Wala' (perwalian) adalah hak orang yang memerdekakan, dan syarat yang menyalahinya batal

Imam Malik : 1275

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْجَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَنْكِ عَدَدْتُهَا وَيَكُونَ لِي وَلَاؤُكِ فَعَلْتُ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَقَالَتْ لَهُمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيْهَا فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَتْ لِعَائِشَةَ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيَّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمْ الْوَلَاءَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

مون کي ٻڌايو ويو آهي ته مالڪ [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عائشه] رسول الله ﷺ جي زال چيو ته؛ 'بريره آئي ۽ چيو؛ 'مون پاڻ کي پنهنجي آقا کان اڳواٽ آزاد ڪيو آهي ۽ نو اوقيه ادا ڪيا آهن، هر سال هڪ اوقيه جي قسطن سان. تنهنڪري منهنجي مدد ڪريو'. عائشه چيو؛ 'جيڪڏهن توهان جو خاندان - توهان جو مالڪ - راضي ٿئي ٿو، ته مان توهان جي طرفان انهن کي اهو ادا ڪندس، پر توهان جي سرپرستي مون وٽ هجڻ گهرجي'. بريره پوءِ پنهنجي خاندان وٽ ويو ۽ انهن کي اهو ٻڌايو، پر انهن انڪار ڪيو. ٿوري دير کان پوءِ هو پنهنجي خاندان مان آيو، جڏهن ته رسول الله ﷺ ٻڌي رهيا هئا. بريره عائشه کي چيو؛ 'مون انهن کي اهو پيش ڪيو آهي پر انهن انڪار ڪيو، جيستائين سرپرستي جا حق انهن وٽ نه رهن'. رسول الله ﷺ، جنهن ڳالهه ٻولهه ٻڌي، فوري طور تي پڇيو، پوءِ عائشه کيس ٻڌايو. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'ان کي وٺو ۽ انهن تي شرط لڳايو، ڇاڪاڻ ته سرپرستي ان جو حق آهي جيڪو ان کي آزاد ڪري ٿو'. پوءِ عائشه پنهنجي تجويز تي عمل ڪيو، جنهن کان پوءِ رسول الله ﷺ ميڙ جي سامهون بيٺا ۽ تحميد ڪئي ۽ الله جي حمد ڪئي. پوءِ فرمايائون: 'اما بدو، ماڻهو اهڙيون شرطون ڇو ٿا ڏين جيڪي الله جي ڪتاب تي ٻڌل نه هجن. ڪا به شرط جيڪا الله جي ڪتاب ۾ شامل نه هجي اها باطل آهي، جيتوڻيڪ اها سئو شرطون هجن. الله جا فيصلا وڌيڪ حقدار آهن ۽ الله جا شرط مضبوط آهن. سرپرستي آزاد ڪندڙ لاءِ آهي'.