Al Jabbar

Imam Ahmad : 3704

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهُوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْقَفُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي أَنْجَانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنْ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا فَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا فَيَقُولُ لَهُ اللَّهُ يَا ابْنَ آدَمَ فَلَعَلِّي إِذَا أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا قَالَ وَرَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَعْذُرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَى فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ هَذِهِ فَلْأَشْرَبْ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَعْذُرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَيَيْنِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا قَالَ بَلَى أَيْ رَبِّ هَذِهِ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذُرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَإِذَا أَدْنَاهُ مِنْهَا سَمِعَ أَصْوَاتَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِيهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ أَيُرْضِيكَ أَنْ أُعْطِيَكَ الدُّنْيَا وَمِثْلَهَا مَعَهَا فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَتَسْتَهْزِئُ بِي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَضَحِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّا أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ فَقَالَ هَكَذَا ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّ أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مِنْ ضَحِكِ رَبِّي حِينَ قَالَ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ إِنِّي لَا أَسْتَهْزِئُ مِنْكَ وَلَكِنِّي عَلَى مَا أَشَاءُ قَدِيرٌ

اسان کي ٻڌايو آهي [عفان] اسان کي ٻڌايو آهي [حماد] اسان کي [ثابت] [انس بن مالڪ] کان [ابن مسعود] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جنت ۾ داخل ٿيڻ وارو آخري شخص اهو هوندو جيڪو ڪڏهن هلندو، ڪڏهن رڙهندو ۽ ڪڏهن باهه ان کي کائي ويندي. جڏهن هو شيرث مان گذريو، ته ان ڏانهن منهن ڪيو ۽ چيو: پاڪ آهي اهو جيڪو مون کي ان کان بچايو، واقعي الله مون کي اهو ڏنو آهي جيڪو شروع کان آخر تائين ڪنهن کي به نه ڏنو ويو آهي. پوءِ ان لاءِ هڪ وڻ کنيو ويو، هن چيو: اي منهنجا رب، هن وڻ کي ويجهو آڻيو ته جيئن مان ان جي ڇانو هيٺ پناهه وٺان ۽ ان جو پاڻي پيئان. پوءِ الله کيس چيو: اي آدم جا پٽ، هميشه مون کان دعا گهر، جيڪڏهن مان توکي ڏيان ته پوءِ تون مون کان ٻيو ڪجهه گهرندين. هن اهو به چيو: نه، منهنجا رب. ۽ هن ان سان عهد ڪيو ته ان کان ٻيو ڪجهه نه گهرندس. هن جاري رکيو؛ 'انهيءَ دوران سندس رب سڀ کان وڌيڪ طاقتور ۽ بلند آهي، هن کيس معاف ڪيو ڇاڪاڻ ته هن ڪجهه ڏٺو جنهن هن کي ان لاءِ بي صبر ڪيو. تنهن ڪري وڻ کي سندس ويجهو آندو ويو ته جيئن هو ان جي ڇانوَ هيٺ پناهه وٺي ۽ ان جو پاڻي پيئي، پوءِ هن هڪ وڻ کي مٿي کنيو جيڪو پهرين کان وڌيڪ خوبصورت هو. هن اهو به چيو ته: اي منهنجا رب، هي وڻ جيستائين مان ان جو پاڻي نه پيئان ۽ ان جي ڇانوَ هيٺ پناهه نه وٺان، مان تو کان ٻيو ڪجهه نه گهرندس. تنهن ڪري هن چيو ته: اي آدم جا پٽ، ڇا تو مون سان واعدو نه ڪيو آهي ته تون مون کان ٻيو ڪجهه نه گهرندين؟ هن ٻيهر چيو ته: ڪير ڄاڻي، جيڪڏهن مان توکي هن جي ويجهو ڪريان ته تون مون کان ٻيو ڪجهه گهرندين. پوءِ هن ان سان واعدو ڪيو ته هو ان کان ٻيو ڪجهه نه گهري، جڏهن ته الله عزوجل ان کي معاف ڪيو ڇاڪاڻ ته هن ڪجهه ڏٺو جنهن هن کي ان لاءِ بي صبر ڪيو. تنهن ڪري وڻ کي سندس ويجهو آندو ويو ته جيئن هو ان جي ڇانوَ هيٺ پناهه وٺي ۽ ان جو پاڻي پيئي، پوءِ جنت جي دروازي جي ويجهو هڪ وڻ کي مٿي ڪيو ويو جيڪو هن لاءِ سڀني وڻن کان وڌيڪ خوبصورت هو. هن اهو به چيو ته؛ اي منهنجا رب، هن وڻ کي ويجهو ڪر ته جيئن مان ان جي ڇانوَ هيٺان پناهه وٺان ۽ ان جو پاڻي پيئان، مان توکان ٻيو ڪجهه نه گهرندس. پوءِ هن چيو ته اي آدم جا پٽ، ڇا تو مون سان عهد نه ڪيو آهي ته مون کان ٻيو ڪجهه نه گهرندس؟ هن جواب ڏنو ته اهو صحيح آهي، منهنجا رب، بس هي وڻ، مان توکان ٻيو ڪجهه نه گهرندس. هن چيو ته ڪير ڄاڻي ٿو ته جيڪڏهن مان توکي هن جي ويجهو آڻيندس ته تون مون کان ٻيو ڪجهه گهرندين، پوءِ هن ان سان واعدو ڪيو ته هو هن کان ٻيو ڪجهه نه گهريندو، جڏهن ته سندس رب کيس معاف ڪري ڇڏيو ڇاڪاڻ ته هن ڪجهه ڏٺو جنهن هن کي ان لاءِ بي صبر ڪيو. پوءِ وڻ کي سندس ويجهو آندو ويو، جڏهن هن کيس وڻ جي ويجهو آندو، ته هن آسمان وارن جي آواز ٻڌي، هن چيو ته اي منهنجا رب، مون کي ان ۾ داخل ڪر. پوءِ هن چيو ته اي آدم جا پٽ، مان توکي ٻيو ڇا ڏيان؟ ڇا تون مطمئن ٿيندين جيڪڏهن مان توکي دنيا ۽ ان جي برابر هڪ ڀيرو ڏيان؟ هن پڇيو ته اي منهنجا رب، ڇا تون مون سان مذاق ڪري رهيو آهين جڏهن ته تون ڪائنات جو رب آهين؟ ' تڏهن ابن مسعود کلڻ لڳو ۽ چيو ته 'ڇا توهان مون کان نه پڇو ته مان ڇو کلان ٿو؟ اهي پڇن ٿا ته توهان ڇو کلندا آهيو؟' هن جواب ڏنو ته 'اهو ئي رسول الله صلي الله عليه وسلم کلندا هئا ۽ پوءِ فرمايائون ته 'ڇا توهان مون کان نه پڇيو ته مان ڇو کلندو هوس؟' انهن پڇيو ته 'اي الله جا رسول، توهان ڇو کلندا آهيو؟' هن جواب ڏنو ته 'ڇاڪاڻ ته منهنجو رب کلندو هو جڏهن ان شخص پڇيو ته ڇا توهان مون سان مذاق ڪري رهيا آهيو جڏهن ته توهان ڪائنات جا رب آهيو.' تنهن ڪري هن چيو ته 'بيشڪ، مان توهان سان مذاق نه ٿو ڪريان پر مان جيڪو چاهيندس ان ۾ قادر آهيان'.