Al 'aliyy
Imam Ahmad : 2478
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ مَا نَصَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي مَوْطِنٍ كَمَا نَصَرَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ فَأَنْكَرْنَا ذَلِكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَيْنِي وَبَيْنَ مَنْ أَنْكَرَ ذَلِكَ كِتَابُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ فِي يَوْمِ أُحُدٍ { وَلَقَدْ صَدَقَكُمْ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ } يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَالْحَسُّ الْقَتْلُ { حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ إِلَى قَوْلِهِ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ } وَإِنَّمَا عَنَى بِهَذَا الرُّمَاةَ وَذَلِكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُمْ فِي مَوْضِعٍ ثُمَّ قَالَ احْمُوا ظُهُورَنَا فَإِنْ رَأَيْتُمُونَا نُقْتَلُ فَلَا تَنْصُرُونَا وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا قَدْ غَنِمْنَا فَلَا تَشْرَكُونَا فَلَمَّا غَنِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَاحُوا عَسْكَرَ الْمُشْرِكِينَ أَكَبَّ الرُّمَاةُ جَمِيعًا فَدَخَلُوا فِي الْعَسْكَرِ يَنْهَبُونَ وَقَدْ الْتَقَتْ صُفُوفُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهُمْ كَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْهِ وَالْتَبَسُوا فَلَمَّا أَخَلَّ الرُّمَاةُ تِلْكَ الْخَلَّةَ الَّتِي كَانُوا فِيهَا دَخَلَتْ الْخَيْلُ مِنْ ذَلِكَ الْمَوْضِعِ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَالْتَبَسُوا وَقُتِلَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ نَاسٌ كَثِيرٌ وَقَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ أَوَّلُ النَّهَارِ حَتَّى قُتِلَ مِنْ أَصْحَابِ لِوَاءِ الْمُشْرِكِينَ سَبْعَةٌ أَوْ تِسْعَةٌ وَجَالَ الْمُسْلِمُونَ جَوْلَةً نَحْوَ الْجَبَلِ وَلَمْ يَبْلُغُوا حَيْثُ يَقُولُ النَّاسُ الْغَارَ إِنَّمَا كَانُوا تَحْتَ الْمِهْرَاسِ وَصَاحَ الشَّيْطَانُ قُتِلَ مُحَمَّدٌ فَلَمْ يُشَكَّ فِيهِ أَنَّهُ حَقٌّ فَمَا زِلْنَا كَذَلِكَ مَا نَشُكُّ أَنَّهُ قَدْ قُتِلَ حَتَّى طَلَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ السَّعْدَيْنِ نَعْرِفُهُ بِتَكَفُّئِهِ إِذَا مَشَى قَالَ فَفَرِحْنَا حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يُصِبْنَا مَا أَصَابَنَا قَالَ فَرَقِيَ نَحْوَنَا وَهُوَ يَقُولُ اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى قَوْمٍ دَمَّوْا وَجْهَ رَسُولِهِ قَالَ وَيَقُولُ مَرَّةً أُخْرَى اللَّهُمَّ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَعْلُونَا حَتَّى انْتَهَى إِلَيْنَا فَمَكَثَ سَاعَةً فَإِذَا أَبُو سُفْيَانَ يَصِيحُ فِي أَسْفَلِ الْجَبَلِ اعْلُ هُبَلُ مَرَّتَيْنِ يَعْنِي آلِهَتَهُ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أُجِيبُهُ قَالَ بَلَى فَلَمَّا قَالَ اعْلُ هُبَلُ قَالَ عُمَرُ اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ أَنْعَمَتْ عَيْنُهَا فَعَادِ عَنْهَا أَوْ فَعَالِ عَنْهَا فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَبُو بَكْرٍ وَهَا أَنَا ذَا عُمَرُ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ الْأَيَّامُ دُوَلٌ وَإِنَّ الْحَرْبَ سِجَالٌ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا سَوَاءً قَتْلَانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلَاكُمْ فِي النَّارِ قَالَ إِنَّكُمْ لَتَزْعُمُونَ ذَلِكَ لَقَدْ خِبْنَا إِذَنْ وَخَسِرْنَا ثُمَّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَمَا إِنَّكُمْ سَوْفَ تَجِدُونَ فِي قَتْلَاكُمْ مُثْلًا وَلَمْ يَكُنْ ذَاكَ عَنْ رَأْيِ سَرَاتِنَا قَالَ ثُمَّ أَدْرَكَتْهُ حَمِيَّةُ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَانَ ذَاكَ وَلَمْ نَكْرَهُّ
A erenikem [Sulaiman bin Dawud] a erenikem [Apturrahman bin Abu Az Zinad] seni [seman we] seni [Ubaidullah] seni [Ibn Abbas]; ennetin a apasa; ‘Allah ese awora An aninis non ew mettoch mi fis usun met a awora non ewe maunen Uhud’. Upai a apasa; nge aua amam, iwe Ibn Abbas a apasa; ‘Lefilen pwisin ngang me ewe emon mi amam ina ewe puken Allah Tabaaraka wa Ta’ala. Ennetin, Allah azza wa jalla a apasa non ewe maunen Uhud: -Me ennetin Allah a apwonueta an pwon ngenikemi, nupwen oua nieno ir ren an mumuta-. Ibn Apas a apasa; ‘Ewe wewen al hassu ina al qatlu -nielo-. -Tori nupwen oua apwangapwang me anini- tori An kapas -Me ennetin Allah a omusano ami tipis. me Allah a wor an umoumoch - minne a kawor - ngeni ekkewe ra nuku -. Iwe, met a wewe ngeni ikei ie, ekkewe chon atake, weween, ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a anomuur lon eu leeni me apasa ngeniir: ‘Oupwe tumunukem, iwe, ika oua kunakem pwe aua ninniilo, ousap alisi, me ika oua kuna pwe am aua chufengen ghanimah, iwe, ousap fitikem’. Iwe nge, lupwen ewe Soufos a fen achufengeni ekkewe ghanimah me a poutalo ekkewe sounfiun chon fel ngeni chommong kot, ekiselo chok ekkewe sounfiun chon atai alluk meinisin ra feitiu me ra fiti ekkewe ekkoch sounfiu. Ra fiti ewe mwichen Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam me ra chok nonnom lon ena lapalap. - a ririfengenni ekkewe poun kewe ruu, - iwe ra nofitfengen. Iwe, lupwen a wor ena sokkun fitikoko me ekkewe chon atake ra nofitfengen lon, eu mwichen chon wawa oris - seni ekkewe sounfiu mi luku chommong kot - ra tolong seni ikewe ekkewe chon atake ra nom ie - me ra arap ngeni chiechien ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam, iwe, a fis eu maun mi pochokkul lefiler me ewe osukosuk a kon watte an ekkewe chon Muslim osukosuk. Ewe Soufos me chienan kewe ra akkomw angei win non ewe pwinin, tori fisu ika tiu me nein ekkewe chon uwei ewe flag an ekkewe chon fel ngeni kot chommong ra mano. Iwe, ekkewe chon Muslim ra fetal won ewe chuuk me rese kuna met aramas ra apasa pwe eu pwang, nge ra nom fan eu watten leenien fau. Iwe, Setan a puchor; ‘Muhammad a ninniilo’ me ese wor emon a tipemwaramwareiti enletin ena poraus. Iwe sia chuen nuku non ei, pwe Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a ninnino, tori an a pwa nefinen ruu ira seni ewe aan a fetan won. A apasa: Ina minne aua pwapwa, tori a usun ita ause fen kuna met aua fen kuna. A apasa; Iwe, a feito rem, a apasa: ‘An Allah song a fokkun watte ngeni ekkewe aramas mi afeiengaua mesen Noun we chon kuno’. A apasa: Iwe a apasa sefan: ‘O Allah, ennetin resap nemeni kich ina mwo ika repwe ataieno kich,’ iwe a uta ekis fansoun, mwitir chok Abu Sufyan a puchor fan ewe chuk; ‘Hubal ewe mi Unusen Tekia’ fan ruu, ina iten noun we kot, ‘ia Ibn Kabsyah a nom ia, ia Ibn Quhafah a nom ia,’ iwe, Umar a apasa: ‘O Chon kuno seni Kot, upwe tongeni polueni ena?’ a apasa: ‘ewer,’ nupwen a apasa pwe Hubal ewe mi Tekia seni meinisin, iwe Umar a apasa; ‘Allah a Tekia me Tekia’, a apasa; iwe Apu Sufyan a apasa; O Ibn Khaththab, ennetin mesan kewe ra awora pwapwa, ina minne kopwe niwin ngeni i me eisini i,’ mwirin a apasa; ‘Ia Ipn Kabsyah a nom ie, ia Ipn Quhafah a nom ie, ia Ipn Khaththab a nom ie?’ a apasa. iwe Umar a ponueni; ‘Iei ewe Rasulullah, me iei Abu Bakr me iei Umar,’ a apasa; iwe Apu Sufyan a apasa; ‘ew ran mwirin pwan ew non ewe maunen Badr, ekkewe ran ra siwin fansoun meinisin me ewe maun a win me a pout seni,’ Umar a apasa; ‘Am me ami ause chok wewefengen, ekkewe mi malo lefilach repwe feilo lang me ekkewe mi malo leimi repwe feilo hell,’ a apasa; ‘Ennet oua ekieki ei, a wewen pwe sia fen kuf me non ew feiengau,’ Abu Sufyan a apasa; ‘Enlet oupwe kuna ekkewe mi malo leimi ra rupwupwotur nge nouch kewe sounfiu rese mefi,’ a apasa; iwe a uta an ekiek usun jahiliyyah me a apasa; wesewesen a fis ngeni me sise oput i.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 674, 691, 764, 1293, 1625, 1631, 1637, 1785, 2388, 2449, 2478, 2502, 2824, 2831, 3183, 3201, 3530, 3704, 4182, 5157, 5351, 11047, 11230, 14815, 14820, 14824, 15951, 19291, 19523, 19594, 20237, 20410
Imam Bukhari : 4437
Imam Muslim : 1290, 2956, 2957, 4136, 4992
Imam Abu Dawud : 1214
Imam Tirmidzi : 3343, 3344, 3426, 3429
Imam Nasa'i : 887, 1725, 1726, 4585
Imam Ibnu Majah : 3851
Imam Malik : 1334
Imam Darimi : 1545