Hadith Representative
Berlomba membangun gedung tinggi
Imam Tirmidzi : 2535حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَأَوَّلُ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ قَالَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَتَّى أَتَيْنَا الْمَدِينَةَ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا أَحْدَثَ هَؤُلَاءِ الْقَوْمُ قَالَ فَلَقِينَاهُ يَعْنِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ وَهُوَ خَارِجٌ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي قَالَ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَيَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَءَاءُ وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ أَنْفَقَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْزَقَ رُكْبَتَهُ بِرُكْبَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فِي كُلِّ ذَلِكَ يَقُولُ لَهُ صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ أَصْحَابَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ عُمَرُ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِثَلَاثٍ فَقَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ كَهْمَسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَفِي الْبَاب عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ نَحْوُ هَذَا عَنْ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ هُوَ ابْنُ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ዓማር ኣል ሑሴን ቢን ሑራይትስ ኣል ኹዛዒ] ካብ [ካሕማስ ቢን ኣል ሓሰን] ካብ [ዓብደላ ቢን ቡራይዳ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕማር] [ዋኪ'] ነጊሩና ኣሎ ኢሉ፤ እቲ ንመጀመርያ ግዜ ብዛዕባ ሳይንስ ዕጫ ዝዘተየ ሰብ መዓባድ ኣል ጁሃኒ' እዩ ነይሩ። ያህያ ከምዚ ኢሉ፤ 'ምስ ሑመይድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣል ሂምያሪ ወጺአ፣ ክሳብ ኣብ መዲና ንበጽሕ፣ ድሕሪኡ ከምዚ ኢልና፤ 'ካብ ሰሓባ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ሓደ ሰብኣይ እንተንራኸብ ብዛዕባ እቶም ሰባት ዝተነግረ ነገር ምሓተትናዮ።' ያህያ ከምዚ በለ ‘ስለዚ ካብ መስጊድ እናወጸ ከሎ ኢና ተራኺብናዮ ማለት [ዓብደላ ቢን ዑመር]። ሽዑ ኣነን ዓርከይን ተፋጢጥና'። ዓርከይ ነቲ ዕላል ንዓይ ክውክል እዩ ኢለ ስለ ዝሓሰብኩ፤ 'ኦ ኣቡ ዓብዱራሕማን ብሓቂ ሓደ ህዝቢ ቁርኣን ኣንቢቡ ፍልጠት ይደሊ ድሕሪኡ ዕጫ የለን ይብል፡ እቲ ጉዳይ ድማ ሓድሽ እዩ - ብዕጫን ፍልጠት ኣላህን ኣይቅድምን -'። ስለዚ ዓብደላ ቢን ዑመር ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ ‘ነዞም ሰባት ምስ ተራኸብካ፡ ሽዑ ኣነ ከም ዝገድፎም፡ ንሳቶም ድማ ይገድፉኒ ከም ዘለዉ ንገሮም። ከምኡ ውን በቲ ባሮት ኣላህ ዝመሓልሉ ሓደ ካባኻትኩም ከም ደብረ ኡሁድ ወርቂ እንተ ኣውጺኡ ብርግጽ ምጽውዓቱ ኣብ ጽቡቕን ሕማቕን ዕጫ ክሳብ ዘይኣምን ቅቡል ኣይከውንን እዩ'። ያሕያ ከምዚ በሎ ብድሕሪኡ ነቲ ሓዲስ ከዘንትው ጀሚሩ ከምዚ በለ፤ [ዑመር ቢን ኣል ኻትሳብ] ከምዚ ኢሉ፤ 'ሓንሳብ ኣብ ጎኒ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ኔርና፡ ሽዑ ሓደ ሰብኣይ መጸ ክዳውንቱ ኣዝዩ ጻዕዳ፡ ጸጉሩ ኣዝዩ ጸሊም፡ ኣብ ልዕሊኡ ዝኾነ ኣሰር መገሻ ዝረአ ኣይነበረን። ካባና ዝፈልጦ ኣይነበረን፡ ክሳብ ናብ ነቢ ሻላላሁ ዓሌይ ዋሳለም መጺኡ ኣብ ብርኩ ኣብ ብርኪ ነቢ ሻላላሁ ዓለይሂ ዋሳላም ተጸጊዑ ድሕሪኡ ኦ መሓመድ እምነት እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ንስኻትኩም ብኣላህን መላእኽቱን መጻሕፍቱን ኣብ መወዳእታ መዓልቲን ጽቡቕን ሕማቕን ዕጫን ትኣምኑ ኢኹም'። ኢሉ ሓቲቱ፤ 'እስልምና እንታይ እዩ? ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሳላም ከምዚ ኢሎም መለሱ:- ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ -ክምልከት መሰል ዘለዎ- ከም ዘየለን መሓመድ ባርያኡን ልኡኹን ምዃኑን: ሰላት ከም ዘቖመ: ዘካት ከም ዝኸፈለ: ሓጅ ከም ዝፈጸመ: ኣብ ሮሞዳን ከም ዝጾመ ምስክር’:: ኢሉ ሓቲቱ፤ 'ኢሕሳን እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ንስኻትኩም ንኣላህ ከም እትርእዮ ጌርኩም ትሰግድዎ: ስለዚ እንተዘይርኢኹምዎ ብርግጽ ንሱ ይርእየኩም ኣሎ'። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ ‘ኣብ ነፍሲ ወከፍ መልሱ ከምዚ ኢሉ፤ 'ሓቅኻ ኢኻ'። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ "ስለዚ ተገሪምናሉ፡ ሓቲትዎ ድሕሪኡ ኣረጋጊጹሉ።" ኢሉ ደጊሙ ሓተተ፤ ‘እታ ናይ መወዳእታ መዓልቲ መዓስ እያ፧ ' ንሱ ድማ 'እቲ ዝተሓተተ ሰብ ካብቲ ዝሓተተ ሰብ ዝሓሸ ኣይፈልጥን' ኢሉ መለሰ። ኢሉ ሓቲቱ፤ ‘እሞ ምልክታት እንታይ እዮም? ' ንሱ ድማ፡ 'ባርያ ውላድ ጎይታኡ እንተወለደ፡ ጥራይ እግሩ፡ ዕርቃኑ ዝወጸ፡ ድኻ፡ ጓሳ ኣጣል፡ ግን ከኣ ህንጻታት ብምህናጽ ዝምካሕ ሰብ እንተርኢኻዮ' ኢሉ መለሰሉ። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድሕሪ ሰለስተ -መዓልቲ- ከምዚ ኢሎም ተራኺቦምኒ: ኦ ዑመር ሓታቲ መን ምዃኑ ትፈልጥ ዲኻ? ንሱ ድማ ገብርኤል እዩ፣ ብዛዕባ ሃይማኖታዊ ፍልጠትካ ክምህረካ እዩ መጺኡ'። ነጊሩና ኣሎ [ኣሕመድ ቢን መሓመድ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ኣል ሙባረክ] ከምዚ ኢስናድ ሒዝና [ካህማስ ቢን ኣል ሓሰን] ነጊሩና ኣሎ። ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል ሙጻና] [ሙዓድዝ ቢን ሙዓድዝ] ካብ [ካሕማስ] ምስ ኣብነታት ናይዚ ሳናድን ትርጉሙን ነጊሩና ኣሎ። ኣብታ ምዕራፍ ድማ - ካብ ጣልሓ ቢን ዑበይዱላህን ኣናስ ቢን ማሊክን ኣቡ ሑረይራን እውን ተዘንትዩ -። ኣቡ ዒሳ ከምዚ ኢሎም፤ 'እዚ ሓዲስ ሓሰን ሰሒሕ ሓዲስ እዩ። ከምኡ’ውን ካብ ዑመር ከምዚ ዝበለ ካብ ሓደ መንገዲ ጥራይ ዘይኮነ ተዘንትዩ ኣሎ። እዚ ሓዲስ ካብ ኢብን ዑመር ካብ ነቢይ ሻላላሁ ዓሌይ ዋሰላም ዝተዘንተወ ኮይኑ፡ እቲ ሓቀኛ ድማ እቲ ሓዲስ ካብ ኢብን ዑመር፡ ካብ ዑመር፡ ካብ ነቢ ሻላላሁ ዓሌይ ዋሰላም ዝተረከበ ምዃኑ እዩ።