Kesaksian Abu sufyan tentang akhlak dan kenabian Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam di hadapan kaisar heraclius

Imam Ahmad : 16097

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ مِنْ كِتَابِهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ يَعْنِي الْمُهَلَّبِيَّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي رَاشِدٍ مَوْلًى لِآلِ مُعَاوِيَةَ قَالَ قَدِمْتُ الشَّامَ فَقِيلَ لِي فِي هَذِهِ الْكَنِيسَةِ رَسُولُ قَيْصَرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَدَخَلْنَا الْكَنِيسَةَ فَإِذَا أَنَا بِشَيْخٍ كَبِيرٍ فَقُلْتُ لَهُ أَنْتَ رَسُولُ قَيْصَرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ حَدِّثْنِي عَنْ ذَلِكَ قَالَ إِنَّهُ لَمَّا غَزَا تَبُوكَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ كِتَابًا وَبَعَثَ بِهِ مَعَ رَجُلٍ يُقَالُ لَهُ دِحْيَةُ بْنُ خَلِيفَةَ فَلَمَّا قَرَأَ كِتَابَهُ وَضَعَهُ مَعَهُ عَلَى سَرِيرِهِ وَبَعَثَ إِلَى بَطَارِقَتِهِ وَرُءُوسِ أَصْحَابِهِ فَقَالَ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ قَدْ بَعَثَ إِلَيْكُمْ رَسُولًا وَكَتَبَ إِلَيْكُمْ كِتَابًا يُخَيِّرُكُمْ إِحْدَى ثَلَاثٍ إِمَّا أَنْ تَتَّبِعُوهُ عَلَى دِينِهِ أَوْ تُقِرُّوا لَهُ بِخَرَاجٍ يَجْرِي لَهُ عَلَيْكُمْ وَيُقِرَّكُمْ عَلَى هَيْئَتِكُمْ فِي بِلَادِكُمْ أَوْ أَنْ تُلْقُوا إِلَيْهِ بِالْحَرْبِ قَالَ فَنَخَرُوا نَخْرَةً حَتَّى خَرَجَ بَعْضُهُمْ مِنْ بَرَانِسِهِمْ وَقَالُوا لَا نَتَّبِعُهُ عَلَى دِينِهِ وَنَدَعُ دِينَنَا وَدِينَ آبَائِنَا وَلَا نُقِرُّ لَهُ بِخَرَاجٍ يَجْرِي لَهُ عَلَيْنَا وَلَكِنْ نُلْقِي إِلَيْهِ الْحَرْبَ فَقَالَ قَدْ كَانَ ذَاكَ وَلَكِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أَفْتَاتَ دُونَكُمْ بِأَمْرٍ قَالَ عَبَّادٌ فَقُلْتُ لِابْنِ خُثَيْمٍ أَوَلَيْسَ قَدْ كَانَ قَارَبَ وَهَمَّ بِالْإِسْلَامِ فِيمَا بَلَغَنَا قَالَ بَلَى لَوْلَا أَنَّهُ رَأَى مِنْهُمْ قَالَ فَقَالَ ابْغُونِي رَجُلًا مِنْ الْعَرَبِ أَكْتُبْ مَعَهُ إِلَيْهِ جَوَابَ كِتَابِهِ قَالَ فَأَتَيْتُ وَأَنَا شَابٌّ فَانْطُلِقَ بِي إِلَيْهِ فَكَتَبَ جَوَابَهُ وَقَالَ لِي مَهْمَا نَسِيتَ مِنْ شَيْءٍ فَاحْفَظْ عَنِّي ثَلَاثَ خِلَالٍ انْظُرْ إِذَا هُوَ قَرَأَ كِتَابِي هَلْ يَذْكُرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَهَلْ يَذْكُرُ كِتَابَهُ إِلَيَّ وَانْظُرْ هَلْ تَرَى فِي ظَهْرِهِ عَلَمًا قَالَ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى أَتَيْتُهُ وَهُوَ بِتَبُوكَ فِي حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ مُحْتَبِينَ فَسَأَلْتُ فَأُخْبِرْتُ بِهِ فَدَفَعْتُ إِلَيْهِ الْكِتَابَ فَدَعَا مُعَاوِيَةَ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَلَمَّا أَتَى عَلَى قَوْلِهِ دَعَوْتَنِي إِلَى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ فَأَيْنَ النَّارُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ اللَّيْلُ فَأَيْنَ النَّهَارُ قَالَ فَقَالَ إِنِّي قَدْ كَتَبْتُ إِلَى النَّجَاشِيِّ فَخَرَّقَهُ فَخَرَّقَهُ اللَّهُ مُخَرَّقَ الْمُلْكِ قَالَ عَبَّادٌ فَقُلْتُ لِابْنِ خُثَيْمٍ أَلَيْسَ قَدْ أَسْلَمَ النَّجَاشِيُّ وَنَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ إِلَى أَصْحَابِهِ فَصَلَّى عَلَيْهِ قَالَ بَلَى ذَاكَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ وَهَذَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ قَدْ ذَكَرَهُمْ ابْنُ خُثَيْمٍ جَمِيعًا وَنَسِيتُهُمَا وَكَتَبْتُ إِلَى كِسْرَى كِتَابًا فَمَزَّقَهُ فَمَزَّقَهُ اللَّهُ تَمْزِيقَ الْمُلْكِ وَكَتَبْتُ إِلَى قَيْصَرَ كِتَابًا فَأَجَابَنِي فِيهِ فَلَمْ تَزَلْ النَّاسُ يَخْشَوْنَ مِنْهُمْ بَأْسًا مَا كَانَ فِي الْعَيْشِ خَيْرٌ ثُمَّ قَالَ لِي مَنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ تَنُوخٍ قَالَ يَا أَخَا تَنُوخٍ هَلْ لَكَ فِي الْإِسْلَامِ قُلْتُ لَا إِنِّي أَقْبَلْتُ مِنْ قِبَلِ قَوْمٍ وَأَنَا فِيهِمْ عَلَى دِينٍ وَلَسْتُ مُسْتَبْدِلًا بِدِينِهِمْ حَتَّى أَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ تَبَسَّمَ فَلَمَّا قَضَيْتُ حَاجَتِي قُمْتُ فَلَمَّا وَلَّيْتُ دَعَانِي فَقَالَ يَا أَخَا تَنُوخٍ هَلُمَّ فَامْضِ لِلَّذِي أُمِرْتَ بِهِ قَالَ وَكُنْتُ قَدْ نَسِيتُهَا فَاسْتَدَرْتُ مِنْ وَرَاءِ الْحَلْقَةِ وَيَلْقَى بُرْدَةً كَانَتْ عَلَيْهِ عَنْ ظَهْرِهِ فَرَأَيْتُ غُضْرُوفَ كَتِفِهِ مِثْلَ الْمِحْجَمِ الضَّخْمِ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَامِرٍ حَوْثَرَةُ بْنُ أَشْرَسَ إِمْلَاءً عَلَىَّ قَالَ أَخْبَرَنِي حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي رَاشِدٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ قَيْصَرَ جَارًا لِي زَمَنَ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ فَقُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِي عَنْ كِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى قَيْصَرَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيَّ إِلَى قَيْصَرَ وَكَتَبَ مَعَهُ إِلَيْهِ كِتَابًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ وَحَدِيثُ عَبَّادٍ أَتَمُّ وَأَحْسَنُ اقْتِصَاصًا لِلْحَدِيثِ وَزَادَ قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ دَعَاهُ إِلَى الْإِسْلَامِ فَأَبَى أَنْ يُسْلِمَ وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ } ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ رَسُولُ قَوْمٍ وَإِنَّ لَكَ حَقًّا وَلَكِنْ جِئْتَنَا وَنَحْنُ مُرْمِلُونَ فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ أَنَا أَكْسُوهُ حُلَّةً صَفُورِيَّةً وَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَيَّ ضِيَافَتُهُ

Esan digu Abdullah esan; esan dit [Suraij bin Yunus] bere liburutik, esanez; esan digu ['Abbad bin 'Abbad] hots, Al Muhallabi, [Abdullah bin 'Uthman bin Khutsaim] [Sa'id bin Abu Rasyid] Mu'awiyah familiako esklabo batek esan zuen; Siriara etorri nintzen, orduan esan zidaten 'Eliza horretan [Enperadorearen mandataria] Allahren Mezularia sallallaahu'alaihiwasallam. -Sa'id bin Abu Rasyid Radliyallahu'anhu- esan zuen; orduan elizara sartu ginen, itxuraz gorputz handia zuen agure bat aurkitu nuen, orduan esan nion: 'Enperadorearen mezularia zara Allah sallallaahu'alaihiwasallam-en mezularia?' Hark erantzun zion: Bai. -Sa'id bin Abu Rasyid Radliyallahu'anhu- esan zuen; esaidazu! dio; Tabuk Gerra gertatu zenean, Allahren Mezulariak gutun bat idatzi zion Enperadoreari, gutun bat bidali zitzaion Dihyah bin Khalifah izeneko mezulari batekin batera, Enperadoreak bere gutuna irakurri zuenean, bere ohean jarri zuen, gero bere apaizei eta bere lagunen artetik irudiak bidali zizkien, gero esan zuen; «Pertsona hau bidali dizute, gutun bat idatziz, hiru gauza aukera ditzazun: Lehenik eta behin, berari jarraitu eta haren erlijioa jarraitzen duzu, bigarrenik, edo haien eskubide eta betebeharrak diren zergak zehazten dituzu eta zure herrialdean geratzen zarela erabakitzen duzu, hirugarrena, edo haren aurka borrokatzen zarela». Orduan hain haserretu ziren, non batzuk arropa erantzi eta esan zuten; 'Ez dugu berari eta bere erlijioa jarraituko, gero gure erlijioa eta gure arbasoen erlijioa alde batera utziko ditugu, ez diogu zergarik ordaindu nahi, baizik eta haien aurka borrokatzen dugu'. Beraz, erantzun zuen: "Nik ere hori nahi dut, baina oso gorroto dut gai honi buruz zu ez beste jendeari fatwa ematea". — esan zuen Abbadek; orduan esan nion Ibn Khutsaim-i: «Ez al da saiatu eta nahi izan Islamera konbertitu, heldu zaizkigun berrien arabera?». Hark erantzun zion: «Bai. beste iritzi batzuei begiratuko ez balu'. Orduan -Enperadoreak- esan zuen; 'Bilatu Arabiako gizon bat, gutunaren erantzuna idatziko diot'. -Sa'id bin Abu Rasyid Radliyallahu'anhu- esan zuen; gero oraindik gazte nintzela ezagutu nuen, gero bere lekura joan nintzen, erantzuna idatzi zuen. Esan zidan: «Zerbait ahaztu dezakezun arren, gogoratu nigandik hiru ezaugarri: Begira ea -Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam- nire gutuna irakurtzen duen, gaua eta eguna aipatzen dituen, ea bere gutuna aipatzen didan, eta ea bizkarrean markarik dagoen». -Sa'id bin Abu Rasyid Radliyallahu'anhu- esan zuen; Orduan alde egin nuen hura ikusi ahal izateko. Garai hartan Tabuk-en zegoen halaqah batean bere lagunekin hankak gurutzatuta eserita, orduan galdetu nion, gero norbaitek esan zion, gero gutun bat eman nion, Mu'awiyah deitu zion gutuna irakurtzeko. Esaldiari dagokionez, "Zerura eta lurra bezain zabala den zerura joateko deia egin didazu, orduan non dago infernua". Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: 'Gaua iristen denean, non dago eguna?' orduan esan zuen: "Izan ere, gutun bat idatzi nion Najasyi-ri, orduan erre zuen, beraz, Ala erre zuen bere erreinua hil zedin". — esan zuen Abbadek; orduan Ibn Khutsaim galdetu nion, Najasyi ez ote zen Islamera bihurtu eta Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam bere lagunei Medinan hil zela iragarri zien, orduan otoitz egin zien. Hark erantzun zuen: Bai, Fulan bin Fulan da, baina hau Fulan bin Fulan da. Ibn Khutsaim-ek dena aipatu zuen eta ahaztu egin nuen: "Orduan, Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam-i gutun bat idatzi nion Kisra-ri, gero urratu zuen, orduan Allah-k bere erreinua oso gaizki puskatu zuen, gero nik Enperadoreari gutun bat idatzi zion eta hark erantzun zion, beraz, jendeak haien beldur izaten jarraitzen du arriskuarekin bizitza ona den bitartean', orduan galdetu zidan: 'Nor zara zu?' Erantzun nion: Tanukhetik nator. Orduan esan zuen: 'Oi Tanukh herria, bihurtu al zara Islamera?' Nik erantzun nion: 'Ez. Izan ere, dagoeneko bertan dagoen nire herri batetik nator, erlijio batean daude eta ez dut erlijioa aldatuko haiengana itzuli arte'. -Sa'id bin Abu Rasyid RA- esan zuen; orduan Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallamek barre egin zuen edo irribarre egin zuen. Nire negozioa amaitu nuenean, orduan altxatu nintzen. Leku horretatik irten nintzenean, deitu zidan, eta gero esan zidan: 'O Tanukh-eko jendea, entzun lehenik eta gero zoaz esandakoaren arabera' -esan zuen Sa'id bin Abu Rasyid RA-; «Ahaztuta nengoen, gero zirkuluaren atzetik begiratu nuen eta soinean zeraman berokia eman zidan». Orduan ikusi nuen hezur bigunak zirkulu handi samarra zuela. Esan digu Abdullah esan; esan dit [Abu 'Amir, Hautsarah bin Ashras], diktatuz, esan zuen; salatu dit [Hammad bin Salamah bin Abdullah bin 'Uthman bin Khutsaim] [Sa'id bin Abu Rasyid] esan zuen; "Enperadorearen mandataria nire bizilaguna zen Yazid bin Mu'awiyah-ren garaian, eta, beraz, esan nion: "Esadazu sallallaahu'alaihiwasallam profetaren gutunaz Enperadoreari", esan zuen orduan; "Izan ere, Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallamek Dihyah Al Kalbi bidali zion enperadoreari gutun bat erantzunez", eta gero "Abad bin 'Abad" hadith-a eta "Abad osoagoa da eta istorio hobea du gehikuntzarekin" hadith-a bera aipatu zuen. Orduan, Rasulullah Sallallahuallahulamalai barre egin zuenean, barre egin zuen. hura. gero, bertso hau irakurri zuen: Egia esan, ezin izango dituzue maite dituzunak gidatu, baina Allahk gidatzen ditu berak nahi dituenak. Orduan, Allah sallallaahu 'alaihiwasallam Messenger esan zuen: 'Izan ere, herri baten mezularia zara, benetan eskubidea duzu, baina guregana etorri eta gure hornidura eskasia egoera batean geunden. Orduan 'Uthman bin 'Affanek esan zuen; «Bitxiak emango dizkiot», esan zuen Ansarren gizon batek; 'Ongi etorriko diot'.