حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغِيثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ ثُمَّ لَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا وَآذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ بِالرَّحِيلِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ الْمُسْلِمُونَ وَهُوَ يَسْتَنِيرُ كَاسْتِنَارَةِ الْقَمَرِ وَكَانَ إِذَا سُرَّ بِالْأَمْرِ اسْتَنَارَ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا كَعْبُ بْنَ مَالِكٍ بِخَيْرِ يَوْمٍ أَتَى عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَمِنْ عِنْدِ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِكَ قَالَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَلَا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ { لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ حَتَّى بَلَغَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ } قَالَ وَفِينَا أُنْزِلَتْ أَيْضًا { اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ } قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لَا أُحَدِّثَ إِلَّا صِدْقًا وَأَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي كُلِّهِ صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ قَالَ فَمَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ نِعْمَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ صَدَقْتُهُ أَنَا وَصَاحِبَايَ وَلَا نَكُونُ كَذَبْنَا فَهَلَكْنَا كَمَا هَلَكُوا وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا يَكُونَ اللَّهُ أَبْلَى أَحَدًا فِي الصِّدْقِ مِثْلَ الَّذِي أَبْلَانِي مَا تَعَمَّدْتُ لِكَذِبَةٍ بَعْدُ وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِي اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثُ بِخِلَافِ هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ كَعْبٍ وَقَدْ قِيلَ غَيْرُ هَذَا وَرَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ

Esan digu [Abdu bin Humaid]-ek [Abdurrazzaq]-ek [Ma'marrek] [Az Zuhri-tik] [Abdurrahman bin Ka'ab bin Malik]-ek [bere aitak] esan zuela: Ez dut behin ere galdu - beranduegi - Allahren Mezulariaren aurkako gerratik Tabuk-eko gudura arte, Badr-eko gudua izan ezik, eta Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam-ek ez zuen kritikatu. Badr-eko guduan atzean geratu zen pertsona, garai hartan bere nahi bakarra Quraysh karabana - salgaiak zeramatzana - atzematea baitzen. Quraysh-ak haien karabanari laguntzera joan ziren, eta gero Allah 'azza wajalla-k esan bezala agindu ez zen leku batean topatu zituzten. Izan ere, Allahren Mezulariaren historian musulman herriarekin izandako gertakaririk loriatsuena Badr-eko gerra izan zen. Ez dut nahi Aqabah-ko zinaren parte-hartzea Badr-eko gerran parte hartzearekin ordezkatzea, garai hartan botoak trukatu genituen - Islamaren eta jihadaren bidean jarraitzea - eta horren ondoren ez nintzen inoiz berandu Alaren Mezulariarengana Tabuk-eko gerrara arte, eta hori izan zen bere azken gerra eta jendeari alde egiteko iragarri zuen - Orduan hadith luze bat aipatu zuen -. Orduan Profeta ezagutu nuen meskitan eserita zegoenean, inguruan musulmanak zeuden bitartean, ilargia bezain distiratsua zen argia irradiatzen zuen, zoriontasuna bizi zuenean, bere aurpegiak argia irradiatzen zuelako. Orduan etorri eta haren aurrean eseri nintzen, esan zuen: 'Zoriontsu izan zaitez, Ka'ab, zure amak erditu zintuenetik izan duzun egunik onenarekin'. Nik esan nion: Alaren Profeta, Alarengandik ala Bere Maiestatearengandik da? Esan zuen: 'Alarengandik'. Gero irakurri zuen: «Egia esan, Ala-k onartu egin du Profetaren, Muhajirinen eta Ansarraren damua, Profeta jarraitu zutenak zailtasun garaietan, haien talde baten bihotzak ia alde batera utzi ondoren, orduan Ala-k onartu zuen haien damua. Egia esan, Ala Errukitsuena da haiekin». -Taubah-n: 117- eta guri buruz ere agerian utzi zen: «Sinesten duzuenok, izan beldur Ala-ri eta egon zuzenekin». -Taubah-n: 119- Esan nuen: Ala-ren Profeta, egia esan, nire damuaren zintzotasunaren frogaren zati bat da ez dudala hitz egingo egia ez bada eta nire aberastasun guztia Ala-ren eta bere Mezulariaren bidean gastatuko dudala. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam-ek esan zuen: «Gorde zure aberastasun zati bat, ona baita zuretzat». Esan nuen: Oraindik badut nire zatia Khaibarren. Ez dago Alak Islamaren ondoren eman didan bedeinkapen handiagorik Alaren Mezulariarenganako zintzotasuna baino, ni eta nire bi lagunak - Mirarah bin Rabi' eta Hilal bin Umayyah adhdhamri - zintzoak ginenean, gezurra esango bagenu, haiek bezala hilko ginateke eta espero dut Alak ez duela inoren zintzotasuna probatuko ni probatu zuen bezala, ez dut nahita gezurrik esango, espero dut Alak babestuko nauela nire bizitzako gainerakoan. Abu Isak esan zuen: Hadith hau Az Zuhritik ere kontatu da beste sanad batekin. Batzuek diote: [Abdurrahman bin Abdullah bin Ka'b bin Malik]-engandik [bere osaba Ubaidullah]-engandik [Ka'b]-engandik. Beste batzuk ere badira kontrakoa diotenak. [Yunus bin Yazidek] hadith hau [Az Zuhritik] kontatu zuen [Abdurrahman bin Abdullah bin Ka'b bin Malik]-engandik, [bere aitak] [Ka'b bin Malik]-engandik esan ziola.