Hadith Representative
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi byerile [Yahya bin Bukair] u hi byerile [Al Laits] ku suka eka [’Uqail] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Salim bin ‘Abdullah] leswaku [Ibnu’Umar radliallahu ‘anhuma] u te; Muprofeta sallallaahu’alaihiwasallam u endle hajji tamattu hi nkarhi wa hajii wada’ hi ku hlanganisa swikongomelo swa yena -berihram-’umrah na hajji naswona u tisile xiharhi xa magandzelo. U rhangele xifuwo xa yena xa magandzelo kusuka eka Dzul Hulaifah kutani a sungula ihram hi xikongomelo xa 'umrah kutani a endla ihram ya Hajji. Hi nkarhi wolowo, vanhu va endla hajji tamattu’ na Muprofeta sallallaahu’alaihiwasallam hi xikongomelo xa ihram ‘umrah ku tirhisiwa ka Hajji ya vona. Exikarhi ka vona ku na lava tisaka swifuwo swa magandzelo naswona ku na lava va nga tisiki swifuwo swa magandzelo. Loko Muprofeta sallallaahu’alaihiwasallam a fika eMecca, u te, eka ntshungu: ‘Mani na mani eka n’wina loyi a tisaka xiharhi xa magandzelo, kutani a hi halal eka yena, xin’wana na xin’wana lexi yirisiweke eka yena ku kondza a heta minkhuvo hinkwayo ya Hajj naswona mani na mani eka n’wina a nga tisiki xiharhi xa magandzelo, a a endle Tawaf eKaaba ya Baitullah a sa’iy exikarhi ka swintshabyana ya Shafaa na Marwah kutani a tsema misisi ya yena ivi a endla Tahallul. Kutani u endlele Hajji ihram. Naswona loyi a nga riki na xifuwo xa magandzelo u fanele ku titsona swakudya masiku manharhu hi nkarhi wa Hajj na masiku ya nkombo loko a tlhelela endyangwini wa yena. Xin’wana lexi a faneleke ku xi endla loko a fika eMakkah i ku endla Tawaf a tswontswa Ar-Rukun -Al Hajar Al Aswad- leyi nga Tawaf ya yena hi ku famba hi ku hatlisa ku ringana swirhendzevutana swinharhu no famba hi ntolovelo eka swirhendzevutana leswin’wana swa mune, kutani endzhaku ko heta Tawaf ya yena eBaitullah Kaaba, u fanele ku khongela ti rak’ah timbirhi endzhaku ka maqam ya Ibrahim, kutani a xeweta naswona loko a heta, yena u fanele ku ya exitsungeni xa Ash-Shafaa a ya endla sa’iy exikarhi ka swintshabyana swa Shafaa na Marwah ku ringana swirhendzevutana swa nkombo, kutani ku nga endli leswaku leswi a swi yirisiwile swi va enawini, ku fikela eku hetisiseni ka riendzo ra yena ra vukhongeri ni ku dlaya xiharhi xa magandzelo hi siku ra Nahar. Endzhaku ka sweswo u ye eMecca, kutani a endla tawaf, kutani hinkwaswo leswi a swi yirisiwa eka yena khale swi hundzuke halal. Kutani lava va endlaka magandzelo no tisa swiharhi swa magandzelo va endla hilaha Muprofeta sallallaahu'alaihiwasallam a endleke hakona'. Naswona ku suka eka ['Urwah] leswaku ['Aisyah radliallahu 'anha] u swi vikile ku suka eka Muprofeta sallallaahu'alaihiwasallam hi nkarhi wa Hajj Tamattu' hi xikongomelo xa 'Umrah hi nkarhi wa Hajj, kutani vanhu va endle Hajji Tamattu' na Yena tani hi leswi swi vikiweke eka mina hi Salim ku suka eka Ibn'Umar radliallahu 'anhuma ku suka eka Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam hi ku vula ka yena.