Wala' (perwalian) adalah hak orang yang memerdekakan, dan syarat yang menyalahinya batal

Imam Muslim : 2762

و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلَاؤُكِ لِي فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لِأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ لَنَا وَلَاؤُكِ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ إِلَيَّ فَقَالَتْ يَا عَائِشَةُ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ بِمَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ وَزَادَ فَقَالَ لَا يَمْنَعُكِ ذَلِكِ مِنْهَا ابْتَاعِي وَأَعْتِقِي وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ

اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [قطيبه بن سعيد] اسان کي [الليث] کان [ابن شهاب] کان [عروه] کان [عيسيه] ٻڌايو آهي ته بريره عائشه وٽ پاڻ کي آزاد ڪرائڻ ۾ مدد گهرڻ لاءِ آئي، جڏهن ته هن بلڪل به فديو نه ڏنو هو، پوءِ عائشه ان کي چيو: 'پنهنجي گهر وارن ڏانهن واپس وڃو، جيڪڏهن اهي چاهين ته مان توهان جو فديو ادا ڪندس، ۽ توهان جي سرپرستي جا حق مون تي، ته مان ادا ڪندس'. پوءِ بريره پنهنجي مالڪ کي اهو ٻڌايو، پر سندس مالڪ راضي نه ٿيو، ان جي بدران انهن چيو: 'جيڪڏهن عائشه توهان کي آزاد ڪرائڻ چاهي ٿي ته ٺيڪ آهي، پر توهان جي سرپرستي جا حق اسان وٽ آهن.' پوءِ عائشه اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ٻڌايو، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي چيو: 'ان کي آزاد ڪر ۽ ان کي آزاد ڪر، ڇو ته سرپرستي ان جي آهي جيڪو ان کي آزاد ڪري ٿو'. ان کان پوءِ رسول الله ﷺ اٿيا ۽ فرمايو: ”انهن جو ڇا ڪم آهي جيڪي اهڙيون شرطون لڳائين ٿا جيڪي الله جي ڪتاب ۾ موجود نه آهن؟ جيڪو به اهڙي شرط گهري ٿو جيڪا الله جي ڪتاب ۾ موجود نه آهي، ته ان کي ان کي حاصل ڪرڻ جو حق ناهي، جيتوڻيڪ هو ان کي سو ڀيرا گهري، ڇاڪاڻ ته الله جون شرطون لاڳو ڪرڻ جا وڌيڪ حقدار آهن ۽ مضبوط آهن“. اسان کي [ابو ظهير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن وهب] ٻڌايو آهي ته مون کي [يونس] ٻڌايو آهي ته [ابن شهاب] ٻڌايو آهي ته [عروه بن زبير] ٻڌايو آهي ته [عائشه، رسول الله ﷺ جي زال] ٻڌايو آهي.