Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis
Imam Ahmad : 2252
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ كِتَابَهُ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ بُصْرَى وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلْيَاءَ عَلَى الزَّرَابِيِّ تُبْسَطُ لَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي مِنْ قَوْمِهِ مَنْ أَسْأَلُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ أَنَّهُ كَانَ بِالشَّامِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تُجَّارًا وَذَلِكَ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَأَتَانِي رَسُولُ قَيْصَرَ فَانْطَلَقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلْيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ عَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَتُكَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي قَالَ فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ مِنِّي ثُمَّ أَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الِاسْتِحْيَاءُ يَوْمَئِذٍ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي وَلَكِنِّي اسْتَحَيْتُ أَنْ يُؤْثَرَ عَنِّي الْكَذِبُ فَصَدَقْتُهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قَالَ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ فِي الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قَالَ فَقُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قَالَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قَالَ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ وَنَحْنُ نَخَافُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ غَيْرُهَا لَأَخَافُ أَنْ يُؤْثَرَ عَنِّي الْكَذِبُ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَيْفَ كَانَتْ حَرْبُكُمْ وَحَرْبُهُ قَالَ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا سِجَالًا نُدَالُ عَلَيْهِ الْمَرَّةَ وَيُدَالُ عَلَيْنَا الْأُخْرَى قَالَ فَبِمَ يَأْمُرُكُمْ قَالَ قُلْتُ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ لَهُ ذَلِكَ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَطُّ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ يُخَالِطُ بَشَاشَةَ الْقُلُوبِ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ يَكُونُ دُوَلًا يُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَيَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ لَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصِّدْقِ وَالصَّلَاةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ وَهَذِهِ صِفَةُ نَبِيٍّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَإِنْ يَكُنْ مَا قُلْتَ فِيهِ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَاللَّهِ لَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ يَعْنِي الْأَكَّارَةَ وَ { يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ } قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأَمَرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَصْتُ لَهُمْ قُلْتُ لَهُمْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا أَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ فَذَكَرَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ فَذَكَرَهُ
[Ya’qub] u hi byerile; [n’wana wa makwerhu wa mina Ibn Shihab] u hi byele ku suka eka buti wakwe, Muhammad ibn Muslim, loyi a nga te; [Ubaidullah ibn Abdullah ibn ‘Utbah ibn Mas’ud] u ndzi byerile leswaku [Abdullah ibn Abbas] u n’wi byerile leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) u tsale papila eka Mufumi wa Rhoma a n’wi rhamba eka Vuislem ivi a ri rhumela na Dihyah Al-Kalbi. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u n’wi byele leswaku a yi nyiketa eka mufumi wa Bushra, loyi endzhaku a yi nyikeke Mufumi wa Rhoma. Loko ku ri Mufumi wa Rhoma, loko Allah a hlula vuthu ra Peresiya, u fambe a suka eHimsh a ya eIliya` eka khapete leyi a yi andlariwile. Abdullah ibn Abbas u te; 'Loko papila ra Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) ri fika evokweni ra yena, u hatle a ri hlaya kutani a ku: 'Kumani munhu eka vanhu va yena loyi ndzi nga n'wi vutisaka hi Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena).' [Ibn Abbas] u te; [Abu Sufyan bin Harb] u ndzi byerile leswaku khale a a ri eSyria na vanhu va Quraysh lava a va tile ku ta xaviselana, naswona sweswo swi humelerile loko ka ha ri na vulala exikarhi ka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na vapfumeri va Quraish. Abu Sufyan u te; Murhumiwa wa Mufumi wa Rhoma u tile eka mina, kutani mina na vanghana va mina hi fambile ku kondza hi fika eIliya’, kutani hi yisiwa ku ya hlangana na Mufumi, hi nkarhi wolowo a a tshamile exiluvelweni xa yena, harhi a yi tshame enhlokweni ya yena, naswona etlhelo ka yena a ku ri na vanhu lava xiximekaka va le Rhoma. Kutani a ku eka muhundzuluxeri wa yena, ‘Va vutise, hi wihi eka vona loyi a nga ekusuhi swinene hi rixaka na wanuna loyi loyi a titekaka a ri Muprofeta’. Abu Sufyan u hlamurile; 'Hi mina munhu loyi a nga ekusuhi swinene na yena eka layini'. Mufumi u vutisile nakambe, 'Xana vuxaka bya wena na yena byi njhani?' Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'I n'wana wa buti wa mina'. Abu Sufyan u te; Naswona a ku nga ri na munhu eka kharavhani hi nkarhi wolowo, loyi a a huma eBani Abdu Manaf handle ka mina. U te; Kutani Mufumi a ku; 'N'wi tshinele ekusuhi na mina'. Kutani u byele vanghana va mina leswaku va nghena endzhaku ka mina. Kutani a ku eka mutoloki wa yena; 'Byela vanghana va yena, entiyisweni ndzi ta vutisa munhu loyi hi wanuna loyi a tivulaka muprofeta.' Loko a hemba, kutani n'wi hembela'. Abu Sufyan u te; Nakona hi Allah, loko a ku nga ri hi tingana ta mina hi nkarhi wolowo, naswona a va ta va va vule leswaku ndza hemba, a ndzi ta va ndzi hembile loko a ndzi vutisa. Kambe a ndzi khomiwa hi tingana loko vanghana va mina va ku ndzi hembile, kutani ndzi vula ntiyiso. Mufumi a ku eka mutoloki wa yena; 'N'wi byele, xana xiyimo xa munhu loyi exikarhi ka n'wina i yini?' Abu Sufyan u hlamurile; 'Eka hina i munhu loyi a nga na rixaka ra xiyimo xa le henhla'. Mufumi u vutisile nakambe, ‘Xana u kona loyi a vuleke leswi a swi vuleke khale?’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'E-e'. Mufumi u vutisile nakambe; 'Xana u tshame u n'wi kuma a hemba a nga si vula leswi a swi vuleke?' Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'E-e.' Mufumi u vutisile nakambe, ‘Xana un’wana wa vakokwa wa yena a ku ri tihosi?’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'E-e.' Mufumi u vutisile nakambe, ‘Kutani a ku ri vakulukumba kumbe vanhu lava tolovelekeke lava a va n’wi landzela?’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'Entiyisweni, vunyingi bya vona a va ri vanhu lava tolovelekeke.' Mufumi u vutisile nakambe, ‘Xana nhlayo ya vona yi engetelekile kumbe yi hungutekile?’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'Hakunene, va ye emahlweni va andza.' Mufumi u vutisile nakambe, ‘Xana u kona loyi a hambukeke hikwalaho ka ku venga vukhongeri bya yena endzhaku ko byi amukela?’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'E-e.' Mufumi u vutisile nakambe, ‘Xana u tshame a xenga vukhongeri bya yena.’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile ndzi ku, ‘E-e. Naswona sweswi hi le ku rhuleni, naswona hi swona leswi hi swi chavaka.’ Abu Sufyan u te; Naswona a swi koteki leswaku ndzi nghenisa swin’wana kumbe ndzi tshika swin’wana eka nhlamulo ya mina, hikuva ndza chava leswaku va ta ndzi thya muhembi. Mufumi u vutisile nakambe, ‘Xana u tshame u lwa na yena kumbe u lwile na wena?’ Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'Ina'. Mufumi u vutisile; 'Xana nyimpi exikarhi ka wena na yena yi njhani?' Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'Swiyimo swa yena swi cincana, hi n'wi hlule kan'we, kutani a hi hlula nkarhi lowu landzelaka'. Mufumi u vutisile; 'U mi byerile yini vafana?' Abu Sufyan u te; Ndzi hlamurile; 'U hi byerile leswaku hi gandzela Allah ntsena naswona hi nga tihlanganisi nchumu na Yena.' Nakambe u hi yirise ku gandzela swikwembu swa vakokwa wa hina. Naswona u hi byerile leswaku hi khongela, hi vula ntiyiso, hi hlayisa ku xiximeka ka hina, hi hlayisa switshembiso swa hina ni ku hetisisa ku tshemba ka hina’. Abu Sufyan u te; Kutani Mufumi a ku eka mutoloki wa yena loko ndzi vule hinkwaswo; 'N'wi byele, Entiyisweni, ndzi ku vutisile hi rixaka ra vatukulu va yena, kutani u vula leswaku a ri na rixaka ro xiximeka, hi yona ndlela leyi vaapostola a va ri ha yona, va rhumeriwile -ku suka emindyangwini- lava a va ri na rixaka ra xiyimo xa le henhla exikarhi ka vanhu va vona.' Ndzi mi vutisile loko ku ri na un’wana exikarhi ka n’wina loyi a nga vitana leswi khale, u te e-e. Hi ku vona ka mina, loko ku ri ni munhu loyi a a vitanile leswi khale, a ndzi ta va ndzi te, ‘U landzela ntsena leswi vuriweke khale.’ Ndzi ku vutisile loko u tshame u n'wi hehla hi ku hemba a nga si vula leswi - a tivula muprofeta - u te e-e. Ndza swi tiva leswaku a swi koteki leswaku a siya marito yo hemba eka vanhu ivi a va ni xivindzi xo hembela Allah 'azza wa jalla. Ndzi ku vutisile loko ku ri na vakokwa wa yena loyi a nga va tihosi, u te e-e. Hi ku vona ka mina, loko un’wana wa vakokwa wakwe a a ri tihosi, a ndzi ta va ndzi te, ‘U lava ntsena ku vuyisela matimba ya vakokwa wakwe.’ Ndzi ku vutisile, xana varhangeri va vaaki a va ri valandzeri va yena kumbe lava tsaneke exikarhi ka vona, u te, lava tsaneke va n’wi landzerile. -Ndza swi tiva-, hakunene lava tsaneke a va ri valandzeri va varhumiwa. Ndzi ku vutisile, loko va engetelekile kumbe va hungutekile, u vule leswaku va tshamela ku engeteleka. Sweswo swi tano hi ripfumelo kukondza ri hetiseka. Ndza mi vutisa, xana u kona loyi a hambukaka hikwalaho ka ku venga vukhongeri bya yena endzhaku ko byi amukela? U hlamula, e-e. Swi tano hi ripfumelo loko ku tsakisa ka rona ku hlangana ni mbilu; a nga kona loyi a swi vengaka. Ndza ku vutisa, xana u tshame a ku xenga? U hlamula, a wu nge pfuki. Swi tano hi varhumiwa; a va kalanga va xenga. Ndza ku vutisa, xana u lwile na yena na yena a lwa na wena? U hlamula, ina, sweswo swi humelerile, naswona nyimpi ya wena na yena a yi ringana. Minkarhi yin’wana u hlule kasi minkarhi yin’wana u hluriwile. Hilaha ku fanaka, varhumiwa va langutane ni miringo yo hambana-hambana ivi endzhaku va fikelela vuyelo lebyinene. Ndza ku vutisa, xana u ku lerisile yini? U hlamula, leswaku u ku lerisile ku gandzela Allah, Lowa Matimba Hinkwawo, naswona u nga tihlanganisi nchumu na Yena. U ku lerisile leswaku u vulavula ntiyiso, u khongela, u rindza ku xiximeka ka wena, u hetisisa switshembiso swa wena ni ku hetisisa swileriso swa wena. Lowu i ntumbuluko wa muprofeta. A ndzi swi tiva leswaku u ta rhumiwa, kambe a ndzi nga langutelanga leswaku a huma etikweni ra n'wina. Loko leswi u swi vuleke swi ri ntiyiso, kutani u ta kota ku teka ndhawu leyi milenge ya mina yi yimeke eka yona. Hi Allah, loko ntsena ndzi nga tiyiseka leswaku ndzi ta hlangana na yena, hakunene a ndzi ta hlawula ku hlangana na yena. Loko a ndzi ri etlhelo ka yena, a ndzi ta n'wi hlamba milenge hakunene -tanihi xivumbeko xa xichavo-'. Abu Sufyan u te; Kutani u kombele papila leri humaka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a lerisa leswaku ri hlayiwa. Leswi nga endzeni ka papila; BISMILLAHIRRAHMANIRRAHIIM -hi vito ra Allah, Musa wa Tintswalo swinene, wa Tintswalo-. Ku suka eka Muhammad, nandza wa Allah na Murhumiwa wa Yena ku ya eka Heraclius, mufumi wa Rhoma, onge ku ponisiwa ku nga va eka mani na mani loyi a landzelaka swiletelo -ntiyiso-. Amma Ba'du. Entiyisweni, ndzi mi vitana ku hetisisa xirhambo xa Islam, nghena eka Islam kutani mi ta hlayiseka. Naswona hundzukela eka Islam, Allah hakunene u ta ku nyika hakelo ya Yena leyi phindhiweke kambirhi. Kambe loko u fularhela -u ala-, kutani u ta rhwala swidyoho hinkwaswo swa vanhu va Rhoma, ku fana ni murimi. Naswona 'Vula: 'O Vanhu va Buku, a hi -namarheleni- xivulwa -xileriso- xa leswaku a ku na ku kanetana exikarhi ka hina na n'wina, leswaku a hi gandzeli un'wana handle ka Allah naswona a hi hlanganisi nchumu na Yena naswona na un'we wa hina a nga teki van'wana tanihi Swikwembu handle ka Allah'. loko va fularhela kutani u va byela u ku: 'Vonani, hi lava va titsongahateke -eka Allah-''. Abu Sufyan u te; Endzhaku ka loko a hetile ku vulavula, ku ve ni mpfilumpfilu exikarhi ka vatirhela-mfumo va le Rhoma lava a va n’wi rhendzerile, kutani ku va ni huwa swinene, lerova a ndzi nga swi tivi leswaku va vula yini. Kutani xileriso xi huma, kutani hi humesiwile. Abu Sufyan u te; Loko mina na vanghana va mina hi humile hi ya heta bindzu ra mina na vona, ndzi te eka vona; 'Timhaka ta Ibn Abu Kabsyah ti n'wi endle a chaviwa hi tihosi ta Bani Al Ashfar -xikhumba xo tshwuka-'. Abu Sufyan u te; Hikwalaho ka Allah. Minkarhi hinkwayo a ndzi pfumela leswaku u ta fikelela ku humelela, ku kondza eku heteleleni Allah a nghenisa Vuislem embilwini ya mina loko ndzi n’wi venga. [Ya’qub] u hi byerile [tatana] ku suka eka [Salih bin Kaisan], u te; [Ibn Shihab] u te; [Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] u hi byerile leswaku [Abdullah bin Abbas] u n’wi byerile leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u tsarile papila, naswona u boxe hadith leyi nga laha henhla. [Abdurrazaq] u hi byerile ku suka eka [Ma’mar], kutani a boxa hadith leyi nga laha henhla.