حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَةِ بَيْنَ عَسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ فَقَالُوا تَمْرُ يَثْرِبَ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ فَلَمَّا حَسَّ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى مَوْضِعٍ فَأَحَاطَ بِهِمْ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا فَأَعْطُوا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَيُّهَا الْقَوْمُ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ فَقَتَلُوا عَاصِمًا وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ مِنْهُمْ خُبَيْبٌ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا قَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ وَاللَّهِ لَا أَصْحَبُكُمْ إِنَّ لِي بِهَؤُلَاءِ أُسْوَةً يُرِيدُ الْقَتْلَى فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَانْطُلِقَ بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ خُبَيْبًا وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسًى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ فَدَرَجَ بُنَيٌّ لَهَا وَهِيَ غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ فَوَجَدَتْهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَلِكَ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ وَاللَّهِ لَوْلَا أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَزِدْتُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا وَلَا تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا ثُمَّ أَنْشَأَ يَقُولُ فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلَاةَ وَأَخْبَرَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ أَنْ يُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ وَكَانَ قَتَلَ رَجُلًا عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ فَبَعَثَ اللَّهُ لِعَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًاوَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ذَكَرُوا مَرَارَةَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيَّ وَهِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيَّ رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا

Esan zigun [Musa bin Isma'il]-ek esan zigun [Ibrahim]-ek esan zigun [Ibn Shihab]-ek esan zuela, esan zidan ['Umar bin Asid bin Jariyah Ats-Tsaqafiy]-k, Bani Zuhrah-ekin akordioa egin zuen pertsonak eta bere lagunen artean zegoen Abu Hurairah radliallahu 'anhu-k, [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-tik esan zuen: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek hamar pertsona bidali zituen sariyah gisa - espioi talde bat - eta 'Ashim bin Thabit Al Ansariy, 'Ashim bin 'Umar bin Al Khaththaben aitona, izendatu zuen taldeko buru. - Abiatu ziren - al-Hada'-ra iritsi zirenean, 'Ashfan eta Meka arteko leku batera, haien kokapena Hudzail tribuko bizilagunei esan zieten, normalean Banu Lahyan deitzen direnak. Beraz, tribuak ia ehun pertsona mobilizatu zituen, guztiak arkulari adituak. Sariyah tropen arrastoak bilatu zituzten, gelditu ziren data lekua aurkitu arte. Oihu egin zuten: "Hauek Yathrib datak dira". Beraz, tribuak Sariyah tropen urratsei jarraitu zien. 'Ashimek eta bere tropek etsaiaren presentzia sentitu zutenean, muino txiki baten atzean ezkutatu ziren. Baina tribuak berehala inguratu eta oihu egin zien: "Jaitsi eta eman iezaguzu daukazuna. Zuentzat bermea eta akordioa dago. Ez dizuegu inor hilko". Beraz, 'Ashim bin Thabitek esan zuen: "Ni, Ala izenean, ez naiz eroriko sinesgabeen bermearekin". Gero, otoitz egin zuen: "Ene Ala, esan iezaiozu zure Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i gure egoerari buruz". Beraz, tribuak geziekin eraso zien 'Ashim hiltzea lortu zuten arte -bere zazpi gizonekin batera-. Azkenean, sariyahko hiru kide bizirik iraun zutenek erretiratu egin ziren, bermeak eta akordioak onartuz. Horien artean zeuden Khubaib Al Anshariy eta Zaid bin ad-Datsinah eta beste pertsona bat". -Hirurak lurrera erori ondoren- harrapatu eta arku-sokak askatu zituzten hirurak lotzeko. Hirugarren batek esan zuen: 'Hau traizioaren hasiera da. Allahren izenean, ez zaituztet jarraituko. Egia esan, eredu dira niretzat'. Hil zuten haien laguna zen esan nahi zuena. Arrastaka eraman eta jarraitzera behartu zuten, baina uko egin zion azkenean hil zuten arte. Gero, Khubaib eta Zaid bin ad-Datsinahrekin alde egin zuten, azkenean Badr-eko guduaren ondoren Mekan saldu zituzten arte. Banu Al Harith bin 'Amir bin Nawfal bin 'Abdu Manafek Khubaib erosi zuen. Aurretik, Khubaib izan zen Al Harith bin 'Amir hil zuen pertsona Badr-eko guduan. Beraz, Khubaib haien eskuetan zegoen preso gisa. Azkenean hiltzea adostu zuten arte. -Egun batean, atxilotuta zegoela, Khubaibek Al Harithen alabetako bati bizarra eskatu zion pubiseko ilea mozteko, eta alabak utzi egin zion. -Esan zuen Zainabek-; «Orduan, Khubaibek nire semea besoetan hartu zuen, nire semea harengana hurbildu zenean harrituta utzi nindutenean. Harik eta harekin topo egin eta bere magalean aurkitu zuen arte, labana Khubaiben eskuan zuela. -Zainabek- esan zuen; «Une hartan txundituta geratu nintzen eta Khubaibek bazekien». Beraz, -Khubaibek- esan zuen: «Kezkatzen al zara hilko dudala?... Benetan ez dut egingo». -Zainabek esan zuen-; «Alaren izenean, ez dut inoiz Khubaib bezain preso on bat ikusi. Alaren izenean, behin egun batean bere eskuetatik mahatsak jaten aurkitu nuen, nahiz eta burdinaz lotuta egon eta Mekan ez zen fruta-sasoia». Esan zuen: «Egia esan, Alaren bedeinkapena izan zen Khubaibi eman ziona». Haram lurraldea uztear zeudenean Khubaib halal eremuan hiltzeko, Khubaibek esan zien: «Utzi bi rak'ah otoitz egiten». Beraz, ongi etorria eman zioten. Khubaibek bi reka'at otoitz egin zituen eta gero esan zuen: "Beldur nintzela pentsatu izan ez bazenu, nire otoitza luzatuko nuke". Gero jarraitu zuen: "Ene Ala, suntsitu itzazu guztiak eta hil itzazu eta ez barkatu bat ere". Gero poesia abestu zuen: "Ez zait axola, musulman gisa hiltzen banaiz. Erortzen naizen egoera edozein dela ere, garrantzitsuena Ala-ren bidean dago. Dena Jainkoaren Esentziaren esku dago, nahi badu. Zain urratuei bedeinka diezaieke". Azkenean, Abu Sirwa'ah 'Uqbah bin Al Harith jaiki eta hil egin zuen. Khubaib izan zen hiltzear zegoen musulman bakoitzarentzat bi raka'at otoitz eredutzat hartu zituen lehen pertsona, pazientzia modu gisa. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak bere lagunei jakinarazi zien haien berri eta bizi izan zutena. Quraish infidelek hainbat pertsona bidali zituzten 'Ashim bin Thabit-engana, Khubaib hil zutela esan ondoren, 'Ashim-en gorputzetik zerbait hartzeko, identifikazio bat izan zitekeen zerbait. Aurretik, 'Ashimek haien funtzionario bat hil zuen Badr-eko guduan. -Ashimen mendekua hartu nahi zutenean-, Alak erle armada bat bidali zion 'Ashimi, Quraysh-en mezulari infideletatik babestu zutenak, 'Ashimen gorputzetik haragi zati bakar bat ere ezin izan zezaten hartu. Eta Ka'ab bin Malikek esan zuen: "Esan dute Mararah bin ar-Rabi 'Al' Amriy eta Hilal bin Umayyah Al Waqifiy Badr-eko guduan parte hartu zuten bi pertsona zuzenak zirela".