Perkataan dukun yang benar berasal dari jin yang mencuri kabar, lalu dicampur dengan lebih dari seratus kebohongan

Imam Ahmad : 1785

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ مِنْ الْأَنْصَارِ فَرُمِيَ بِنَجْمٍ عَظِيمٍ فَاسْتَنَارَ قَالَ مَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ إِذَا كَانَ مِثْلُ هَذَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ كُنَّا نَقُولُ يُولَدُ عَظِيمٌ أَوْ يَمُوتُ عَظِيمٌ قُلْتُ لِلزُّهْرِيِّ أَكَانَ يُرْمَى بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنْ غُلِّظَتْ حِينَ بُعِثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّهُ لَا يُرْمَى بِهَا لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّ رَبَّنَا تَبَارَكَ اسْمُهُ إِذَا قَضَى أَمْرًا سَبَّحَ حَمَلَةُ الْعَرْشِ ثُمَّ سَبَّحَ أَهْلُ السَّمَاءِ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ حَتَّى يَبْلُغَ التَّسْبِيحُ هَذِهِ السَّمَاءَ الدُّنْيَا ثُمَّ يَسْتَخْبِرُ أَهْلُ السَّمَاءِ الَّذِينَ يَلُونَ حَمَلَةَ الْعَرْشِ فَيَقُولُ الَّذِينَ يَلُونَ حَمَلَةَ الْعَرْشِ لِحَمَلَةِ الْعَرْشِ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ فَيُخْبِرُونَهُمْ وَيُخْبِرُ أَهْلُ كُلِّ سَمَاءٍ سَمَاءً حَتَّى يَنْتَهِيَ الْخَبَرُ إِلَى هَذِهِ السَّمَاءِ وَيَخْطِفُ الْجِنُّ السَّمْعَ فَيُرْمَوْنَ فَمَا جَاءُوا بِهِ عَلَى وَجْهِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَلَكِنَّهُمْ يَقْذِفُونَ وَيَزِيدُونَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَيَخْطِفُ الْجِنُّ وَيُرْمَوْنَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مِنَ الْأَنْصَارِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ كَانُوا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ رُمِيَ بِنَجْمٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِذَا قَضَى رَبُّنَا أَمْرًا سَبَّحَهُ حَمَلَةُ الْعَرْشِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ حَتَّى يَبْلُغَ التَّسْبِيحُ السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَيَقُولُونَ الَّذِينَ يَلُونَ حَمَلَةَ الْعَرْشِ لِحَمَلَةِ الْعَرْشِ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ الْحَقَّ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ فَيَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا فَيُخْبِرُ أَهْلُ السَّمَاوَاتِ بَعْضُهُمْ بَعْضًا حَتَّى يَبْلُغَ الْخَبَرُ السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ وَيَأْتِي الشَّيَاطِينُ فَيَسْتَمِعُونَ الْخَبَرَ فَيَقْذِفُونَ بِهِ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ وَيَرْمُونَ بِهِ إِلَيْهِمْ فَمَا جَاءُوا بِهِ عَلَى وَجْهِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَلَكِنَّهُمْ يَزِيدُونَ فِيهِ وَيَقْرِفُونَ وَيَنْقُصُونَ

اسان کي [محمد بن جعفر] ٻڌايو آهي اسان کي [معمر] ٻڌايو آهي، ۽ [عبدالرزاق] چيو آهي؛ اسان کي خبر ڏني آهي [معمر] اسان کي [عز زهري] ٻڌايو آهي [علي بن حسين] کان [ابن عباس] چيو آهي ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجن دوستن سان گڏ ويٺا هئا. -عبدالرزاق وضاحت ڪئي؛ انصار مان - اوچتو هڪ وڏو تارو ڪري پيو ۽ روشن ٿي ويو، تنهن ڪري هن پڇيو؛ 'جيڪڏهن جاهليت جي دور ۾ ڪجهه اهڙو ٿئي ها ته توهان ڇا چوندا؟' ابن عباس چيو؛ اسان جواب ڏنو؛ 'هڪ عظيم شخص پيدا ٿيندو يا هڪ عظيم شخص مري ويندو'. معمر الزهري کان پڇيو؛ 'ڇا اهو سچ آهي ته تارا جاهليت جي دور ۾ ڪري پيا؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها. پر اهو وڌيڪ نظر آيو جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي موڪليو ويو. ابن عباس چيو؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'يقيناً، ڪو به تارو ڪنهن به شخص جي موت يا پيدائش جي ڪري نه ٿو ڪري، پر اسان جو رب، پاڪ سندس نالو آهي، جيڪڏهن هو ڪو ڪم فيصلو ڪري ٿو، ته عرش کي کڻندڙ ملائڪ تسبيح ڪن ٿا ۽ ان جي هيٺان آسمان جا رهواسي پڻ تسبيح ڪن ٿا ته جيئن انهن جي تسبيح دنيا جي آسمانن تائين پهچي. پوءِ آسمان جا رهواسي جيڪي عرش جي کڻندڙ جي هيٺان هئا، خبرن جي ڳولا ۾ هئا، انهن عرش کي آڻڻ واري کان پڇيو؛ 'توهان جي رب ڇا چيو آهي؟' انهن ان کي ٻڌايو ۽ آسمان جي هر رهواسي آسمان جي ٻين باشندن کي خبر ڏني جيستائين خبر هن آسمان تائين نه پهتي. پوءِ جنن خبر چوري ڪئي ۽ ان کي پکيڙي ڇڏيو. جيڪڏهن هو جيڪو سچ آهي اهو پهچائي ٿو ته اهو سچ آهي پر اهي - گهڻو ڪري - ان مان گھٽائي ڇڏيندا آهن ۽ ان ۾ اضافو ڪندا آهن'. عبدالرزاق جي مطابق، هن چيو؛ 'جن ان کي پڪڙيو ۽ ان کي پکيڙي ڇڏيو'. اسان کي [محمد بن مصعب] ٻڌايو آهي [العوزي] [عز زهريءَ] کان [علي بن حسين] کان [ابن عباس] کان، مون کي انصار مان ڪيترن ئي دوستن رسول الله صلي الله عليه وسلم جي دوستن مان ٻڌايو آهي؛ ته اهي هڪ رات رسول الله صلي الله عليه وسلم سان گڏ ويٺا هئا، پوءِ هڪ تارو ڪري پيو. پوءِ هن حديث جي تسلسل جو ذڪر ڪيو، سواءِ لفاظي جي: 'جيڪڏهن اسان جو رب ڪو ڪم فيصلو ڪري ٿو، ته پوءِ عرش کڻندڙ ملائڪ ۽ انهن جي هيٺان آسمان جا رهواسي تسبيح پڙهن ٿا ته جيئن تسبيح دنيا جي آسمانن تائين پهچي. پوءِ آسمان جا رهواسي جيڪي عرش کڻندڙ جي هيٺان هئا، عرش کڻندڙ کي چيو؛ 'توهان جي رب ڇا چيو آهي؟' انهن جواب ڏنو؛ 'هن چيو- الحق ۽ هو سڀ کان اعليٰ، سڀ کان وڏو آهي'. اهي هي ۽ اهو چون ٿا. پوءِ آسمان وارن هڪ ٻئي کي ٻڌايو ته جيئن خبر دنيا جي آسمانن تائين پهچي وڃي. پوءِ شيطان اچن ٿا ۽ خبر ٻڌن ٿا، ۽ اهي ان کي پنهنجن سرپرستن کي ٻڌائين ٿا. جيڪڏهن اهي ان کي جيئن آهي تيئن آڻين ٿا، ته اهو سچ آهي، پر انهن مان گھڻا ان ۾ اضافو ڪن ٿا، ان کي ڪٽين ٿا ۽ ان مان ڪڍين ٿا.