Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Ar Rahim

Imam Bukhari : 3826

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ لَهُ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ قَالُوا قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيُّهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَكُنْتُ أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ دَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ قَالَتْ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يُرَحِّلُونِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ عَلَيْهِ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَهْبُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَحَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ فَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا مِنْهُمْ دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا تَكَلَّمْنَا بِكَلِمَةٍ وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ وَهَوَى حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ وَهُمْ نُزُولٌ قَالَتْ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَ الْإِفْكِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ كَانَ يُشَاعُ وَيُتَحَدَّثُ بِهِ عِنْدَهُ فَيُقِرُّهُ وَيَسْتَمِعُهُ وَيَسْتَوْشِيهِ وَقَالَ عُرْوَةُ أَيْضًا لَمْ يُسَمَّ مِنْ أَهْلِ الْإِفْكِ أَيْضًا إِلَّا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَمِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ وَحَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ فِي نَاسٍ آخَرِينَ لَا عِلْمَ لِي بِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ عُصْبَةٌ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ كِبْرَ ذَلِكَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ كَانَتْ عَائِشَةُ تَكْرَهُ أَنْ يُسَبَّ عِنْدَهَا حَسَّانُ وَتَقُولُ إِنَّهُ الَّذِي قَالَ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِيلِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُقَالَتْ عَائِشَةُ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَلِكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ حِينَ نَقَهْتُ فَخَرَجْتُ مَعَ أُمِّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَكَانَ مُتَبَرَّزَنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا قَالَتْ وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ قِبَلَ الْغَائِطِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ وَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ وَقُلْتُ مَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ قَالَتْ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ لَهُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهُ مَاذَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْأَلُهُمَا وَيَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَسَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ غَيْرَ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي عَنْهُ أَذَاهُ فِي أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْذِرُكَ فَإِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بِنْتَ عَمِّهِ مِنْ فَخِذِهِ وَهُوَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ قَالَتْ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ وَلَوْ كَانَ مِنْ رَهْطِكَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ قَالَتْ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَتْ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ كُلَّهُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى إِنِّي لَأَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَا أَبَوَايَ جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْ

Ti tene na [Abdul Aziz bin Abdullah] ti tene [Ibrahim bin Sa’ad] ti [Salih] ti [Ibn Shihab] lo tene; a tene na mbi [‘Urwah bin Az Zubair] na [Sa’id bin Al Musayyab] na [‘Alqamah bin Waqash Al Laitsi] na [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Uqbah bin Mas’ud] so alondo na [‘Aishah radliallahu ‘anha] wali ti Prophète ni atene na lo. ye so ala tene lani. Ala kue afa na mbi ambaï, mbeni bungbi ti azo afa ambaï ti ala na lege ti ye so ‘Aisyah atene na ala na ambeni ayeke gi a-estime ti ala, na pekoni mbi fa a-hadith so alondo na ambaï so andu ye so asi so na mbi zia nga na yâ ni a-hadith ti ala so a fa ni na mbi na lege ti ‘Aisyah na ambeni hadith ni adë kite na popo ti ala atene, ‘na ndo so ala tene: Messageur ti Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam aye ti gue na mbeni voyage, lo yeke sara ka sorte na popo ti awali ti lo, tongana iri ti mbeni oko ti ala asigigi, so ti tene lo yeke voyagé na lo. Mbeni lâ lo fa iri ti e mingi ndali ti mbeni bira so lo yeke tiri, tongaso iri ti mbi asigigi juska mbi mû mbage na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na peko ti so a fa versê ti hijab ni. A mû mbi na yâ ti mbeni blink na a zia mbi na yâ ni. A yeke na lege ni ti tene, na ngoi so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam ahunzi bira ni awe, a kiri na yanga-da. Tongana e si nduru na Médine, lo fa so e yeke gue ti wu tere ti e na bï ni so. Tongaso, mbi zia ngoi so lo na groupe ti lo aluti, na pekoni mbi tambela juska mbi zia aturugu ni. Na peko ti so mbi hunzi ti sara ye alingbi na abezoin ti mbi awe, mbi kiri na yâ ti groupe ni, na bê ti mbi adö, tongana mbi mä yâ ti kate ti mbi a bâ so collier ti mbi so a sara ni na kodoro ti Zhafar atï. Tongaso, mbi kiri mbi gi collier ti mbi. Aisyah angbâ ti tene; ‘Na pekoni, azo so agbu mbi aga, ala mû mênë ti fini ti mbi, ala zia ni na ndo ti chameau so mbi yeke kpe na ni. Ala pensé so mbi yeke na yâ ti da ni awe aninga tongaso. Biani, na ngoi ni kâ awali ni ayeke ngangu pëpe, ala yeke ne mingi pëpe, na ala yeke te nyama mingi pëpe, ala yeke te gi kete kobe. Tongaso azo so ayô sesdupup ti mbi ayeke pensé pëpe so sesdupup ti mbi ayeke ngangu pëpe na ngoi so ala yeke yô ni. Na ngoi ni so mbi de maseka-wali. Na pekoni, ala bata achameau na ala tambela. Na ngoi ni so, mbi wara gi collier ti mbi na peko ti so aturugu ni ahon awe. Na pekoni, mbi gue na ndo so groupe ni aluti dä, me zo oko angbâ na peko pëpe. Na pekoni mbi kiri na place ti mbi ti kozoni na beku so ala yeke bâ so ala girisa mbi awe na pekoni mbi kiri na place ti mbi. Tongana mbi duti, lango agbu mbi juska na nda ni mbi lango. Shafwan bin Al Mu’aththal Tongana Sulami Adz Dzakwan aga na hondengo ni na peko ti mbi, na pekoni lo ga nduru na ndo ti mbi na lo bâ mbeni vukongo ndo tongana mbeni zo so ayeke lango. Lo hinga mbi na ngoi so lo bâ mbi. Lo bâ mbi biani kozoni si hijab ni atï. Mbi zingo hio na ngoi so mbi mä tënë ti istirja’ ti lo, -so atene innaa lillahi wa inanaa ilaihi raji’un-, na ngoi so lo hinga mbi. Hio mbi kanga lê ti mbi na hijab ti mbi. Na Allah, a tene tene oko pepe na mbi nga mbi ma tene oko pepe na yanga ti lo gi tene ti istirja’ ti lo, lo kanga lege na nyama ti lo ti kpengo na mbarata na lo zia lo na sese na genou ti lo. Tongaso, mbi ga nduru na hoto ti lo na pekoni mbi monté na ndö ni. Lo tambela na pekoni na ngoi so lo yeke fa lege na hoto ti lo juska e lingbi ti wara aturugu ni na peko ti so ala luti na yanga ti ngu ti Azh Zhahirah ti luti na yâ ti kota wâ ti ndapre. Aisha atene; ‘Na pekoni, futi azo so ayeke futi’. Na zo so asala kota kusala ti kangbingo tene ti wataka so ayeke Abdullah bin Ubay bin Salul’. - ‘Urwah atene; A fa na mbi so Abdullah bin Ubay ayeke kangbi asango ti wataka . u, a tene ni, a confirmé ni na a fa ni na azo na ngoi so lo yeke zia na ndo ni- ‘Urwah nga atene; ‘A sala tënë pëpe ti azo so ayeke nga na yâ kangbingo atënë ti wataka nde na Hasaan bin Thabit, Mistha bin Utsatsah na Hamnah bin Jahsyi. Mo hinga tënë ti ala pëpe me ala yeke mbeni bungbi ti azo tongana ti so Allah Ta’ala atene. Na zo so asala kusala mingi na popo ti ala ayeke Abdullah bin Ubay bin Salul. ‘Urwah atene; ‘Aisyah aye pëpe ti kasa Hassan, lo tene so Hassan ayeke mbeni zo so ândö lo he bia ti poésie: ‘Biani, babâ ti mbi, na babâ ti lo na gonda ti mbi ayeke ndali ti gonda ti Mohammed tongana bozo ti mo’. Na pekoni ‘Aisyah atene; ‘Na ngoi so e si na Médine, mbi yeke na kobela teti nze oko ngbele ye so mbi si kâ, na ngoi so azo ayeke sala kusala na atënë ti wataka so azo so aga na atënë ti wataka ayeke tene. Na ngoi ni so, mbi hinga ye oko pëpe na ndo ti sango so. Me, mo yeke pensé so lo sallallaahu ‘alaihi wasallam ayeke sara vizite na mo gi na ngoi so mo yeke na kobela na mo yeke mä pëpe nzobe ti Watokua ti Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tongana ti so mo yeke wara ka na mbage ti lo na ngoi so mo yeke na kobela. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam aga gi ti bâ mbi na lo bara mbi na pekoni lo hunda mbi: ‘Mo yeke tongana nyen’, na pekoni lo hon. Ye so asara si mbi yeke gi bê ti mbi, me mbi hinga pëpe so mbeni ye ti sioni ayeke si. Mbeni lâ, mbi sigi na yâ ti da ti mbi na ngoi so mbi bâ so mbi wara ngangu awe. Mbi na Umm Misthah e gue na Al Manashi’, ndo so e yeke sara ka défecation dä na e yeke sigigi kâ pëpe gi na bï. A yeke kozoni si e leke mbeni ndo ti sukulango ngu nduru na da ti e. ‘Aisha atene; ‘Na salango ye ti e ayeke legeoko na salango ye ti a-Arabe ti giriri, tongana e yeke sala défecation na gigi ti da - wala na yâ mbeni yaka so azi -. E yeke bâ so e yeke nzoni pëpe ti wara mbeni ndo ti sukulango ngu nduru na ada ti e’. ‘Aisyah angbâ ti tene; 'So Umm Misthah na mbi, - lo yeke molenge ti Abu Ruhum bin Al Muthallib bin Abdu Manaf, na ngoi so mama ti lo ayeke molenge ti Shakhar bin 'Amir, tante ti mama ti Abu Bakr Ash Shiddiq, na ngoi so molenge ti lo ayeke Misthah bin Utsatsah bin 'Abbad bin Al Mutahllib na peko ti kusala ti e. da ti mbi. Gi hio tongaso, Umm Misthah apika gere ti lo na ndo ti bongo ti lo na lo tene; ‘Mawa na Mista’. Mbi tene na lo; ‘Tënë so mo tene ayeke tâ sioni mingi. Mo yeke bi tënë na li ti mbeni koli so amû mbage na bira ti Badr?’ Lo tene; ‘O princesse, mo mä tënë so lo tene so pëpe?’. Mbi hunda; ‘Lo tene nyen?’ Umm Misthah atene na mbi tënë ti azo so aga na atënë ti wataka - asioni tënë ti bingo na li ti zo -. Ye so asi so asara si vundu ti mbi akiri aga ngangu mingi na ndo ti vundu so mbi yeke na ni kozo awe. Na ngoi so mbi kiri na da ti mbi, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam aga ti bâ mbi na lo bara mbi na lo tene: ‘Mo yeke tongana nyen?’. Mbi hunda lo; ‘Mo yeke mû lege na mbi ti kiri na yanga-da ti babâ na mama ti mbi.’ ‘Aisyah atene: ‘Na ngoi ni so mbi ye ti gi confirmation ti sango ni na mbage ti babâ na mama ti mbi’. Tongaso, Rasulullah amu lege na mbi, na pekoni mbi hunda mama ti mbi; ‘O mama, azo ayeke sara tënë ti nyen?’ Mama ti mbi akiri tënë: ‘O molenge ti mbi ti wali, duti kpô. Na iri ti Allah, awali mingi pëpe ayeke lango na mbeni koli so lo ye lo mingi na so lo yeke na mafuta ti wotoro gi tongana ala gi bê ti lo’. ‘Aisha atene; Mbi tene; ‘Subhanallah, a yeke tâ tënë so azo ayeke sara tënë na ndo ti tënë so’. ‘Aisha atene; ‘Tongaso mbi toto na bï ni kue juska na ndapre na ngu ti lê ti mbi na mbi lingbi ti lango pëpe wala ti toto pëpe ndali ti so mbi ngbâ ti toto, juska na ndapre mbi ngbâ ti toto. ‘Aisyah angbâ ti tene; Azo ti kodoro ni airi Ali bin Abi Talib na Usamah bin Zaid na ngoi so fango ye ni ade ti si pëpe, lo hunda . a ala use kue na lo hunda bango ndo ti ala na ndo ti aye so lo leke ti sara ti kangbi na wali ti lo. ‘Aisyah angbâ ti tene; Usamah afa na lo ye so lo hinga na ndo ti dutingo na saleté pëpe ti sewa ti lo nga na ye so lo hinga na ndo ti ala na ndo ti lo. Usamah atene: ‘Azo ti sewa ti mo, e hinga mbeni ye nde pëpe gi nzoni ye’. Na ngoi ni so, ‘Ali bin Abi Talib atene; ‘O Watokua ti Allah, Allah ayeke mu kpale na mo pepe, ngbanga ti so ambeni wali ayeke mingi. Hunda kamarade ti lo ti wali so ayeke confirmé mo’. Tongaso, Rasulullah airi Barirah na lo tene: ‘O Barirah, mo bâ awe mbeni ye so ayeke na kite na yâ ti Aisha?’. Barirah akiri tënë: ‘Na iri ti Lo so atokua mo na lege ni, mbi bâ lâ oko pëpe mbeni ye so ayeke na kite. Même tongana mbi bâ mbeni ye na yâ ti lo, a yeke gi mbeni kete ye pëpe, lo ngbâ kete mingi, mbeni lâ lo lango na ndo ti mapa ti sewa ti lo na pekoni lo te mapa ni.’ ‘Aisyah angbâ ti tene; ‘Mbeni lâ, na ngoi so lo yeke luti na ndo ti estrade, Rasulullah alondo ti dabe ti Abdullah bin Ubay bin Salul. Lo tene: ‘O aMusulman, zo wa alingbi ti zi mbi na tïtî zo so mbi mä so lo sala sioni na sewa ti mbi. Na Allah, mbi hinga sewa ti mbi pepe me nzoni. Biani, ala sara tënë ti mbeni zo - so ti tene Shafwan - so mbi hinga lo pëpe me so ayeke na nzoni bê, lo yeke ga na sewa ti mbi pëpe me lo yeke lakue na mbi’. ‘Aisha atene; ‘Na pekoni, Sa’ad bin Mu’adz, ita ti Bani ‘Abdul Ashal, alondo na lo tene: ‘Mbi, O Watokua ti Nzapa, mbi yeke kiri peko ti zonga so teti mo. Tongana zo ni ayeke ti mara ti Aus, mbi yeke fâ go ti lo na tongana a yeke ti ita ti e ti mara ti Khazraj, na pekoni mû yanga na e, e yeke sara biani ye so mo mû yanga na ni’. ‘Aisyah angbâ ti tene; Na pekoni, mbeni koli ti mara ti Khazraj aluti - mama ti Hassan ayeke molenge ti ita ti lo ti wali - lo yeke Sa’ad bin ‘Ubadah, mokonzi ti mara ti Khazraj. ‘Aisyah angbâ ti tene; ‘Lo yeke lani mbeni zo ti vorongo Nzapa, me na lango ni so, a gbu lo na lege ti bibe ti mara tongaso lo tene na Sa’ad bin Mu’adz; ‘Mo tene mvene, na Allah so ahinga ngu ti wakua ti Lo, mo yeke fâ lo pepe na mo yeke wara lege ti fâ lo pepe. Tongana lo yeke ti mara ti mo, mo yeke ye biani ti fâ lo pëpe’. Na pekoni, Usaid bin Hudlair, molenge ti âta ti lo Sa’ad bin Mu’adz, alondo na lo tene; ‘Ti tâ tënë ni, mo yeke zo so ayeke tene mvene, na lege ti Allah so ahinga ngu ti wakua ti Lo, a yeke fâ lo biani. Biani, e ga mbeni munafiq ngbanga ti so e yeke bata azo ti munafiq’. Tongaso, pupu ti bungbi ni aga ngangu mingi, na popo ti amara use so, Aus na Khazraj, juska ala yeke ndulu ti fâ tele ti ala, atâa so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam angbâ ti luti na ndo ti estrade. ‘Aisyah angbâ ti tene; ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam angbâ ti dë bê ti ala juska na nda ni ala duti kpô na lo duti kpô. ‘Aisha atene; ‘Tongaso mbi toto na yâ ti lango ni kue, ngu ti lê ti mbi angbâ ti sua na mbi lingbi ti lango na siriri pëpe ndali ti ye so juska na nda ni babâ na mama ti mbi ayeke na tere ti mbi, na ngoi so mbi toto teti bï use na lango oko, juska mbi pensé so ngu ti lê ti mbi ahule awe.’ Na ngoi so babâ na mama ti mbi aduti ndulu na mbi, na mbi ngbâ ti toto, gi hio tongaso mbeni wali ti Ansar aga ti hunda lege ti bâ mbi, tongaso mbi mû lege na lo ti sala tongaso. Na pekoni, lo duti na mbi na lo yeke toto. Na ngoi so e yeke tongaso, gi hio tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam aga na lo duti. ‘Aisha atene; ‘Me lo duti ndulu na mbi pëpe ngbele ye so faux sango so asigigi. Ye so asi so asara nze oko awe na ye so afa na mbi ade ti si pëpe ti fa nda ti ye so asi na mbi.’ Aisha atene; Na pekoni, lo diko shahada ni na ngoi so lo duti, na pekoni lo tene: ‘O Aisyah, sango ni asi biani na mbi . na ndo ti mo wani tongaso nga tongaso. Tongana mo yeke propre, mo yeke na sioni oko pëpe, Allah ayeke sukula mo biani. Me, tongana mo sara mbeni siokpari, hunda pardon na Allah na mo changé bê ti mo na Lo, ndali ti so tongana mbeni wakua ayeda so lo sara mbeni siokpari na pekoni lo changé bê ti lo, Allah ayeke yeda biani na gbiango bê ti lo’. Na peko ti so Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ahunzi ti tene tënë so lo tene, mbi sukula ngu ti lê ti mbi si mbeni go oko angbâ pëpe, na pekoni mbi tene na babâ ti mbi; ‘Defa mbi na tënë so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene na ndo ti mbi’. Babâ ti mbi atene; ‘Na lege ti Nzapa, mbi hinga pëpe ye so mbi lingbi ti tene na Rasulullah’. Na pekoni, mbi tene na mama ti mbi: ‘Mo bata mbi na gbele tënë so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene na ndo ti mbi’. Mama ti mbi akiri tënë; ‘Na lege ti Nzapa, mbi hinga pëpe ye so mbi lingbi ti tene na Rasulullah’. ‘Aisha atene; ‘Mbi yeke gi mbeni maseka-wali, mbi diko Coran mingi pëpe. Na iri ti Allah, biani mbi hinga so mo mä ye so azo ayeke sara tënë na ndo ni, tongaso si mo mû ni na yâ ti bê ti mo na mo fa so tënë ni ayeke tâ tënë. Tongana mo tene na mo so mo yeke propre na na lege ti Allah, Lo hinga nzoni mingi so mo yeke propre, mo yeke fa biani so mo yeke mbilimbili pëpe. Tongana mo yeda - na mo confirmé tënë ti zongo so - na mo, atâa so Allah ahinga so mo yeke propre, mo yeke confirmé ni biani. Na lege ti Allah, mbi wara pepe na popo ti mbi na mo mbeni parabole me tongana babâ ti lo Prophète Yusuf 'alaihis salam tongana lo tene: -'Mo kanga bê na nzoni be-nze-pepe ngbanga ti so Allah ayeke fa ande ye so mo yeke na ni'- QS Yusuf versê 18. Na pekoni, mbi gue na ndo ti mbi na Allah ahinga so lango ni so mbi yeke biani propre ayeke zi mbi na zo so Allah ayeke zo ni. Me, na lege ti Allah, mbi ku pëpe ti tene Allah atokua mbeni ye so afa nda ti tënë so asi na mbi. Ngbanga ti so mbi pensé so a yeke na lege ni pëpe ti tene mbeni ye so afa na gigi asigigi na pekoni azo adiko ni gi ngbanga ti so a fa tënë ti kpale ti mbi wani. Mbi yeke sara terê ti mbi kete mingi tongana Nzapa asara tënë ti kpale ti mbi. Me mo yeke gi na beku so Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ayeke wara ande mbeni fango ye na lege ti ala so Allah ayeke sukula mo. Na lege ti Allah, biani Watokua ti Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam aye pepe ti londo na ndo ti lo wala mbeni zo ti sewa ti lo asigigi pepe gi tongana a tokua na lo mbeni ye so afa na gigi. Lo wara afango ye so tongana ti so lo yeke wara ka na yâ ti mbeni ye so ayeke ngangu mingi, lo yeke su tongana perle, atâa so a yeke ngoi ti dê. Ye so ayeke si ndali ti nengo ti ye so a fa na lo. ‘Aisha atene; Na pekoni, lê ti lo aza nga lo yeke he ngia. Kozo tënë so lo tene ayeke so: ‘O ‘Aisyah, biani Allah asukula mo awe’. ‘Aisha atene; ‘Na pekoni mama ti mbi atene na mbi: ‘Londo ti tingbi na lo’. Mo tene: ‘Na iri ti Allah, mbi yeke luti na gbele lo pëpe na mbi yeke gonda mbeni zo nde pëpe gi Allah ‘azza wajalla. Tongaso, Allah afa versê so ‘Biani, azo so ayeke kangbi atënë ti wataka na popo ti ala angbâ na popo ti groupe ti ala...’ QS An Nuur; 11 na tongaso teti aversê bale-oko. Na pekoni, a yeke wara mbeni versê so afa nda ti zingo mbi na yâ ti atënë kue so a bi na li ti mbi. Abu Bakar Ash Siddiq, so ayeke bâ lege ti fini ti Misthah bin Utsatsah lakue ndali ti so lo ngbâ fami ti lo, atene: ‘Na iri ti Allah, na peko ti ye so mbi yeke mû ande ye na Misthah encore ape teti lakue lakue, ndali ti so lo mû maboko ti kangbi atënë ti wataka na ndö ti ‘Aisyah’. Na pekoni, Allah afa versê so; ‘Na zia pëpe si azo so ayeke na a-avantage nga na akota ndo na popo ti ala adeba yanga ti ala pëpe ti mû mbeni ye nde pëpe na .....juska na versê ni.... Allah ayeke Zo ti be-nzoni mingi . Pardone, Zo ti be-nzoni mingi’. QS Mbeni Nuur; 22. Na pekoni, Abu Bakr atene; ‘En, na lege ti Allah, mbi yeke ndoye ni biani mingi tongana Allah apardone mbi’. Tongaso, lo kiri lo mû maboko na Misthah tongana ti kozo, na lo tene; ‘Mbi yeke zi fini ti lo lakue lakue pëpe’. ‘Aisha atene; ‘Na Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ahunda fani oko na Za .

Hadith Corroboration :


Imam Ahmad : 15443
Imam Bukhari : 115, 790, 2179, 2467, 2512, 3826, 4126, 4159, 4188, 5790, 5851, 6839
Imam Muslim : 598, 606, 3322, 3431, 4549, 4876, 5354