Imam Bukhari : 4311
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ مِمَّنْ يَكْتُبُ الْوَحْيَ قَالَ أَرْسَلَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِالنَّاسِ وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنْ الْقُرْآنِ إِلَّا أَنْ تَجْمَعُوهُ وَإِنِّي لَأَرَى أَنْ تَجْمَعَ الْقُرْآنَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِيهِ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ لِذَلِكَ صَدْرِي وَرَأَيْتُ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لَا يَتَكَلَّمُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ وَلَا نَتَّهِمُكَ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلَانِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ أَزَلْ أُرَاجِعُهُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَقُمْتُ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الرِّقَاعِ وَالْأَكْتَافِ وَالْعُسُبِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ حَتَّى وَجَدْتُ مِنْ سُورَةِ التَّوْبَةِ آيَتَيْنِ مَعَ خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيِّ لَمْ أَجِدْهُمَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرِهِ{ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ }إِلَى آخِرِهِمَا وَكَانَتْ الصُّحُفُ الَّتِي جُمِعَ فِيهَا الْقُرْآنُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَتَابَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَاللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيِّ وَقَالَ مُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ وَتَابَعَهُ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ وَقَالَ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ وَقَالَ مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ
Ti tene na e [Abu Al Yaman] Ti tene na e [Syu’aib] ti [Az Zuhri] lo tene; A fa na mbi [Ibn As Sabbaq] so [Zaid bin Thabit Al Ansari radliallahu ‘anhu] - mbeni oko ti azo so asû mbeti ti fango na gigi - lo tene; Abu Bakr As Siddiq aga na mbi na ngoi ti bira ti Yamamah, na ngoi so Omar ayeke na tere ti lo. Abu Bakr atene so Omar aga na mbi na lo tene; ‘Biani, bira ti Yamamah alondo na -na- akamarade, na mbi yeke na mbito so fade a yeke si na azo so ayeke bata Coran na li ti ala na ambeni kodoro nde si mingi ti ala ayeke kui gi tongana mo mu yanga ti bungbi -documentation- ti Coran’. Abu Bakr atene na Omar; ‘Tongana nyen la mo lingbi ti sara kua na mbeni kua so Prophète asara kua na ndo ni lâ oko ape?’ Omar akiri tënë; ‘Na lege ti Allah a yeke mbeni nzoni ye’. Lo ngbâ ti kiri ti tene tënë so juska Allah azi yanga ti mbi tongana ti so Omar azi yanga ti lo na mbi yeda na lo. Zaid atene; Abu Bakr atene; -Na ngoi ni so, Omar aduti na tere ti lo, na lo tene tënë oko pëpe.- 'Biani mo yeke mbeni maseka-koli so ayeke na ndara, e yeke na kite na mo pëpe, na mo sû nga a-avévélation ndali ti Watokua ti Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, tongaso bungbi Coran -na lege ni-'. Zaid atene; ‘Na iri ti Allah, tongana ala tene na mbi ti zi ahoto na ndo ti ahoto so ayeke dä awe, ka a yeke duti ande ngangu na mbi pëpe ahon - ti bungbi wala ti sû mbeti ti Coran -. Ngbanga ti nyen la mo yeke sara mbeni ye so Rasulullah asara lâ oko ape? Abu Bakr akiri tënë; ‘Na lege ti Allah a yeke nzoni’. Mo ngbâ ti kiri ti tene ni, si Allah azi yanga ti mo tongana ti so lo zi yanga ti ala use kue - Abu Bakr na Omar -. Na pekoni, mbi bungbi Coran -so a sû- na ndo ti poro ti nyama, akeke ti datte, na avuru tênë so ayeke ngangu pëpe, nga na asanduku ti akamarade ti mbi -so mbi bata ni na li. Juska mbi wara aversê use ti mbeti ti Taubah so alondo na Khuzaimah so mbi wara ni pëpe na yâ ti mbeni oko ti akamarade ti mbi. Na lege ti versê so: Biani, mbeni Watokua so alondo na azo ti mo wani aga na mo, lo yeke na ngangu mingi ndali ti pasi ti mo, lo ye mingi mabe nga na salut ndali ti mo, lo yeke sara nzoni bê mingi nga lo yeke sara nzoni bê na azo so amä na bê. Tongana ala zia lege ti mabe, ala tene: ‘Allah alingbi na mbi; mbeni nzapa nde ayeke dä pëpe, gi Lo oko. Gi na Lo si mbi zia bê ti mbi na Lo yeke Nzapa so ayeke na ‘kota Trône’. -9: 128-129. Na mushaf so mo bungbi ni ayeke na Abu Bakr juska lo kui, na pekoni na Omar juska lo kui, na pekoni a yeke na Hafshah, molenge ti Omar ti wali. A yeke nga [Outhman bin Omar] na [Al Laits] so alondo na [Yunus] so alondo na [Ibn Shihab]; Al Laits atene; A tene na mbi [‘Abdur Rahman bin Khalid] so alondo na [Ibn Shihab]; lo tene; ayeke na Abu Huzaimah Al Ansari. Na ngoi so [Moïse] atene; Ti [Ibrahim] A tene na e [Ibn Shihab]; ‘A yeke na Abu Khuzaimah’. A fa nga tënë ni na [Ya’qub bin Ibrahim] na mbage ti [babâ ti lo]. [Abu Thabit] atene; Na peko ti so lo tene na e [Ibrahim] lo tene; ‘A yeke na Khuzaimah wala Abu Khuzaimah.