نيزن سان روڪيو، ۽ انهن مان ڪجهه ٻين هٿان مارجي ويا، پر ٻن کان سواءِ ڪو به نه مارجي ويو. علي بن ابو طالب چيو، "انهن مان هڪ ننڍو ماڻهو ڳوليو." پوءِ انهن هن کي ڳوليو، پر انهن کي نه مليو. پوءِ علي، الله تعاليٰ ان کان راضي ٿئي، پاڻ ان کي ڳوليو جيستائين هن کي انهن مان ڪجهه مليا جيڪي ٻين هٿان مارجي ويا هئا. علي چيو، "انهن کي ختم ڪريو." آخرڪار، انهن کي مٽيءَ جي ڍير جي پويان المخدج، هڪ ننڍو ماڻهو مليو. علي جي ساٿين تڪبير پڙهي ۽ چيو، "الله سچو آهي، ۽ سندس رسول ان کي پهچايو آهي." پوءِ عبيد السلماني ان وٽ آيو ۽ چيو، 'اي امير المومنين، الله جو قسم، ان کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي، ڇا توهان واقعي رسول الله ﷺ کان اها حديث ٻڌي آهي؟' علي جواب ڏنو، 'ها، ان ذات جو قسم جنهن جو ان کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي'. عبيد السلماني ان کان چار ڀيرا قسم کڻڻ لاءِ به چيو.