Al Qawiyy

Imam Ahmad : 23945

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ قَالَتْ خَرَجْتُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ أَقْفُو آثَارَ النَّاسِ قَالَتْ فَسَمِعْتُ وَئِيدَ الْأَرْضِ وَرَائِي يَعْنِي حِسَّ الْأَرْضِ قَالَتْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا أَنَا بِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ وَمَعَهُ ابْنُ أَخِيهِ الْحَارِثُ بْنُ أَوْسٍ يَحْمِلُ مِجَنَّهُ قَالَتْ فَجَلَسْتُ إِلَى الْأَرْضِ فَمَرَّ سَعْدٌ وَعَلَيْهِ دِرْعٌ مِنْ حَدِيدٍ قَدْ خَرَجَتْ مِنْهَا أَطْرَافُهُ فَأَنَا أَتَخَوَّفُ عَلَى أَطْرَافِ سَعْدٍ قَالَتْ وَكَانَ سَعْدٌ مِنْ أَعْظَمِ النَّاسِ وَأَطْوَلِهِمْ قَالَتْ فَمَرَّ وَهُوَ يَرْتَجِزُ وَيَقُولُ لَيْتَ قَلِيلًا يُدْرِكُ الْهَيْجَا جَمَلْ مَا أَحْسَنَ الْمَوْتَ إِذَا حَانَ الْأَجَلْ قَالَتْ فَقُمْتُ فَاقْتَحَمْتُ حَدِيقَةً فَإِذَا فِيهَا نَفَرٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَإِذَا فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَفِيهِمْ رَجُلٌ عَلَيْهِ سَبْغَةٌ لَهُ يَعْنِي مِغْفَرًا فَقَالَ عُمَرُ مَا جَاءَ بِكِ لَعَمْرِي وَاللَّهِ إِنَّكِ لَجَرِيئَةٌ وَمَا يُؤْمِنُكِ أَنْ يَكُونَ بَلَاءٌ أَوْ يَكُونَ تَحَوُّزٌ قَالَتْ فَمَا زَالَ يَلُومُنِي حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنَّ الْأَرْضَ انْشَقَّتْ لِي سَاعَتَئِذٍ فَدَخَلْتُ فِيهَا قَالَتْ فَرَفَعَ الرَّجُلُ السَّبْغَةَ عَنْ وَجْهِهِ فَإِذَا طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ فَقَالَ يَا عُمَرُ وَيْحَكَ إِنَّكَ قَدْ أَكْثَرْتَ مُنْذُ الْيَوْمَ وَأَيْنَ التَّحَوُّزُ أَوْ الْفِرَارُ إِلَّا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَتْ وَيَرْمِي سَعْدًا رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْعَرِقَةِ بِسَهْمٍ لَهُ فَقَالَ لَهُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْعَرَقَةِ فَأَصَابَ أَكْحَلَهُ فَقَطَعَهُ فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَعْدٌ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَا تُمِتْنِي حَتَّى تُقِرَّ عَيْنِي مِنْ قُرَيْظَةَ قَالَتْ وَكَانُوا حُلَفَاءَهُ وَمَوَالِيَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَتْ فَرَقَى كَلْمُهُ وَبَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الرِّيحَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ فَكَفَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ وَكَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَوِيًّا عَزِيزًا فَلَحِقَ أَبُو سُفْيَانَ وَمَنْ مَعَهُ بِتِهَامَةَ وَلَحِقَ عُيَيْنَةُ بْنُ بَدْرٍ وَمَنْ مَعَهُ بِنَجْدٍ وَرَجَعَتْ بَنُو قُرَيْظَةَ فَتَحَصَّنُوا فِي صَيَاصِيهِمْ وَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَوَضَعَ السِّلَاحَ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَضُرِبَتْ عَلَى سَعْدٍ فِي الْمَسْجِدِ قَالَتْ فَجَاءَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام وَإِنَّ عَلَى ثَنَايَاهُ لَنَقْعُ الْغُبَارِ فَقَالَ أَقَدْ وَضَعْتَ السِّلَاحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعَتْ الْمَلَائِكَةُ بَعْدُ السِّلَاحَ اخْرُجْ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ فَقَاتِلْهُمْ قَالَتْ فَلَبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأْمَتَهُ وَأَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالرَّحِيلِ أَنْ يَخْرُجُوا فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرَّ عَلَى بَنِي غَنْمٍ وَهُمْ جِيرَانُ الْمَسْجِدِ حَوْلَهُ فَقَالَ مَنْ مَرَّ بِكُمْ فَقَالُوا مَرَّ بِنَا دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ وَكَانَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ تُشْبِهُ لِحْيَتُهُ وَسِنُّهُ وَوَجْهُهُ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَتْ فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَاصَرَهُمْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً فَلَمَّا اشْتَدَّ حَصْرُهُمْ وَاشْتَدَّ الْبَلَاءُ قِيلَ لَهُمْ انْزِلُوا عَلَى حُكْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَشَارُوا أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنَّهُ الذَّبْحُ قَالُوا نَنْزِلُ عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْزِلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَنَزَلُوا وَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَأُتِيَ بِهِ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ إِكَافٌ مِنْ لِيفٍ قَدْ حُمِلَ عَلَيْهِ وَحَفَّ بِهِ قَوْمُهُ فَقَالُوا يَا أَبَا عَمْرٍو حُلَفَاؤُكَ وَمَوَالِيكَ وَأَهْلُ النِّكَايَةِ وَمَنْ قَدْ عَلِمْتَ قَالَتْ وَأَنَّى لَا يُرْجِعُ إِلَيْهِمْ شَيْئًا وَلَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهِمْ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ دُورِهِمْ الْتَفَتَ إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ قَدْ آنَ لِي أَنْ لَا أُبَالِيَ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَمَّا طَلَعَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ فَأَنْزَلُوهُ فَقَالَ عُمَرُ سَيِّدُنَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ أَنْزِلُوهُ فَأَنْزَلُوهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْكُمْ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ مُقَاتِلَتُهُمْ وَتُسْبَى ذَرَارِيُّهُمْ وَتُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ وَقَالَ يَزِيدُ بِبَغْدَادَ وَيُقْسَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ حَكَمْتَ فِيهِمْ بِحُكْمِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحُكْمِ رَسُولِهِ قَالَتْ ثُمَّ دَعَا سَعْدٌ قَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ أَبْقَيْتَ عَلَى نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَيْئًا فَأَبْقِنِي لَهَا وَإِنْ كُنْتَ قَطَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ فَاقْبِضْنِي إِلَيْكَ قَالَتْ فَانْفَجَرَ كَلْمُهُ وَكَانَ قَدْ بَرِئَ حَتَّى مَا يُرَى مِنْهُ إِلَّا مِثْلُ الْخُرْصِ وَرَجَعَ إِلَى قُبَّتِهِ الَّتِي ضَرَبَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَحَضَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَتْ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنِّي لَأَعْرِفُ بُكَاءَ عُمَرَ مِنْ بُكَاءِ أَبِي بَكْرٍ وَأَنَا فِي حُجْرَتِي وَكَانُوا كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ } قَالَ عَلْقَمَةُ قُلْتُ أَيْ أُمَّهْ فَكَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ قَالَتْ كَانَتْ عَيْنُهُ لَا تَدْمَعُ عَلَى أَحَدٍ وَلَكِنَّهُ كَانَ إِذَا وَجِدَ فَإِنَّمَا هُوَ آخِذٌ بِلِحْيَتِهِ

Беҙгә [Йәзидкә] әйткәс, ул; беҙгә [Мөхәммәт бин Әмру] [атаһынан] [олатаһы, Әлҡүмә бин Ваҡҡаштан] хәбәр итте; миңә хәбәр итте [Ғәйшә] тине; Мин Хандаҡ һуғышына сыҡтым, ғәскәрҙәр артынан атланым. Артымда ер һелкенеүен, йәғни ерҙең күсеүен ишеттем. Мин әйләнеп ҡараным, баҡтиһәң, мин Саад бин Мәғәҙ менән, ул үҙенең ейәне, рогатка тотҡан Әл Харитс бин Аус менән. Шунан ергә ултырҙым, ә Саад ситтәре тышҡа сығып торған броня күтәреп атлап китте һәм мин Саадтың кейем ситтәренән ҡурҡтым. -Айся- Саид; Саад – иң ҙур һәм иң оҙон буйлы кеше. Шунан ҡысҡырып атлап китте; — Эй, һуғышҡа ҡаршы торорға әҙ генә ваҡыт булһа, үлем килгәс үлергә ни тиклем яҡшы булыр ине. Шунан тороп баҡсаға йүгерҙем һәм унда бер нисә мосолман кешеһе икәнлеге асыҡланды. Улар араһында Ғүмәр бин Хаттаб та бар ине, шулай уҡ совок менән ағас һутын алып йөрөгән кеше лә бар ине. Шунан Ғүмәр әйтте; — Һине бында килергә нимә этәрҙе -эй Ғәйсә-, Аллаһ менән ант итәм, һин ысынлап та батыр ҡатын, әгәр ҙә бәлә килһә йәки беҙгә ҡасырға тура килһә, һиңә нимә гарантия бирә ала? Ер миңә тар булып киткәнсе, һаман да мине тәнҡитләйҙәр». Шунан мин -Айся- баҡсаға килеп индем. Айсиә әйтте, һут ҡабул иткән кеше йөҙөн асты, баҡтиһәң, ул Талхах бин Өбәйдилла булып сыҡты. Ул әйтте; — Эй, Ғүмәр, ҡайғы һиңә, ысынлап та, бөгөндән һин күп һөйләндең. Ҡасып, менергә урын юҡмы ни, Аллаһ ӘззәүәЖалланан башҡа?'. -Айся- Саид; Шунан мөшриҡтәрҙән бер кеше була, уны йыш ҡына Ибн Әл Араҡа тип йөрөтәләр, ул Саадты йәйә менән атып үлтерә. Саид -Ибну Әл Араҡа- мыҫҡыл иткәндә әйтте; Уҡты тартып сығар, мин Ибн Әл Араҡа, - уҡ - уның һыҙлауына һуғып, ҡырҡып ташлай. Саад Аллаһы Тәғәләгә доға ҡылды ӘззәВәЖәллә. Йә Аллаһ, күҙҙәрем Бәни Ҡөрәйҙә менән осрашҡансы үлтермә мине. -Айся- Саид; Бәнү Ҡөрәйжә йәһиллек осоронда уның союздаштары һәм ярҙамсылары була. -Айся- Саид; уның тауышы көндән-көн юғарыраҡ булып китте һәм шунан һуң Аллаһы Тәғәлә мөшриктәрҙе юҡ иткән ел ебәрҙе һәм Аллаһ АззаВаЖалла мөьминдәр өсөн һуғышты туҡтатты, ә Аллаһ АззаВаЖалла Көслө һәм Данлы. Шунан Әбү Софьян һәм уның менән бергә булған кешеләр Тихамаға эйәреп киткән, ә Ғөйәйнә бин Бәдр һәм уның менән бергә булған кешеләр Нәждкә эйәргән һәм Бәнү Ҡөрәйҙә ҡайтып, үҙҙәренең нығытмаларында һаҡта торған. Рәсүлуллаһҡа килгәндә, ул Мәҙинәгә ҡайтып, ҡоралдарын һала. Шунан һуң ул мәсеттә Саад өсөн ҡойолған күндән тирмә эшләргә ҡуша. -Айся- Саид; Йәбрил Ғәләйһиссәләм уның янына килде һәм, ысынлап та, ҡырҡҡыс тештәрендә һаман туҙан бар ине. Шунан һуң ул; — Ҡоралдарығыҙҙы һалдығыҙмы? Аллаһ менән ант итәм, фәрештәләр ҡоралдарын һалмаған, шуға күрә Бәни Ҡөрәйҙәгә барып, улар менән һуғышығыҙ». -Айся- Саид; Шунан һуң Рәсүлуллаһ Шаллаллаһуғәләйһиүәссәләм үҙенең блиндажын кейеп, дуҫтарына китеүен хәбәр итте. Шунан Рәсүлуллаһ Шаллаллаһуғәләйһиуассәләм сығып китте лә Бәни Ғәним аша үтте, улар күршеләр һәм мәсет тирәһендә йәшәүселәр ине. Ул: «Һеҙҙән кем үтте?» тип яуап бирҙеләр; — Дихйә алҡалби беҙҙең яндан үтеп китте, һаҡалы, тештәре, йөҙө Джибрил Ғәләйһиссәләмгә оҡшаш. -Сәид Айся- Саид; n Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһуғәләйһиссәләм, улар янына килеп, егерме биш төн буйы уларҙы уратып ала. Улар өҫтөндәге ҡамау көсәйгәс, һынауҙар ауырлашҡас, уларға, төшөгөҙ һәм пәйғәмбәребеҙҙең ҡанунын үтәгеҙ, тип әйтәләр. Шунан улар Әбү Лүбәбә бин Әбтән сигнал һоранылар . дил Мундзир һәм ул уларға аңлатты, нимә әйтергә теләй - Пәйғәмбәр ҡануны менән - уларҙы һуйып. Улар әйтте; һуңынан ҡарарҙы Сәғәт бин Мөәҙгә ҡалдырабыҙ. Рәсүлуллаһ Саллаллаһу ғәләйһиссәләм: «Зинһар, ҡарарҙы Сәғәт бин Мөәҙгә ҡалдырығыҙ», — тигән. Ниһайәт, улар ҡәлғәләренән төштөләр. Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһиүәссәләм шунан һуң Саад бин Мөәҙгә кемделер ебәргән. Сәғд ишәккә ултыра, уның өҫтөндә сүстән эшләнгән эйәр тора. Халҡы уны уратып алды ла; — Эй, Әбү Әмру, беҙ-беҙ һинең союздаштарың, яҡын дуҫтарың, һуғышҡа оҫта кешеләрең, һин инде белгән кешеләрең. -Айся әйтте-; Сәғд бин Мөғәҙ уларға әҙ генә яуап бирмәй, хатта уларға ҡарап та тормай. Өйҙәренә яҡынлашҡансы, халҡына боролоп, былай тигән; «Ысынлап та, мине Аллаһ юлында булыуым өсөн тәнҡитләүселәрҙең шелтәләүҙәренә иғтибар итмәҫкә ваҡыт етте». Әбү Сәғит әйтте; Рәсүлуллаһ Саллаллаһу ғәләйһиссәләм уны күргәс, ул: «Хужаңды күтәреп, уны төшөрөргә тор», — тигән. Шунан Ғүмәр әйтте; «Беҙҙең хужабыҙ — Аллаһ ӘззәВаЖалла». Ул әйтте; — Уны ултырт. Ниһайәт, төшөрҙөләр. Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһиүәссәләм: «Уларға яза биреү тураһында ҡарар ҡабул итегеҙ!» Саад әйтте; — Һис шикһеҙ, Мин уларға ҡаршы закон сығарасаҡмын, һуғышта ҡатнашыусылар үлтереләсәк, ғаиләләре әсирлеккә алынасаҡ, мөлкәте бүленәсәк». Йәзид Бағдадта булғанда ул әйткән; '-Уларҙы мөлкәт- һуңынан -ҡылымдың хәҙерге формаһы менән бүленә-'. Шунан һуң Рәсүлуллаһ Шаллаллаһу ғәләйһиүәссәләм: «Ысынлап та, һеҙ Аллаһ Тәғәләнең ҡануны менән яза бирҙегеҙ», — тине. -Айся- Саид; Һуңынан Сәғәт доға ҡылды: «Йә Аллаһ, әгәр ҙә Һин Пәйғәмбәреңде Ҡөрәйштәр менән көрәшеүҙе дауам итергә мәңгеләштерһәң, уның өсөн минең ғүмеремде һаҡла». Икенсе яҡтан, әгәр һин уның менән улар араһындағы һуғышты туҡтатһаң, һиңә килергә минең ғүмеремде ал'. -Айся- Саид; Шулай итеп, Сәғәттең яраһы, быға тиклем уңалһа ла, бәләкәй генә һырғанан башҡа эҙе лә күренмәһен өсөн, шунда уҡ асылды. Шунан һуң пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ҡуйған тирмәгә ҡайта. -Айся әйтте-; һуңынан Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһиуасәләм, Әбү Бәкер һәм Ғүмәр уның янына килде. Ғәйсә әйтте, Мөхәммәттең ҡулында булған йәне хаҡына, мин ысынлап та Ғүмәрҙең ҡысҡырыуын Әбү Бәкерҙең ҡысҡырыуы кеүек күрҙем, мин бүлмәлә ултырғанда һәм улар тураһында Аллаһы Тәғәлә ӘззәВаЖалла «Улар араһында бер-берегеҙҙе яратығыҙ» тигән кешеләр кеүек ине. Мин һораным, тине Алҡома; — Эй, әсәй, улай булғас, ул ваҡытта Рәсүлуллаһ Саллаллаһу ғәләйһис-сәләм нимә эшләгән? -Айся- Саид; — Күҙҙәре һыуланмай, әммә ҡайғырғанда һаҡалын ғына тота.