أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَهَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَعْنِي الْمَدِينَةَ إِنَّمَا يُجْتَمَعُ إِلَيْهِ بِالصَّلَاةِ لِحِينِ مَوَاقِيتِهَا بِغَيْرِ دَعْوَةٍ فَهَمَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَجْعَلَ بُوقًا كَبُوقِ الْيَهُودِ الَّذِينَ يَدْعُونَ بِهِ لِصَلَاتِهِمْ ثُمَّ كَرِهَهُ ثُمَّ أَمَرَ بِالنَّاقُوسِ فَنُحِتَ لِيُضْرَبَ بِهِ لِلْمُسْلِمِينَ إِلَى الصَّلَاةِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ رَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ أَخُو بَلْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ طَافَ بِيَ اللَّيْلَةَ طَائِفٌ مَرَّ بِي رَجُلٌ عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فِي يَدِهِ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ هَذَا النَّاقُوسَ فَقَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ قُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ أَفَلَا أَدُلُّكَ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ قُلْتُ وَمَا هُوَ قَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ غَيْرَ كَثِيرٍ ثُمَّ قَالَ مِثْلَ مَا قَالَ وَجَعَلَهَا وِتْرًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا خُبِّرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَأَلْقِهَا عَلَيْهِ فَإِنَّهُ أَنْدَى صَوْتًا مِنْكَ فَلَمَّا أَذَّنَ بِلَالٌ سَمِعَهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ مَا رَأَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَاكَ أَثْبَتُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِيهِ سَلَمَةُ قَالَ حَدَّثَنِيهِ ابْنُ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ عَنْ أَبِيهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ قَالَ لَمَّا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاقُوسِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

Esan zigun [Muhammad bin Humaid] esan zigun [Salamah] esan zuela; esan zidan [Muhammad bin Ishaq] esan zuela: «Izan ere, Rasulullah shallallahu 'aliahi wa sallam etorri zenean -Abu Muhammad-ek esan zuen: Hori da Madianah hiria-, jendea haren ondoan bildu zen otoitzak egiteko -kongregazioan- beren uneetan, deialdi zehatzik gabe-, orduan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek juduen tronpeten antzeko tronpeta bat egin nahi zuen, otoitz egitera gonbidatzeko egiten zutena, baina gorroto zuen gauza hori. Ondoren, kanpaiak erabiltzeko agindu zuen, eta gero jotzeko egin zituen musulmanak otoitz egitera deitzeko, eta oraindik nahasmenean zeudenean gai honetan, Abdullah bin Zaid bin Abdu Rabbih -bere anaia Balharith bin Al Khazraj-, Ala-ren Mezulariarengana etorri zen eta esan zuen: "Alaren Mezularia, bart gauean gizonak zeuden nire inguruan, bi arropa berde zeramatzan norbait nire ondotik pasa zen, kanpai bat eskuan zeraman, beraz, galdetu nion: "Alaren zerbitzaria, kanpai hau saldu nahi duzu?". Pertsonak galdetu zuen: "Zertarako?". Nik erantzun nion: "Otoitza deitzeko erabiliko dugu", pertsonak esan zuen: "Zerbait hobea erakutsiko dizut?". Nik galdetu nion: "Zer da?". ' erantzun zuen, 'ALLAHU AKBAR ALLAHU AKBAR, ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLA ALLAHU ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLA ALLAHU, ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH, HAYYA 'ALAS OTOITZA HAYYA 'ALAS OTOITZA, HAYYA 'ALAL FALAAH HAYYA 'ALAL FALAAH, ALLAHU AKBAR ALLAHU AKBAR, LAA ILAAHA ILLA ALLAHU - Ala Handia da, Ala Handia da. Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik. Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik. Lekuko egiten dut Mahoma dela Alaren mezularia, lekuko egiten dut Mahoma dela Alaren mezularia. Zatoz otoitzara, zatoz otoitzara. Zatoz garaipenera, zatoz garaipenera. Ala Handia da, Ala Handia da. Ez dago gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik-''. Beraz, Ala-ren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, hau jakinarazi zionean, esan zuen: 'Egia esan, benetako ametsa da, Ala-k nahi badu, altxa zaitez Bilal-ekin eta kontatu iezaiozu, bere ahotsa zurea baino ederragoa baita'. Beraz, Bilalek otoitzerako deia oihu egin zuenean, Umar bin Khaththab-ek entzun zuen eta oraindik bere etxean zegoen, gero Ala-ren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, biltzera joan zen - eta bere saronga luzatu zuen -, eta esan zuen: 'Alaren Profeta, egiaz bidali zaituenarentzat, berak amestu zuenaren antzeko amets egin dut'. Beraz, Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Goraipamena Ala subhanallahu wa ta'ala-ri, are sinesgarriagoa da'. Esan du [Muhammad bin Humaid]-ek niri kontatu didala [Salamah]-ek niri kontatu didala [Ibn Ishaq]-ek hadith hau esan didala [Muhammad bin Ibrahim bin Al Harits At Taimi-rengandik [Muhammad bin Abdullah bin Zaid bin Abdu Rabbih-engandik] [bere aita] hadith honekin batera. Esan digu [Muhammad bin Yahya]-ek esan digula [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'adek] esan digula [nire aitak] [Ibn Ishaq]-ek esan didala [Muhammad bin Ibrahim bin Al Harith At Taimi-rengandik] [Muhammad bin Abdullah bin Zaid bin Abdu Rabbih-engandik] esan duela: esan didala nire aitak [Abdullah bin Zaid] -, esan zuen: 'Beraz, Rasulullah shallahu 'alihi wa Sallam-ek kanpaia erabiltzeko agindu zuenean... orduan antzeko -historia- bat aipatu zuen'.