Imam Abu Dawud : 3955
قَالَ أَبُو دَاوُد وَجَدْتُ فِي كِتَابِي عَنْ شَيْبَانَ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْهُ فَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرٍ صَاحِبٌ لَنَا ثِقَةٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَوِّمُ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَ مِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عَدْلَهَا مِنْ الْوَرِقِ وَيُقَوِّمُهَا عَلَى أَثْمَانِ الْإِبِلِ فَإِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَاجَتْ رُخْصًا نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا وَبَلَغَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ أَرْبَعِ مِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانِ مِائَةِ دِينَارٍ وَعَدْلُهَا مِنْ الْوَرِقِ ثَمَانِيَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَيْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ دِيَةُ عَقْلِهِ فِي الشَّاءِ فَأَلْفَيْ شَاةٍ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى قَرَابَتِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَنْفِ إِذَا جُدِعَ الدِّيَةَ كَامِلَةً وَإِذَا جُدِعَتْ ثَنْدُوَتُهُ فَنِصْفُ الْعَقْلِ خَمْسُونَ مِنْ الْإِبِلِ أَوْ عَدْلُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ أَوْ مِائَةُ بَقَرَةٍ أَوْ أَلْفُ شَاةٍ وَفِي الْيَدِ إِذَا قُطِعَتْ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الرِّجْلِ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الْمَأْمُومَةِ ثُلُثُ الْعَقْلِ ثَلَاثٌ وَثَلَاثُونَ مِنْ الْإِبِلِ وَثُلُثٌ أَوْ قِيمَتُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ أَوْ الْبَقَرِ أَوْ الشَّاءِ وَالْجَائِفَةُ مِثْلُ ذَلِكَ وَفِي الْأَصَابِعِ فِي كُلِّ أُصْبُعٍ عَشْرٌ مِنْ الْإِبِلِ وَفِي الْأَسْنَانِ فِي كُلِّ سِنٍّ خَمْسٌ مِنْ الْإِبِلِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَقْلَ الْمَرْأَةِ بَيْنَ عَصَبَتِهَا مَنْ كَانُوا لَا يَرِثُونَ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا وَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهُمْ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ لِلْقَاتِلِ شَيْءٌ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَارِثٌ فَوَارِثُهُ أَقْرَبُ النَّاسِ إِلَيْهِ وَلَا يَرِثُ الْقَاتِلُ شَيْئًاقَالَ مُحَمَّدٌ هَذَا كُلُّهُ حَدَّثَنِي بِهِ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَ هَرَبَ إِلَى الْبَصْرَةِ مِنْ الْقَتْلِ
Abu Dawudek esan zuen: «Nire liburuan aurkitu dut; [Syaibanengandik] -baina ez dut inoiz berarengandik entzun- [Abu Bakr] -gure lagun fidagarriak- jakinarazi zigun», esan zuen; esan zigun [Muhammadek] -hau da, Muhammad bin Rasyid-engandik- [Sulaiman]-engandik -hau da, Sulaiman bin Musa-rengandik- [Amru bin Syu'aib-engandik]-engandik [bere aitagandik]-engandik [bere aitonagandik]- esan zuen: «Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek zehaztu zuen herriko bizilagun bat ustekabean hiltzeagatiko diyata laurehun dinar edo dirham baliokidea dela, eta gamelu baten prezioaren arabera ezarri zuen. Gameluen prezioa igotzen bada, haien balioa handitzen du, eta jaisten badira, haien balioa murrizten du. Horrela, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaiko diyata laurehun dinar eta zortziehun dinar artekoa zen, edo zortzi mila dirhamen baliokidea». Ala-ren Mezulariak (bakea eta bedeinkapenak haren gainean izan daitezela) agindu zuen behiaren jabearentzat isuna berrehun behikoa zela, eta diyat-a ahuntz moduan ordaintzen bada, bi mila ahuntz zirela. Hark - narratzaileak - esan zuen: 'Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapenak haren gainean izan daitezela) esan zuen: 'Diyat-aren erreskatea biktimaren oinordeko guztien ondarea da, bere senideen artean banatuko dena, eta gainerakorik badago, ashabah-entzat da - ondarearen gainerakoa jasotzen dutenentzat'. Hark - narratzaileak - esan zuen: 'Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapenak haren gainean izan daitezela) sudurraren gainean erabaki zuen: mozten bada, isuna diyat osoa dela, punta bakarrik bada, diyat-a erdia dela, hau da, berrogeita hamar gamelu, edo bere baliokidea urrean edo zilarrean izan. Edo ehun behi edo mila ahuntzekin. Eta eskua mozten bada, isuna diyat erdi bat da, oina diyat erdi bat, aurpegia diyat-aren herena; Hogeita hamahiru gamelu eta hirugarren bat edo baliokidea, urrezkoa edo zilarrezkoa izan. Edo behi bat, edo ahuntz bat, eta gauza bera gertatzen da kariesekin. Hatzei dagokienez, hatz bakoitzak hamar gamelu balio du, eta hortz bakoitzak bost gamelu. Alaren Mezulariak (bakea eta Alaren bedeinkapenak berarengana) ere zehaztu zuen emakume batek ordaindu behar duen diyat-a (erreskatea) bere ashabah-ek (emakumeek) eramaten dutela, oinordekoengandik geratzen dena izan ezik ezer jasotzen ez duten pertsona talde batek. Hiltzen bada, erreskatea bere oinordekoentzat da edo hiltzailea hiltzen dute. Alaren Mezulariak (bakea eta Alaren bedeinkapenak berarengana) esan zuen: "Hiltzaileak ez du ezer jasotzen. Oinordekorik ez badu, bere herentzia berarengana doa, eta hiltzaileak ez du herentziarik jasotzen". Muhammadek esan zuen: "Hau guztia Sulaiman ibn Musak kontatu zidan Amr ibn Shu'aibengandik, bere aitagandik, bere aitonagandik, Profetagandik (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarekin izan daitezela). Abu Dawudek esan zuen: "Muhammad ibn Rashid Damaskokoa zen, Basorara ihes egin zuen hil ez zedin".