Penjelasan Ka'b bin Malik RA mengenai sebab ketidakhadirannya di Perang Badar dan Takdir Allah mempertemukan pasukan di Badar

Imam Bukhari : 4309

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ ابْنُ أَبِي شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ رَاشِدٍ أَنَّ الزُّهْرِيَّ حَدَّثَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ أَبِي كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ أَنَّهُ لَمْ يَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ غَيْرَ غَزْوَتَيْنِ غَزْوَةِ الْعُسْرَةِ وَغَزْوَةِ بَدْرٍ قَالَ فَأَجْمَعْتُ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحًى وَكَانَ قَلَّمَا يَقْدَمُ مِنْ سَفَرٍ سَافَرَهُ إِلَّا ضُحًى وَكَانَ يَبْدَأُ بِالْمَسْجِدِ فَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ وَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كَلَامِي وَكَلَامِ صَاحِبَيَّ وَلَمْ يَنْهَ عَنْ كَلَامِ أَحَدٍ مِنْ الْمُتَخَلِّفِينَ غَيْرِنَا فَاجْتَنَبَ النَّاسُ كَلَامَنَا فَلَبِثْتُ كَذَلِكَ حَتَّى طَالَ عَلَيَّ الْأَمْرُ وَمَا مِنْ شَيْءٍ أَهَمُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فَلَا يُصَلِّي عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ يَمُوتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكُونَ مِنْ النَّاسِ بِتِلْكَ الْمَنْزِلَةِ فَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ مِنْهُمْ وَلَا يُصَلِّي وَلَا يُسَلِّمُ عَلَيَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَوْبَتَنَا عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ بَقِيَ الثُّلُثُ الْآخِرُ مِنْ اللَّيْلِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ مُحْسِنَةً فِي شَأْنِي مَعْنِيَّةً فِي أَمْرِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ سَلَمَةَ تِيبَ عَلَى كَعْبٍ قَالَتْ أَفَلَا أُرْسِلُ إِلَيْهِ فَأُبَشِّرَهُ قَالَ إِذًا يَحْطِمَكُمْ النَّاسُ فَيَمْنَعُونَكُمْ النَّوْمَ سَائِرَ اللَّيْلَةِ حَتَّى إِذَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ آذَنَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَكَانَ إِذَا اسْتَبْشَرَ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةٌ مِنْ الْقَمَرِ وَكُنَّا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ الَّذِينَ خُلِّفُوا عَنْ الْأَمْرِ الَّذِي قُبِلَ مِنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ اعْتَذَرُوا حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ لَنَا التَّوْبَةَ فَلَمَّا ذُكِرَ الَّذِينَ كَذَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمُتَخَلِّفِينَ وَاعْتَذَرُوا بِالْبَاطِلِ ذُكِرُوا بِشَرِّ مَا ذُكِرَ بِهِ أَحَدٌ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ{ يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لَا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ }الْآيَةَ

Миңә [Мөхәммәт] Һөйләне беҙгә [Әхмәт бин Әбү Сыуғәйб] Һөйләне беҙгә [Муса бин Әйән] Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Рәсий] [Әз Зөһри] Һөйләне уға ул әйтте; Һөйләгән миңә [Ғабдур Рахман бин Ғабдулла бин Ҡәғб бин Мәлик] [атаһынан] ул әйтте; Мин атайымдан ишеттем [миңә ғәб бин Мәлик әйткән ине] - ул тәүбәләре ҡабул ителгән өс кешенең береһе - ике һуғыштан башҡа, атап әйткәндә, Ғөсрә һуғышынан һәм Бәҙер һуғышынан тыш, үҙе ҡатнашҡан һуғыштарҙа ла Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән бер ҡасан да артта ҡалмағанын ишеттем. Ул әйтә; Шуға күрә мин үҙемдең намыҫымды үткәндәрҙә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмгә белдерергә тырыштым. Сөнки уның йолаһы булған: сәфәрҙән ҡайтһа, һәр ваҡыт тәүҙә намаҙ уҡыған. Ул гел тәүҙә мәсеткә барып, унан ике рәҡәғәт намаҙ уҡыған. Ул мине һәм ике дуҫымды һөйләшеүҙән тыйҙы. Минән башҡа кешеләрҙең артта ҡалыуын тыймаһа ла. Кешеләр беҙҙең менән һөйләшеүҙән ҡасҡансы. Шул тиклем күптән булған хәл. Ә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм минең өсөн доға ҡылырға теләмәгәндә үлһәм, ҡурҡыуҙан башҡа мине борсоған бер нәмә лә юҡ. Әллә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам үлеп китте, тимәк, мин шул кешеләрҙән инем, хәле насар, минең менән берәү ҙә һөйләшергә теләмәне, доға ҡылып, миңә сәләм бирергә лә теләмәне. Шунан һуң Аллаһы Тәғәлә төндөң һуңғы өстән бер өлөшөндә пәйғәмбәребеҙгә тәүбә итеүебеҙҙе иғлан иткән аят индерҙе. Ул ваҡытта пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Өммө Сәләмә янында була. Өммө Сәләмә – минең эштәремдә һәр ваҡыт яҡшылыҡты телгә алып, мине яҡлап торған кеше. Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Эй, Өммө Сәләмә, Ҡәғб уның тәүбәһен ҡабул итте», — тине. Өммө Сәләмә әйтте; Һөйөнөслө хәбәрҙе еткерер өсөн уға кеше ебәрергәме? Ул әйтте: Ярама, шул саҡта кешеләр һине туҡмап, төндә йоҡламаҫ. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм иртәнге намаҙҙы уҡығанда, Аллаһ Тәғәлә тәүбәләребеҙҙе ҡабул иткәнен иғлан иткәнсе. Ә һөйөнөслө хәбәр еткергәндә уның йөҙө бер нисә ай балҡышы кеүек балҡып торғандай тойолдо. Ә аятта тап беҙ, бойороҡтар буйынса айырылған өс кеше күҙ уңында тотола, уларҙы һуңынан һуғышмаҫҡа рөхсәт һораған халыҡтан сәбәптәре ҡабул ителә. Тап шул саҡта Аллаһ Тәғәлә тәүбәне ҡабул итеүебеҙҙе түбәнәйтә. Ысынында иһә элек Пәйғәмбәребеҙгә алдаған кешеләр, йәғни һуғышта ҡатнашмаған, ялған сәбәптәр менән һылтау эҙләгән кешеләр телгә алынған. Улар ҙа кеше һымаҡ йәмһеҙ, тиҙәр. Аллаһ Тәғәлә әйтте: Улар - монафиҡтар - һиңә үҙҙәренең йәштәрен асып бирәсәктәр, һин улар янына - яу яланынан - ҡайтҡас. Әйт: «Ҡартлыҡты тәрбиәләмә; Беҙ һиңә ышанмайбыҙ, -сөнки- ысынлап та, Аллаһ беҙгә һинең хаҡ хәбәрҙәреңде әйтте. Ә Аллаһ һәм Уның рәсүле һеҙҙең эшегеҙҙе күрер.... -Тауба янында: 94-.