Nabi tidaklah meninggalkan warisan, semuanya dijadikan shadaqah

Imam Bukhari : 3729

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ النَّصْرِيُّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُدَعَاهُ إِذْ جَاءَهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ فَقَالَ نَعَمْ فَأَدْخِلْهُمْ فَلَبِثَ قَلِيلًا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَبَّاسٍ وَعَلِيٍّ يَسْتَأْذِنَانِ قَالَ نَعَمْ فَلَمَّا دَخَلَا قَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِي الَّذِي أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَنِي النَّضِيرِ فَاسْتَبَّ عَلِيٌّ وَعَبَّاسٌ فَقَالَ الرَّهْطُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ فَقَالَ عُمَرُ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ بِذَلِكَ نَفْسَهُ قَالُوا قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَبَّاسٍ وَعَلِيٍّ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْفَيْءِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَقَالَ جَلَّ ذِكْرُهُ{ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ إِلَى قَوْلِهِ قَدِيرٌ }فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَهَا عَلَيْكُمْ لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَقَسَمَهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ هَذَا الْمَالُ مِنْهَا فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيَاتَهُ ثُمَّ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَأَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهُ أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهِ بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ وَقَالَ تَذْكُرَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهِ كَمَا تَقُولَانِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهِ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَقَبَضْتُهُ سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي أَعْمَلُ فِيهِ بِمَا عَمِلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي فِيهِ صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ جِئْتُمَانِي كِلَاكُمَا وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ فَجِئْتَنِي يَعْنِي عَبَّاسًا فَقُلْتُ لَكُمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ فَلَمَّا بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهُ إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهِ بِمَا عَمِلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَمَا عَمِلْتُ فِيهِ مُنْذُ وَلِيتُ وَإِلَّا فَلَا تُكَلِّمَانِي فَقُلْتُمَا ادْفَعْهُ إِلَيْنَا بِذَلِكَ فَدَفَعْتُهُ إِلَيْكُمَا أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ لَا أَقْضِي فِيهِ بِقَضَاءٍ غَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهُ فَادْفَعَا إِلَيَّ فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهُقَالَ فَحَدَّثْتُ هَذَا الْحَدِيثَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ صَدَقَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ أَنَا سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُ أَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ يَسْأَلْنَهُ ثُمُنَهُنَّ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنْتُ أَنَا أَرُدُّهُنَّ فَقُلْتُ لَهُنَّ أَلَا تَتَّقِينَ اللَّهَ أَلَمْ تَعْلَمْنَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ بِذَلِكَ نَفْسَهُ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ فَانْتَهَى أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى مَا أَخْبَرَتْهُنَّ قَالَ فَكَانَتْ هَذِهِ الصَّدَقَةُ بِيَدِ عَلِيٍّ مَنَعَهَا عَلِيٌّ عَبَّاسًا فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا ثُمَّ كَانَ بِيَدِ حَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ثُمَّ بِيَدِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ ثُمَّ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ وَحَسَنِ بْنِ حَسَنٍ كِلَاهُمَا كَانَا يَتَدَاوَلَانِهَا ثُمَّ بِيَدِ زَيْدِ بْنِ حَسَنٍ وَهِيَ صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَقًّا

Mae wedi dweud wrthym ni [Abu Al Yaman] wedi ein hysbysu ni [Syu'aib] o [Az Zuhri] meddai, mae wedi fy hysbysu i [Malik bin Aus bin Al Hadatsan] fod [Umar bin Al Khattab] wedi ei alw unwaith, ac ar ôl hynny daeth y porthor, Yarfa, i adrodd, 'A ydych chi'n caniatáu i [Uthman], [Abdurrahman], [Zubair] a [Sa'd] ddod i mewn?' Atebodd Umar, 'Ydw'. Yna dywedodd y porthor wrthyn nhw am ddod i mewn, yn fuan wedyn daeth y porthor eto a dweud, 'A wnewch chi ganiatáu i [Abbas] ac [Ali] ddod i mewn?' Atebodd Umar, 'Ydw'. Pan ddaeth y ddau ohonyn nhw i mewn, dywedodd Abbas, 'O Amirul Mukminin, penderfyna rhyngom ni a'r person hwn'. Ar y pryd roedden nhw'n cael anghydfod ynghylch yr eiddo a roddodd Allah i'w Negesydd sallallaahu 'alaihi wasallam, sef ar ffurf eiddo yn perthyn i'r Bani Nadlir nes i'r ddau ohonyn nhw feirniadu ei gilydd. Dywedodd rhai o'r grŵp, 'O Gadlywydd y Credinwyr, penderfynwch dros y ddau ohonyn nhw, a rhyddhawch un ohonyn nhw.' 'Dywedodd Umar, 'Byddwch yn dawel! Ac rwy'n gofyn i chi, trwy Allah, trwy Ei ganiatâd y mae'r nefoedd a'r ddaear yn sefyll, a ydych chi'n gwybod bod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) wedi dweud: 'Nid ydym yn gadael etifeddiaeth. A beth bynnag a adawn ar ôl yw elusen.' Yr hyn a olygai wrth 'ni' oedd ef ei hun. Dywedasant, 'Ie, dywedodd hynny.' Felly aeth 'Umar yn ôl a dweud wrth 'Ali ac 'Abbas, 'Rwy'n gofyn i chi, trwy Allah, a ydych chi'n gwybod bod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) wedi dweud hynny?' Dywedasant, 'Ie, dywedodd hynny.' Yna parhaodd 'Umar, 'Felly byddaf yn eich hysbysu am y mater hwn.' Yn wir, mae Allah wedi arbenigo Ei Negesydd sallallaahu 'alaihi wasallam yn y mater hwn o fa'i fel rhywbeth na roddodd i neb heblaw ef ei hun'. Yna darllenodd Umar air Allah: '-A beth bynnag a roddodd Allah ar ffurf fa'i -ysbail rhyfel- i'w Negesydd o -eu heiddo-... -hyd at Ei air- ac mae Allah yn Hollalluog dros bob peth-' -Qs. Al Hasyr: 6-, mae'r adnod hon yn benodol ar gyfer y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Wrth Allah, ni chasglodd efe ef heb roi sylw i chwi nac i fod yn fwy hunanol amdanoch. Yn wir, mae efe wedi'i roi i chwi a'i ledaenu yn eich plith - y Mwslimiaid - hyd yn hyn mae rhywbeth ar ôl o'r trysor hwnnw. Ac roedd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi darparu bwyd i'w deulu fel eu hincwm blynyddol o'r trysor fa'i hwn, yna cymerodd y gweddill a'i wneud yn drysor Allah, mae wedi cymhwyso hyn i gyd drwy gydol ei oes. Yna bu farw'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, yna dywedodd Abu Bakr, 'Myfi yw gwarcheidwad Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Felly roedd Abu Bakr yn gyfrifol am yr eiddo, yna fe'i rheolodd fel y gwnaeth Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ar y pryd roeddech chi yno hefyd.' Yna trodd Umar at Ali ac Abbas, a dywedodd, 'Rydych chi'ch dau hefyd yn cofio, wrth reoli'r eiddo fel y dywedasoch chi'ch dau, yn wir mae Allah hefyd yn Holl-wybodus, ei fod yn onest, doeth, unionsyth a dilynwr y gwirionedd. Yna bu farw Allah Abu Bakr, yna dywedais i, 'Myfi yw olynydd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ac Abu Bakr,' ac roeddwn i'n gyfrifol am reoli'r eiddo am ddwy flynedd o fy arweinyddiaeth, fe'i rheolais fel Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ac Abu Bakr a'i rheolodd. Ac mae Allah yn gwybod fy mod i'n onest, yn ddoeth, yn unionsyth, ac yn ddilynwr y gwirionedd.' Felly pam rydych chi'n dod ataf ac yn siarad â mi pan fo'ch geiriau'n un a'ch pwrpas hefyd yn un? Chi, O Abbas, daethoch chi ataf a dywedais wrthych chi'ch dau, "Yn wir, dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Nid ydym yn etifeddu. Beth bynnag a adawn ar ôl yw elusen.'" Pan ddaeth yn amlwg i mi y dylwn ei roi i'r ddau ohonoch, dywedais, 'Os dymunwch, rhoddaf ef i'r ddau ohonoch, ond rhaid i chi gofio addewid Allah a'i orchymyn, sef bod yn rhaid i chi ei reoli fel y gwnaeth Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno), gwnaeth Abu Bakr, a hefyd yr hyn a wnes i ers i mi gymryd grym. Os na, yna peidiwch â dweud dim wrthyf. Os dywedwch chi'r ddau, 'Rhowch ef i ni,' yna ar yr amod hwnnw, rhoddaf ef i'r ddau ohonoch. Ydych chi'r ddau eisiau newid yr amod heblaw hynny? Wrth Allah, y gall y nefoedd a'r ddaear sefyll gyda'i ganiatâd, ni phenderfynaf ar unrhyw beth heblaw hynny tan Ddydd yr Atgyfodiad. Os na allwch chi'r ddau ei drin, yna gadewch ef i mi oherwydd byddaf yn sicr o'ch digoni chi'r ddau ag ef - y trysor hwnnw -'. Dywedodd yr adroddwr, 'Yna cyflwynais yr hadith hwn i ['Urwah bin Az Zubair], atebodd, 'Mae Malik bin Aus yn iawn, rwyf hefyd wedi clywed ['Aisyah] radliallahu 'anha, gwraig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, gan ddweud, 'Anfonodd gwragedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam Uthman at Abu Bakr unwaith i ofyn am un rhan o wyth o'r cyfoeth a roddodd Allah i'w Negesydd. sallallaahu 'alaihi wasallam, yna gwrthodais nhw, dywedais wrthyn nhw, 'Onid ydych chi'n ofni Allah? Onid ydych chi'n gwybod bod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud unwaith: 'Nid ydym yn etifeddu, a'r hyn a adawn ar ôl yw elusen - yr hyn a olygai wrth - ni - yw ef ei hun -, mewn gwirionedd mae teulu Muhammad yn bwyta o'r cyfoeth hwn'. Felly stopiodd gwragedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wrth yr hyn a ddywedodd Aisha wrthyn nhw. Dywedodd Urwah, 'Yna roedd y cyfoeth elusennol hwn yn nwylo Ali, tra bod Ali yn atal Abbas rhag yr eiddo, ac yn gallu ei drechu, yna aeth i ddwylo Hasan bin Ali, yna aeth i ddwylo Husain bin Ali, yna fe basiodd i ddwylo Ali bin Husain, yna Al Hasan bin Al Hasan, cymerodd y ddau eu tro, yna fe basiodd i ddwylo Zaid bin Hasan, ac yn wir roedd yn elusen Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'.