Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam bersabda: tidak sah shalat seorang laki-laki yang tidak menegakkan tulang punggungnya ketika rukuk dan sujud
Imam Abu Dawud : 730
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاضٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ الرَّجُلُ فَصَلَّى كَمَا كَانَ صَلَّى ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ ثُمَّ قَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَقَالَ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَ هَذَا فَعَلِّمْنِي قَالَ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ مَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ افْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلَاتِكَ كُلِّهَاقَالَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ فَإِذَا فَعَلْتَ هَذَا فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُكَ وَمَا انْتَقَصْتَ مِنْ هَذَا شَيْئًا فَإِنَّمَا انْتَقَصْتَهُ مِنْ صَلَاتِكَ وَقَالَ فِيهِ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَأَسْبِغْ الْوُضُوءَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادٍ عَنْ عَمِّهِ أَنَّ رَجُلًا دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ فِيهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَا تَتِمُّ صَلَاةٌ لِأَحَدٍ مِنْ النَّاسِ حَتَّى يَتَوَضَّأَ فَيَضَعَ الْوُضُوءَ يَعْنِي مَوَاضِعَهُ ثُمَّ يُكَبِّرُ وَيَحْمَدُ اللَّهَ جَلَّ وَعَزَّ وَيُثْنِي عَلَيْهِ وَيَقْرَأُ بِمَا تَيَسَّرَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْكَعُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ ثُمَّ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَائِمًا ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَسْجُدُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَيَرْفَعُ رَأْسَهُ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَاعِدًا ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَسْجُدُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ فَيُكَبِّرُ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ وَالْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمِّهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ بِمَعْنَاهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا لَا تَتِمُّ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يُسْبِغَ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَيَغْسِلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَيَمْسَحَ بِرَأْسِهِ وَرِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُكَبِّرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَحْمَدَهُ ثُمَّ يَقْرَأَ مِنْ الْقُرْآنِ مَا أَذِنَ لَهُ فِيهِ وَتَيَسَّرَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْجُدَ فَيُمَكِّنَ وَجْهَهُ قَالَ هَمَّامٌ وَرُبَّمَا قَالَ جَبْهَتَهُ مِنْ الْأَرْضِ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْتَوِيَ قَاعِدًا عَلَى مَقْعَدِهِ وَيُقِيمَ صُلْبَهُ فَوَصَفَ الصَّلَاةَ هَكَذَا أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ حَتَّى تَفْرُغَ لَا تَتِمُّ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يَفْعَلَ ذَلِكَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ إِذَا قُمْتَ فَتَوَجَّهْتَ إِلَى الْقِبْلَةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَبِمَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَقْرَأَ وَإِذَا رَكَعْتَ فَضَعْ رَاحَتَيْكَ عَلَى رُكْبَتَيْكَ وَامْدُدْ ظَهْرَكَ وَقَالَ إِذَا سَجَدْتَ فَمَكِّنْ لِسُجُودِكَ فَإِذَا رَفَعْتَ فَاقْعُدْ عَلَى فَخِذِكَ الْيُسْرَى حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمِّهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ إِذَا أَنْتَ قُمْتَ فِي صَلَاتِكَ فَكَبِّرْ اللَّهَ تَعَالَى ثُمَّ اقْرَأْ مَا تَيَسَّرَ عَلَيْكَ مِنْ الْقُرْآنِ وَقَالَ فِيهِ فَإِذَا جَلَسْتَ فِي وَسَطِ الصَّلَاةِ فَاطْمَئِنَّ وَافْتَرِشْ فَخِذَكَ الْيُسْرَى ثُمَّ تَشَهَّدْ ثُمَّ إِذَا قُمْتَ فَمِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى تَفْرُغَ مِنْ صَلَاتِكَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَّ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ فِيهِ فَتَوَضَّأْ كَمَا أَمَرَكَ اللَّهُ جَلَّ وَعَزَّ ثُمَّ تَشَهَّدْ فَأَقِمْ ثُمَّ كَبِّرْ فَإِنْ كَانَ مَعَكَ قُرْآنٌ فَاقْرَأْ بِهِ وَإِلَّا فَاحْمَدْ اللَّهَ وَكَبِّرْهُ وَهَلِّلْهُ وَقَالَ فِيهِ وَإِنْ انْتَقَصْتَ مِنْهُ شَيْئًا انْتَقَصْتَ مِنْ صَلَاتِكَ
Беҙгә [Әл-Ҡәғнәби] беҙгә [Әнәс йәғни Ибн Әййәҙл] әйтте. Һәм ул икенсе юлдан риүәйәт ителә, беҙгә [Ибн Әл Мусанна] миңә [Ғүбәйҙуллаһтан] [Яхъя бин Сәғитте] әйткән, ә был хәҙис лафадз Әл Мусанна миңә [Сәғит бин Әбү Сәғиттән] [атаһынан] [Әбү Һүрәйләһүрәйәт Аллаһтан] әйткән, тип әйткән. мәсет, шул уҡ ваҡытта бер кеше мәсеткә инеп намаҙ уҡыны, намаҙҙан һуң, ул сәләм биргәндә килде Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм, шунан рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм уның сәләмен яуап биреп: «Ҡайтып намаҙ уҡы, сөнки һин әле намаҙ уҡымағанһың», — тине. кеше намаҙ уҡыған кеүек намаҙға ҡайтты, шунан пәйғәмбәребеҙгә килеп сәләм бирҙе, шунан Аллаһ Рәсүле сәләменә яуап бирҙе, ул әйтте; — Алайҡас сәләмләй. Һуңынан: «Намаҙ уҡығыҙ, ысынында һеҙ намаҙ уҡымағанһығыҙ», — тигән. Был хәл өс тапҡыр ҡабатланды. Ир әйтте; «Һине хәҡиҡәт менән ебәргән менән ант итәм, мин бынан да яҡшыраҡ эш эшләй алмайым, шуға күрә мине өйрәт». Ул әйтте: «Намаҙ уҡырға теләһәгеҙ, тәкбир яһағыҙ, һуңынан Ҡөрьәндең һеҙгә еңел булған аяттарын уҡығыҙ, һуңынан йүкәүегеҙ, тик һеҙ тулыһынса - тыныс - йөҙөү позицияһында», шунан һуң күтәрелегеҙ, тик һеҙ яңынан тура баҫып тораһығыҙ, һуңынан сәждә итегеҙ, тик һеҙ ысынлап та сәждәгә ултырғансы, һеҙ ысынлап та сәждәгә ултырғансы, . һуңынан ысынлап та сәждәгә киткәнсе тағы ла сәждә итегеҙ, һуңынан һәр тапҡыр шулай эшләгеҙ. һеҙҙең доғаларығыҙ'. [Әл-Ҡәғнәби] әйтте; [Сәғит бин Әбү Сәғит Әл-Мәҡбүриҙән] [Әбү Һүрәйрә]нән ...' хәҙисенең аҙағында ул әйтте; «Әгәр ҙә һеҙ былай эшләһәгеҙ, тимәк, намаҙығыҙ камил буласаҡ, әгәр ҙә һеҙ уны ошо ысулдан кәметһәгеҙ, тимәк, намаҙығыҙҙың камиллығы ла кәмейәсәк». Был хәҙистә шулай уҡ әйтелә; «Әгәр ҙә намаҙ уҡырға теләһәң, тәһәрәтте тамамла». Беҙгә [Муса бин Исмәғил] беҙгә [Хәммәд] [Исхаҡ бин Абдулла бин Әбү Тәлһәнән] [Али бин Яхья бин Халладтан] [абзыйынан] мәсеткә бер кеше ингәнен һөйләне...’ һуңынан өҫтәге хәҙис кеүек дауам итте, һуңынан әйтте; «Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Ысынлап та, кешенең намаҙы камил булмай, тик ул тәһәрәт алғансы, йәғни тәһәрәтенең ағзаларын -камил итеп йыуғансы, һуңынан тәкбир яһаған, Аллаһ Тәғәләгә маҡтап, Уны тәсбихләгән һәм уның өсөн Ҡөрьән уҡыған. Шунан һуң Аллаһу Әкбәр әйтегеҙ, шунан бөтә быуындарығыҙ тынысланғансы йөҙ өгөҙ, шунан тура торғансы «Сәмиғәллаһу Лимән Хәмиҙә» тип әйтегеҙ, унан һуң Аллаһу Әкбәр әйтегеҙ, шунан бөтә быуындарығыҙ тынысланғансы сәждә ҡылығыҙ. Шунан һуң тәкбир әйткән арала башын күтәрҙе. Әгәр ҙә ул шулай эшләгән икән, тимәк, уның намаҙы камил булыр». Һөйләне беҙгә [Әл Хәсән бин Ғәли] беҙгә [Хисәм бин Абдул Мәлик] һәм [Хаджаж бин Минхал] икеһе лә әйтте; беҙгә һөйләне [Хәммәм] беҙгә [Исхаҡ бин Абдулла бин Әбү Тәлһә] [Әли бин Яхъя бин Халладтан] [атаһынан] [абзыйынан атап әйткәндә Рифағә бин Рафиғтан] шул уҡ мәғәнә менән һөйләне, тине; Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Һеҙҙең арағыҙҙан берегеҙ ҙә намаҙын тамамламай, Аллаһ Әззә вә Жәллә ҡушҡанса, йөҙөн һәм ҡулдарын йоҙроҡтарына тиклем йыуып, башын һәм аяҡтарын тояҡтарына тиклем йыуып, һуңынан тәкбир әйтеп, уға маҡтау биреп, ҡусиә ҡылып, Аллаһҡа маҡтау ҡылыу». ул Хәммәттең хәҙисен телгә алды, ул әйтте; '...Шунан һуң тәкбир яһа, йөҙөңдө түбән эйеп сәждә ҡыл -Хәммәм әйтә; эшләгән кеүек тип әйтергә- йәки маңлайын ергә, шулай итеп, уның бөтә быуындары тыныс һәм ял итеү, һуңынан тәкбир алып, уның урынында ултырырға тиклем уның умыртҡа һөйәге тура, һуңынан ул был намаҙ ысулын дүрт тапҡыр өйрәнә, тик ул тамамланғансы, һеҙҙең берегеҙ ҙә камил намаҙ уҡымай, шуға күрә ул был намаҙ ысулын уҡый'. беҙгә [Вәһб бин Бәҡиә] [Хәлидтән] [Мөхәммәттән, йәғни Ибн Әмрунан] [Али бин Яхъя бин Халладтан] [атаһынан] [Рифағә бин Рафиға] ошондай хикәйә менән һөйләне, ул әйтте: «Һин доға ҡылырға теләһәң, ә йөҙөң ҡиблаға әйләнһәң, Өммөл Ҡөрьән һәм сүрәне нисек теләйһегеҙ, һәм Аллаһ Тәғәләнең һеҙгә ихтыяры буйынса уҡығыҙ, баш эйгәндә, ҡулдарығыҙҙы тубыҡтарығыҙға ҡуйып, арҡаларығыҙҙы йәйегеҙ». Шунан һуң ул: «Әгәр ҙә сәждәгә барырға теләһәң, сәждәңде тотоу өсөн - ике ҡулыңды ла нығыт, күтәргәндә - сәждәнән башыңды - һул янбашыңа ултыр», — тигән. Һөйләне [Мөғәммәл бин Хишам] беҙгә [Исмәғил] [Мөхәммәт бин Исхаҡ] миңә [Әли бин Яхья бин Халлад бин Рафи] [атаһы] [абзыйы Рифағә бин Рафи] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһиәл кеүек булды: намаҙ уҡығыҙ, Аллаһы Тәғәләгә тәкбир ҡылығыҙ, шунан һуң үҙегеҙгә еңел булған Ҡөрьәнде уҡығыҙ». -Был хәҙистә ул шулай уҡ әйткән- Намаҙ уртаһында ултырғанда, үҙеңде тынысландырып, һул янбашҡа ултыр, шунан тәсйәһүд уҡы. Шунан һуң, торғас, шул уҡ эште эшләгеҙ, намаҙ уҡып бөткәнсе». Һөйләне беҙгә [Ғаббад бин Муса Әл Хуттали] беҙгә [Исмәғил, йәғни Ибн Джәғфәр] миңә [Яхъя бин Ғәли бин Яхъя бин Халлад бин Рафиғ Әз Зүрәҡи] [атаһынан] [олатаһынан] [Рифаала ғәләһ бин Рафиғул] сәйәхилла -Аллаһтың булғанын әйтте. Һуңынан ул хәҙистәрҙе һөйләне, улар араһында: «Һуңынан Аллаһы Тәғәләнең бойороғо буйынса тәһәрәт алығыҙ, тәһәрәттән һуң- тәсйәһүд уҡығыҙ, һәм -намаҙ уҡығыҙ- һуңынан тәкбир уҡығыҙ, әгәр ҙә Ҡөрьәндең сүрәһен уҡый алһағыҙ, Ҡөрьәндең сүрәһен уҡый алһағыҙ, әгәр ҙә уҡымаһағыҙ, - Хәмдүлилләһ-, бертәкбир -Аллаһу Әкбәр уҡығыҙ- һәм бертахлил -Ләә иләһә илләллаһу Аллаһҡа уҡығыҙ'. -Шул хәҙистә ул шулай уҡ; '...Әгәр һеҙ был ысулдарҙан бер аҙ кәметһәгеҙ, тимәк, һеҙ -камиллығын- намаҙығыҙҙы кәметәһегеҙ'.