حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَكَمِ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنَا سَعْدٌ الطَّائِيُّ أَخْبَرَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَتَاهُ رَجُلٌ فَشَكَا إِلَيْهِ الْفَاقَةَ ثُمَّ أَتَاهُ آخَرُ فَشَكَا إِلَيْهِ قَطْعَ السَّبِيلِ فَقَالَ يَا عَدِيُّ هَلْ رَأَيْتَ الْحِيرَةَ قُلْتُ لَمْ أَرَهَا وَقَدْ أُنْبِئْتُ عَنْهَا قَالَ فَإِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنْ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ لَا تَخَافُ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ قُلْتُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِي فَأَيْنَ دُعَّارُ طَيِّئٍ الَّذِينَ قَدْ سَعَّرُوا الْبِلَادَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتُفْتَحَنَّ كُنُوزُ كِسْرَى قُلْتُ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الرَّجُلَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ يَطْلُبُ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ فَلَا يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهُ مِنْهُ وَلَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تَرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ فَلَيَقُولَنَّ لَهُ أَلَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ رَسُولًا فَيُبَلِّغَكَ فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَلَمْ أُعْطِكَ مَالًا وَأُفْضِلْ عَلَيْكَ فَيَقُولُ بَلَى فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا جَهَنَّمَ وَيَنْظُرُ عَنْ يَسَارِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا جَهَنَّمَ قَالَ عَدِيٌّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقَّةِ تَمْرَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ شِقَّةَ تَمْرَةٍ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ قَالَ عَدِيٌّ فَرَأَيْتُ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنْ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ لَا تَخَافُ إِلَّا اللَّهَ وَكُنْتُ فِيمَنْ افْتَتَحَ كُنُوزَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكُمْ حَيَاةٌ لَتَرَوُنَّ مَا قَالَ النَّبِيُّ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا سَعْدَانُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُجَاهِدٍ حَدَّثَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ سَمِعْتُ عَدِيًّا كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Esan dit [Muhammad bin Al Hakam]-ek esan digula [an-Nadlarrek] esan digula [Isra'ilek] esan digula [Sa'ad ath-Tha'iyk] esan digula [Muhillu bin Khalifahk] ['Adiy bin Hatim]-ek esan zuela: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin nengoela, bat-batean gizon bat etorri zitzaion bere pobreziaz kexatzen, eta gero beste gizon bat kaleko lapurrei buruz kexatzen'. Orduan, esan zuen: 'O Adiy, ikusi al duzu inoiz Al Hirah lurraldea?'. Nik erantzun nion: 'Inoiz ez dut ikusi, baina berriak entzun ditut'. Esan zuen: 'Bizitza luzea emanez gero, ziur aski emakume bat ikusiko zenuke ibilgailu bat gidatzen Al Hirah-tik Kaaba-n Tawaf egitera oinez, Allah izan ezik, inoren beldurrik gabe'. Neure buruari esan nion: 'Non daude lurralde osoan kalumniaren sua piztu duten Tha'iy tribuko lapurrak?' —Jarraitu zuen—: «Bizitza luzea emanez gero, ziur aski Kisra-ren —Persiako erregearen— altxorra konkistatuko zenuke. Nik galdetu nion: «Kisra bin Hurmuz?». Hark erantzun zuen: «Bai, Kisra bin Hurmuz. Eta bizitza luzea bazenu, ziur aski gizon bat ikusiko zenuke urre edo zilar betearekin irteten, bere karitatea onartuko dion norbaiten bila, baina ez luke inor aurkituko onartuko diona. Eta ziur aski zuetako bakoitzak Ala-rekin topo egingo du Harekin Topatzeko Egunean —qiyamat—, non ez den haren eta Ala-ren artean interpreterik egongo berarentzat hitz egiteko. Orduan Ala-k ziur aski galdetuko dio: «Ez al dizut aberastasuna eman eta opariak eman?». Gizonak erantzun zion: «Bai». Orduan, gizonak eskuinera begiratu zuen, baina ez zuen Infernua baino ez ikusi, gero ezkerrera begiratu zuen, baina ez zuen Infernua baino ez ikusi. Adiy-k esan zuen: «Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ere esaten entzun nuen: «Babestu zaitezte Infernutik, karitatean erdi datila emanez ere. Ez baduzue, esan zerbait ona». Adiyk esan zuen: «Geroago, emakume bat zaldiz zihoala ikusi nuen Al Hirah-tik Kaaba inguruan tawaf egitera zihoala, Allah izan ezik, beldurrik gabe, eta Kisra bin Hurmuzen altxorra konkistatu zutenen artean nengoen. Eta bizitza luzea ematen bazaizu, ziur aski ikusiko duzu Abu Al Qasimek esandakoa, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak, hau da, esku adina aberastasunekin irteten den gizona». Esan zidan [Abdullah bin Muhammad], esan zigun [Abu 'Ashim], esan zigun [Sa'd bin Bisyir], esan zigun [Abu Mujahid], esan zigun [Muhillu bin Khalifah], entzun nuen ['Adiy]: «Ni sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarekin nago».