Imam Tirmidzi : 3027

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغِيثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ ثُمَّ لَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا وَآذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ بِالرَّحِيلِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ الْمُسْلِمُونَ وَهُوَ يَسْتَنِيرُ كَاسْتِنَارَةِ الْقَمَرِ وَكَانَ إِذَا سُرَّ بِالْأَمْرِ اسْتَنَارَ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا كَعْبُ بْنَ مَالِكٍ بِخَيْرِ يَوْمٍ أَتَى عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَمِنْ عِنْدِ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِكَ قَالَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَلَا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ { لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ حَتَّى بَلَغَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ } قَالَ وَفِينَا أُنْزِلَتْ أَيْضًا { اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ } قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لَا أُحَدِّثَ إِلَّا صِدْقًا وَأَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي كُلِّهِ صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ قَالَ فَمَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ نِعْمَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ صَدَقْتُهُ أَنَا وَصَاحِبَايَ وَلَا نَكُونُ كَذَبْنَا فَهَلَكْنَا كَمَا هَلَكُوا وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا يَكُونَ اللَّهُ أَبْلَى أَحَدًا فِي الصِّدْقِ مِثْلَ الَّذِي أَبْلَانِي مَا تَعَمَّدْتُ لِكَذِبَةٍ بَعْدُ وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِي اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثُ بِخِلَافِ هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ كَعْبٍ وَقَدْ قِيلَ غَيْرُ هَذَا وَرَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ

Mae wedi dweud wrthym fod [Abdu bin Humaid] wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] gan [Az Zuhri] gan [Abdurrahman bin Ka'ab bin Malik] gan [ei dad] a ddywedodd: Wnes i erioed fethu - yn rhy hwyr - o'r rhyfel gyda Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam tan frwydr Tabuk, ac eithrio brwydr Badr, ac ni feirniadodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa Salam ef. Y person a adawyd ar ôl ym Mrwydr Badr, oherwydd ei unig awydd ar y pryd oedd rhyng-gipio carafán y Quraysh - a oedd yn cludo nwyddau -. Aeth y Quraysh allan i helpu eu carafán yna fe wnaethant gyfarfod â nhw mewn lle nad oedd wedi'i addo fel y dywedodd Allah 'azza wajalla. Mewn gwirionedd, y digwyddiad mwyaf gogoneddus yn hanes Negesydd Allah gyda'r bobl Fwslimaidd oedd rhyfel Badr. Dydw i ddim eisiau i fy nghyfranogiad yn addewid Aqabah gael ei ddisodli gan fy nghyfranogiad yn rhyfel Badr, lle gwnaethom gyfnewid addunedau - i aros ar lwybr Islam a jihad - ac ar ôl hynny ni fues i byth yn hwyr gan Negesydd Allah tan ryfel Tabuk, a dyna oedd ei ryfel olaf a chyhoeddodd y bobl i adael - Yna soniodd am hadith hir -. Yna cyfarfûm â'r Proffwyd pan oedd yn eistedd yn y mosg tra bod y Mwslimiaid o'i gwmpas, roedd yn pelydru golau mor llachar â'r lleuad, a oedd oherwydd pan oedd yn profi hapusrwydd, roedd ei wyneb yn pelydru golau. Yna des i ac eisteddais o'i flaen, dywedodd: 'Byddwch yn hapus, O Ka'ab, gyda'r diwrnod gorau a gawsoch erioed ers i'ch mam eich geni'. Dywedais: O Broffwyd Allah, a yw gan Allah neu gan Ei Fawrhydi? Dywedodd: 'Gan Allah'. Yna darllenodd: 'Yn wir, mae Allah wedi derbyn edifeirwch y Proffwyd, y Muhajirin a'r Ansar a ddilynodd y Proffwyd mewn cyfnodau anodd, ar ôl i galonnau grŵp ohonynt bron â throi cefn, yna derbyniodd Allah eu hedifeirwch. Yn wir, mae Allah yn Grasol, yn Drugarog iddynt'. -Yn Taubah: 117- a datgelwyd hefyd amdanom ni: 'O chi sy'n credu, ofnwch Allah, a byddwch gyda'r rhai sy'n iawn'. -Yn Taubah: 119- Dywedais: O Broffwyd Allah, yn wir, rhan o brawf didwylledd fy edifeirwch yw na fyddaf yn siarad oni bai ei fod yn wir a byddaf yn gwario fy holl gyfoeth yn ffordd Allah a'i Negesydd. Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam: 'Daliwch ati i rywfaint o'ch cyfoeth oherwydd mae'n dda i chi'. Dywedais: Mae gen i fy siâr o hyd yn Khaibar. Nid oes bendith fwy y mae Allah wedi'i rhoi i mi ar ôl Islam na fy ngonestrwydd tuag at Negesydd Allah pan oeddwn i a'm dau gymar - sef Mirarah bin Rabi' a Hilal bin Umayyah adhdhamri - yn onest, pe baem yn dweud celwydd yna byddem yn diflannu fel y buont hwy a gobeithio nad yw Allah yn profi gonestrwydd unrhyw un fel y profodd fi, ni fyddaf yn dweud celwydd yn fwriadol, gobeithio y bydd Allah yn fy amddiffyn am weddill fy mywyd. Dywedodd Abu Isa: Mae'r hadith hwn hefyd wedi'i adrodd o Az Zuhri gyda sanad arall. Mae rhai'n dweud: O [Abdurrahman bin Abdullah bin Ka'b bin Malik] o [ei ewythr, Ubaidullah] o [Ka'b]. Mae yna eraill hefyd sy'n dweud fel arall. Adroddodd [Yunus bin Yazid] yr hadith hwn o [Az Zuhri] o [Abdurrahman bin Abdullah bin Ka'b bin Malik] fod [ei dad] wedi dweud wrtho o [Ka'b bin Malik].