حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ مِمَّنْ يَكْتُبُ الْوَحْيَ قَالَ أَرْسَلَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِالنَّاسِ وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنْ الْقُرْآنِ إِلَّا أَنْ تَجْمَعُوهُ وَإِنِّي لَأَرَى أَنْ تَجْمَعَ الْقُرْآنَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِيهِ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ لِذَلِكَ صَدْرِي وَرَأَيْتُ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لَا يَتَكَلَّمُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ وَلَا نَتَّهِمُكَ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلَانِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ أَزَلْ أُرَاجِعُهُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَقُمْتُ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الرِّقَاعِ وَالْأَكْتَافِ وَالْعُسُبِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ حَتَّى وَجَدْتُ مِنْ سُورَةِ التَّوْبَةِ آيَتَيْنِ مَعَ خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيِّ لَمْ أَجِدْهُمَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرِهِ{ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ }إِلَى آخِرِهِمَا وَكَانَتْ الصُّحُفُ الَّتِي جُمِعَ فِيهَا الْقُرْآنُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَتَابَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَاللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيِّ وَقَالَ مُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ وَتَابَعَهُ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ وَقَالَ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ وَقَالَ مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ

[Abu Al Yaman] esan zigun. [Syu'aib] esan zigun [Az Zuhritik] esan zigun: [Ibn As Sabbaq] jakinarazi didate [Zaid bin Thabit Al Ansari radliallahu 'anhu] - errebelazioaren egileetako bat - esan zuela: Abu Bakr As Siddiq etorri zitzaidala Yamamah gerran, Umar bere ondoan zegoenean. Abu Bakr-ek esan zuen Umar etorri zitzaidala eta esan zidala: 'Egia esan, Yamamah gerra lagunen aurka piztu da, eta beldur naiz beste herrialde batzuetako Koranaren memorizatzaileei ere gertatuko zaiela, eta horietako asko hilko direla Koranaren bilketa -dokumentazioa- agintzen ez baduzu'. Abu Bakr-ek esan zion Umarri: 'Nola lan egin dezaket Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek inoiz landu ez duen proiektu batean?' Umarrek erantzun zuen: 'Alaren izenean, gauza ona da'. Hori errepikatzen jarraitu zuen, Ala-k nire bihotza ireki zuen arte, Umarren bihotza ireki zuen bezala, eta nik berarekin ados nengoen. Zaidek esan zuen; Abu Bakr-ek esan zuen; -une hartan Umar haren ondoan eserita zegoen, eta ez zuen ezer esan-. 'Egia esan, gazte adimentsua zara, ez dugu zalantzarik egiten zaituguna, eta Ala-ren Mezulariarentzako errebelazioak ere idatzi zenituen, beraz, bildu Korana -kontu handiz-'. Zaidek esan zuen: 'Alaren izenean, dauden mendietatik mendi bat mugitzeko eskatu izan balidate, ez litzateke niretzat zailagoa izango -Korana biltzea edo dokumentatzea- baino. Zergatik egiten duzu Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, inoiz egin ez duen zerbait?' Abu Bakr-ek erantzun zuen: 'Alaren izenean, ona da'. Hori errepikatzen jarraitu nuen, Ala-k nire bihotza ireki zuen arte, bien -Abu Bakr eta Umar- bihotzak ireki zituen bezala. Gero, Korana bildu nuen -idatzita- larruazalean, datila-palmondo-hostoetan eta harri zuri bigunetan, baita nire lagunen kutxak ere -memorizatuta-. Harik eta Khuzaimah-ren Taubah gutuneko bi bertso aurkitu nituen arte, nire lagunengan aurkitu ez nituenak. Hain zuzen ere, bertso hau: Egiaz, zure herriko Mezulari bat etorri zaizu, zure sufrimenduagatik astuna, fedea eta salbazioa zuretzat oso desiratsua, oso errukitsua eta sinestunekiko errukitsua. Fedetik aldentzen badira, orduan esan: 'Ala nahikoa da niretzat; ez dago beraz gain beste jainkorik. Harengan bakarrik jartzen dut nire konfiantza eta bera da 'Tronu handia' duen Jainkoa. -9: 128-129-. Eta bildu dudan mushafa Abu Bakrrekin egon zen hil zen arte, gero Umarrekin hil zen arte, eta ondoren Hafshahrekin, Umarren alabarekin. ['Uthman bin 'Umarrek] eta [Al Laitsek] ere kontatu zuten [Yunus]-engandik [Ibn Shihab]-engandik; Al Laitsek esan zuen; Esan dit ['Abdur Rahman bin Khalid]-ek [Ibn Shihab]-engandik; dio; Abu Huzaimah Al Ansari-rekin dago. [Moisesek] berriz esan zuen; [Ibrahim]-engandik esan digu [Ibn Shihab]; 'Abu Khuzaimah-rekin da'. [Ya'qub bin Ibrahim]-ek ere kontatua [bere aitaren]gandik. [Abu Thabitek] esan zuen; Esan zigunean [Ibrahim]-ek esan zuen; 'Khuzaimah edo Abu Khuzaimah-rekin da'.