Perjalanan Nabi Muhammad dari Masjidil Haram ke Masjidil Aqsha, naik ke langit, dan menerima perintah shalat lima waktu

Imam Bukhari : 6963

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الْأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلَا تَنَامُ قُلُوبُهُمْ فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلَّاهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ لَا يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الْأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلًا بِابْنِي نِعْمَ الِابْنُ أَنْتَ فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ أَذْفَرُ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتْ الْمَلَائِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الْأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ الْأُولَى وَالثَّانِيَةُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظْ اسْمَهُ وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلَامِ اللَّهِ فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَيَّ أَحَدٌ ثُمَّ عَلَا بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا لِلْجَبَّارِ رَبِّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلَاةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَعَلَا بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهُوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا فَإِنَّ أُمَّتِي لَا تَسْتَطِيعُ هَذَا فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلَا يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ كَمَا فَرَضْتُهُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ قَالَ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا فَهِيَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهِيَ خَمْسٌ عَلَيْكَ فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ

Беҙгә әйтелгәнсә, [Ғәбдел Әзиз бин Абдулла] миңә [Сөләймән] [Сәрик бин Абдулла] әйтте: «Мин [Әнәс бин Мәликтең] әйткәнен ишеттем: «Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙенең Исраһын ҡылғанда» Ҡәғбә мәсетенән ғибәҙәт ҡылғанда, уға өс кеше мөрәжәғәт итмәне, ә был ваҡытта - Ҙур мәсет. Беренсе кеше: «Ҡайҙа ул кеше? — Икенсе кеше: «Ана, улар араһында иң яҡшы кеше! ' Шунан өсөнсө кеше: 'Уларҙы иң яҡшы кешене алырға', шул төндә ул уларҙы өсәүһен күрә алманы. Икенсе төнгә тиклем тағы ла янына килделәр, шул ваҡытта йөрәге - ул - күрҙе, күҙҙәре йоҡлай ине ләкин йөрәге юҡ. Пәйғәмбәрҙәр ҙә шулай, күҙҙәре йоҡлай, ә күңелдәре йоҡламай. Фәрештәләр уны алып килеп, Зәмзәм ҡоҙоғо эргәһенә ултыртҡансы уның менән һөйләшмәгән, һуңынан Джибрил уларҙы пәйғәмбәрҙе таҙартырға етәкләгән. Йәбрил шунан тамағын муйын төбөнә тиклем, күкрәгенә, ҡорһағына тиклем ҡырҡып асты. Шунан һуң Йәбрил уны ҡулдары менән Зәмзәм һыуы менән ҡорһағына еткәнсе йыуындыра, шунан һуң ҙур алтын һауыт килтерелә, унда алтын балсыҡтан эшләнгән, иман һәм аҡыл менән тулы һауыт ята. Шуның менән Йибрил күкрәге, тамаҡ тамырҙарын тултырҙы, шунан кире тегеп ҡуйҙы. Шунан һуң Йәбрил уны донъя күктәренә алып китә һәм ул ишектәрҙең береһен шул тиклем шаҡый, күктәрҙә йәшәүселәр: «Был кем? — Ябраил әйтте: «Фәрештәләр: «Һинең менән кем? — тип яуап бирҙе Джибрил: «Минең менән Мөхәммәт». Күктә йәшәүселәр: «Ул ебәрелгәнме? — тип яуап бирҙе Джибрил. Күк йөҙөндә йәшәүселәр шунан: «Рәхим итегеҙ, килгәнегеҙ менән ҡотлайым», — тигән. Тимәк, күк халҡы шул тиклем бәхетле булған, улар Аллаһ Тәғәләнең ерҙә Мөхәммәткә нимә теләгәнен белмәгән, Аллаһ әйткәнсе. Шул саҡ күктә пәйғәмбәр Әҙәм менән осрашты, Йәбрил уны таныштырҙы: «Был һинең атайың, Әҙәм». Уға сәләм әйт. Ул - Мөхәммәт - һуңынан сәләм бирҙе, уға Әҙәм яуап бирҙе: «Рәхим итегеҙ, ҡунаҡҡа рәхим итегеҙ, улым, һеҙ ысынлап та иң яҡшы бала». Баҡтиһәң, донъя күгендә ике йылға аға икән, Мөхәммәт пәйғәмбәр: «Был ике йылға нимә ул, эй, Жибрил? — Ябраил: «Был Нил һәм Евфрат», — тип яуап бирҙе. Шунан Жибрил Пәйғәмбәребеҙҙе күккә алып барыуын дауам итә, ҡапыл тағы бер йылға ағып сыға, уның өҫтөндә мәрйен һәм алмаз һарайы тора, Пәйғәмбәребеҙ уға ҡулы менән һуға, ҡапыл әҙлфар хушбуйы еҫе сыға. Пәйғәмбәребеҙ: «Был нимә, эй, Ябраил? — тип яуап бирҙе Джибрил: «Был һинең өсөн Раббың аңлы рәүештә һаҡлаған әл-Каусар күле». Шунан һуң Жибрил уны икенсе күккә күтәрҙе, һәм фәрештәләр уға беренсе күктәге фәрештәләр һораған кеүек һорауҙар бирҙе. Улар: «Был кем? — тип яуап бирҙе Джибрил. Тағы ла һоранылар: «Ә был һинең менән кем? — тип яуап бирҙе Джибрил. Улар: «Ул ебәрелдеме? — тип яуап бирҙе Джибрил. Фәрештә - күк - шунан һуң: «Рәхим итегеҙ, ҡотлайым һеҙҙең килгәнегеҙ менән», — тигән. Йәбрил уны өсөнсө күккә күтәрҙе һәм фәрештәләр уға беренсе һәм икенсе күктәге фәрештәләр һораған кеүек һорауҙар бирҙе, һуңынан Ябраил уны дүртенсе күккә күтәрҙе, һәм улар уға элекке фәрештәләр кеүек һорауҙар бирҙе, һәр күктә Ябраил исемдәрен телгә алған пәйғәмбәрҙәр бар ине. Ә минең хәтерләүемсә, улар араһында икенсе күктә Иҙрис, дүртенсе күктә Харун, бишенсе күктә икенсеһе, уның исемен хәтерләмәйем, Ибраһим алтынсы күктә, етенсе күктә Муса бар ине, сөнки уға өҫтөнлөк бирелгән, сөнки уға туранан-тура s Аллаһ менән мөрәжәғәт итә алыу өҫтөнлөгө бирелгән. Шунан Муса: «Эй, Рабб, мин белгәнсә, минән юғарыраҡ кеше юҡ», — тине, шунан һуң Джибрил уны А. Аллаһы Тәғәлә Сиҙратүл Мөнтәхәгә барып еткәнсе. Шунан һуң Джибрил Аллаһҡа яҡынлашты, Әл-Джаббәр, дан эйәһе, пәйғәмбәр яҡынлашыуын дауам итте, улар икеһе араһындағы ара ике йөй йәки унан да яҡыныраҡ булғансы, һәм Аллаһ уға вәхи бирҙе, уның вәхиҙәре араһында, Аллаһ һинең халҡың өсөн – Мөхәммәткә – көнө-төнө илле доға талап итте. Шунан Пәйғәмбәребеҙ Муса менән осрашырға төштө, Муса уны тотоп торҙо ла: «Эй, Мөхәммәт, Раббың һиңә нимә нәҙер итте? — Пәйғәмбәребеҙ: «Аллаһ миңә көнө-төнө илле тапҡыр намаҙ уҡыуҙы фарыз итте», — тип яуап бирҙе. Муса: «Һинең халҡыңдың көсө етмәйәсәк, ҡайт, Аллаң һиңә һәм халҡыңа еңеллек бирһен», — тигән. Шулай итеп, Пәйғәмбәребеҙ, Мусаның тәҡдиме тураһында кәңәш һораған кеүек, Джибрилгә мөрәжәғәт итте, ә Ябраил: «Әгәр теләһәң, бар», — тип ишараланы. Шулай итеп, Джибрил уны тағы ла Ҡөҙрәтле Аллаһҡа күтәрҙе, ул ваҡытта әле лә Уның тәхетендә ине, Пәйғәмбәр әйтте: «Эй, Рабб, беҙгә еңеллек бир, сөнки минең халҡым көнөнә илле ваҡыт намаҙ уҡый алмаясаҡ! — Шунан һуң Аллаһ уны ун тапҡырға кәметте, Пәйғәмбәребеҙ Муса менән тағы ла осрашты һәм Муса уны тыйҙы. Муса уны даими рәүештә Пәйғәмбәребеҙҙе Раббыһы менән яңынан һөйләшеүҙәр алып барырға күндерә, шуға күрә Аллаһы Тәғәлә көнө-төнө биш намаҙ ғына талап итә. Муса һуңынан уны биш кенә намаҙ ҡалғас тыя, Муса әйтә: «Эй, Мөхәммәт, мин бер ваҡыт Исраил балаларын, халҡымды, бынан түбәнерәк нәмәгә күндерҙем, әммә улар уны ташланы, хатта һинең халҡың тән, тән, йөрәк, күреүҙең һәм ишетеүҙең көсһөҙөрәк булһа ла, шулай итеп, һинең Раббыңа ҡайтып кит. Һәм был күрһәтмәләрҙең барыһы өсөн дә Пәйғәмбәребеҙ кәңәш бирер өсөн Йәбрилгә мөрәжәғәт итә, әммә Йәбрил барыһын да нәфрәт итмәй. Шунан Джибрил уны тағы ла бишенсе тапҡыр күтәреп ала, шунан Пәйғәмбәребеҙ: «Йә Раббым, халҡым физик яҡтан, күңел, ишетеү, күреү һәм тән яғынан көсһөҙ, шуға күрә беҙгә еңеллек бир», — тигән. Аллаһы Тәғәлә Ҡөҙрәтле Жаббар яуап бирә: «Эй, Мөхәммәт! — Пәйғәмбәр: «Мин Һинең саҡырыуыңды үтәйем», — тип яуап бирҙе. Аллаһ Тәғәлә һүҙҙәрен дауам итте: «Ысынлап та, дөйөм китапта һиңә йөкмәткәнсә, Минең әмерҙәремдә инде бер ниндәй ҙә үҙгәреш юҡ». Аллаһ Тәғәлә әмерен дауам итә, һәр изге эш ун тапҡыр сауаплана, шуға күрә биш намаҙ өммөл китабында илле тапҡыр яҙылған, хатта һеҙ уларҙы биш тапҡыр ғына уҡыһағыҙ ҙа’. Шулай итеп, Пәйғәмбәребеҙ Муса янына ҡайта һәм Муса: «Һин нимә эшләнең? — Пәйғәмбәребеҙ: «Аллаһ беҙгә ысынлап та еңеллек бирҙе, сөнки һәр изге эш ун тапҡырға сауаплана», — тип яуап бирҙе. Муса: «Аллаһ менән ант итәм, бер ваҡыт мин Исраил балаларын бынан да ябайыраҡ эшкә күндерҙем, әммә улар уны ташланы, шуға күрә Раббыңа ҡайт, Ул һиңә еңеллек бирһен», — тигән. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирә: «Эй, Муса, Аллаһ менән ант итәм, мин Раббымға ҡаршы күрһәткәнем өсөн оялам». Муса: «Ярай, зинһар, Аллаһ исеме менән төш», — тигән. Шулай итеп, Пәйғәмбәребеҙ Оло мәсеттә булғанда уянып, йоҡларға ятты.