حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ ابْنُ أَبِي شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ رَاشِدٍ أَنَّ الزُّهْرِيَّ حَدَّثَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ أَبِي كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ أَنَّهُ لَمْ يَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ غَيْرَ غَزْوَتَيْنِ غَزْوَةِ الْعُسْرَةِ وَغَزْوَةِ بَدْرٍ قَالَ فَأَجْمَعْتُ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحًى وَكَانَ قَلَّمَا يَقْدَمُ مِنْ سَفَرٍ سَافَرَهُ إِلَّا ضُحًى وَكَانَ يَبْدَأُ بِالْمَسْجِدِ فَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ وَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كَلَامِي وَكَلَامِ صَاحِبَيَّ وَلَمْ يَنْهَ عَنْ كَلَامِ أَحَدٍ مِنْ الْمُتَخَلِّفِينَ غَيْرِنَا فَاجْتَنَبَ النَّاسُ كَلَامَنَا فَلَبِثْتُ كَذَلِكَ حَتَّى طَالَ عَلَيَّ الْأَمْرُ وَمَا مِنْ شَيْءٍ أَهَمُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فَلَا يُصَلِّي عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ يَمُوتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكُونَ مِنْ النَّاسِ بِتِلْكَ الْمَنْزِلَةِ فَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ مِنْهُمْ وَلَا يُصَلِّي وَلَا يُسَلِّمُ عَلَيَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَوْبَتَنَا عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ بَقِيَ الثُّلُثُ الْآخِرُ مِنْ اللَّيْلِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ مُحْسِنَةً فِي شَأْنِي مَعْنِيَّةً فِي أَمْرِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ سَلَمَةَ تِيبَ عَلَى كَعْبٍ قَالَتْ أَفَلَا أُرْسِلُ إِلَيْهِ فَأُبَشِّرَهُ قَالَ إِذًا يَحْطِمَكُمْ النَّاسُ فَيَمْنَعُونَكُمْ النَّوْمَ سَائِرَ اللَّيْلَةِ حَتَّى إِذَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ آذَنَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَكَانَ إِذَا اسْتَبْشَرَ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةٌ مِنْ الْقَمَرِ وَكُنَّا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ الَّذِينَ خُلِّفُوا عَنْ الْأَمْرِ الَّذِي قُبِلَ مِنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ اعْتَذَرُوا حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ لَنَا التَّوْبَةَ فَلَمَّا ذُكِرَ الَّذِينَ كَذَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمُتَخَلِّفِينَ وَاعْتَذَرُوا بِالْبَاطِلِ ذُكِرُوا بِشَرِّ مَا ذُكِرَ بِهِ أَحَدٌ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ{ يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لَا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ }الْآيَةَ

Esan dit [Muhammadek] Esan zigun [Ahmad bin Abu Syu'aibek] Esan zigun [Musa bin A'yanek] Esan zigun [Ishaq bin Rasyidek] [Az Zuhrik] esan ziola esan zuela; Esan zidan ['Abdur Rahman bin 'Abdullah bin Ka'ab bin Malikek] [bere aitak] esan zuela; Entzun nuen nire aitak [esan zidan 'ab bin Malik] - damua onartu zitzaien hiru pertsonetako bat zen - ez zuela inoiz atzean utzi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek parte hartu zuen gerretan, bi gerretatik aparte, hots, 'Usrah gerra eta Badr gerra. Dioenez, saiatu nintzen nire zintzotasuna adierazten Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i iraganean. Bere tradizioa zelako bidaia batetik itzultzean beti lehenik otoitz egiten zuela. Beti joaten zen lehenik meskitara eta gero bi rak'ah otoitz egiten zituen. Debekatu zigun niri eta nire bi lagunei hitz egitea. Nahiz eta ez zuen debekatu jendea nirekin batera atzean uztea. Jendeak gurekin hitz egitea saihestu zuen arte. Duela hainbeste denbora gertatu zen. Eta ez nau kezkatzen hiltzen banaiz beldurra izan ezik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta niregatik otoitz egin nahi ez duen bitartean. Edo sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta hil zen, beraz, egoera txarrean zeuden pertsona horietako bat nintzen, inork ez zuen nirekin hitz egin nahi, eta ez zidan otoitz egin eta agurtu nahi. Orduan, Alak bertso bat agertu zion sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari gauaren azken herenean, gure damua aldarrikatuz. Une hartan, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta Umm Salamahren ondoan zegoen. Umm Salamah nire gaietan beti ona aipatzen duen eta defendatzen nauen norbait da. Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'O Umm Salamah, Ka'abek bere damua onartu du'. Umm Salamahk esan zuen; Bidali behar al diot norbait berri onak emateko? Hark esan zuen: Ez egin, orduan jendeak jipoitu eta gauez lo egitea eragotziko dizue. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam goizeko otoitza egiten ari zen arte, Alak gure damua onartu zuela iragarri zuen. Eta berri onak ematen ari zenean, bere aurpegia hainbat ilargiren distirak bezala distira egiten zuen. Eta bertso honek gu adierazten gaitu, aginduetan desberdinak ziren hiru pertsona, eta haien arrazoiak borrokatzeko baimena ez eskatu zutenengandik onartu ziren. Orduan jaisten du Alak damuaren onarpena. Izan ere, iraganean, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i gezurra esan zioten pertsonak aipatu ziren, hain zuzen ere, gerran parte hartu ez zutenak eta arrazoi faltsuengatik aitzakiak jarri zituztenak. Gizakiak bezain itsusiak direla esaten da. Ala Ta'ala-k esan zuen: Haiek -hipokritek- beren adina erakutsiko dizute, gudu-zelaitik itzultzen zarenean. Esan: 'Ez ekarri zahartzaroa; Ez dugu gehiago zugan sinesten, -zeren- Ala-k zure egiazko berriak eman dizkigu. Eta Ala-k eta bere Mezulariak zure lana ikusiko dute... -At Taubah: 94-.