Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'

इमाम बुखारी : 3777

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ فَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلًا فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ وَبَقِيَ خُبَيْبٌ وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ فَلَمَّا أَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَلَمْ يَفْعَلْ فَقَتَلُوهُ وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسًى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ فَخَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ

हे आम्हाला [इब्राहिम बिन मुसा] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [हिशाम बिन युसुफ] यांच्याकडून, त्यांच्याकडून [मअमर], त्यांच्याकडून [अझ-जुहरी], त्यांच्याकडून [अम्रु बिन अबू सुफ्यान अत-सकाफी], आणि [अबू हुरैरा] (अल्लाहे त्यांच्यावर खुशाल होवो) यांच्याकडून हस्तांतरित केले, त्यांनी सांगितले: अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर अल्लाहची शांति आणि आशीर्वाद असोत, यांनी एकदा 'आशिम बिन ثابت' यांच्या नेतृत्वाखाली एक टोळी पाठवली होती – ते 'आशिम बिन उमर' यांचे आजोबा होते – मग ते निघाले, आणि ते 'उसफान' आणि मक्का यांच्या दरम्यान एका ठिकाणी थांबले; त्यांची उपस्थिती हुदैल जमातीच्या 'बनी लह्यान' नावाच्या एका वसाहतीला कळली. त्यामुळे त्या वसाहतीतील सुमारे शंभर धनुर्धारी मागे लागले; त्यांनी साथीदारांच्या पावलांच्या खुणांचा पाठलाग केला. जेव्हा ते त्या विश्रांतीच्या ठिकाणी पोहोचले जिथे साथीदारांनी आधी थांबले होते, तेव्हा त्यांना मदिन्याहून आणलेले खजूर सापडले; त्यांनी म्हटले, "हे मदिन्याहून आणलेले खजूर आहेत." ते साथीदारांचा पाठलाग करत होते तोपर्यंत ते त्यांच्यापर्यंत पोहोचले. जेव्हा 'आशिम बिन साबित आणि त्यांच्या सोबतींना या लोकांची उपस्थिती जाणवली, तेव्हा साथीदारांनी ताबडतोब एका टेकडीच्या मागे आश्रय घेतला. ते लोक आले आणि लगेचच त्यांना घेराव घालत म्हणाले, "खाली या, तुम्ही करार आणि कबलात करू शकता, ज्यामुळे आम्ही तुमच्यापैकी कोणालाही मारणार नाही," 'अशिम बिन साबित यांनी उत्तर दिले, "अल्लाहच्या शपथे, मी अविश्वासूंकडे शरण जाणार नाही. हे अल्लाह, आमची खबर तुझ्या पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्यापर्यंत पोहोचव." मग त्यांनी साथीदारांवर हल्ला केला, 'अशिमसह सात इतर धनुर्धारकांना ठार केले; फक्त खुबैब, जैद आणि आणखी एक साथीदार उरले. मग त्यांनी त्यांच्याशी अशी अट ठेवून करार केला की ते खाली उतरून आत्मसमर्पण करतील. जेव्हा सैन्याने पैगंबर यांच्या तीन संदेशवाहकांना कैद केले, तेव्हा त्यांनी त्यांचे बंधक बांधण्यासाठी त्यांच्या धनुष्याच्या दोरक्या कापल्या; तेव्हा तिसऱ्या माणसाने म्हटले, 'ही पहिली विश्वासघाताची कृती आहे; अल्लाहची शपथ, मी तुमचा साथीदार होणार नाही,' मग त्यांनी त्याला ओढले, पण तो प्रतिकार करत राहिला; शेवटी त्यांनी त्याला ठार मारून निघून गेले, खुबैब आणि जैद यांना घेऊन मक्का येथे विकण्यासाठी. त्यानंतर बनी हारिथ इब्न आमिर इब्न नौफाल यांनी खुबैबला विकत घेतले. —खुबैब हाच तो माणूस होता ज्याने बद्रच्या लढाईत अल-हरिथचा खून केला होता— खुबैब त्यांचा कैदी राहिला जोपर्यंत त्यांनी त्याला ठार मारण्याचे ठरवले. मग खुबैबने अल-हरिथच्या एका मुलीकडून आपले जननेंद्रिय केस छाटण्यासाठी एक छोटी सुरी मागितली, आणि तिने ती त्याला दिली. त्या स्त्रीने सांगितले, "पण माझ्या लहान मुलामुळे माझे लक्ष विचलित झाले होते; तो मुलगा त्याच्याकडे आला, आणि त्याने त्याला उचलून आपल्या मांडीवर बसवले. जेव्हा मी त्याला पाहिले, तेव्हा मला भीतीने ग्रासले—एक भीती जी त्याला जाणवली—तेव्हाही तो छोटा सुरी त्याच्या हातात होता. खुबायब म्हणाला, 'तुला भीती आहे का की मी त्याला मारून टाकेन? इंशाअल्लाह, मी तसे करणार नाही.'" त्या स्त्रीने म्हटले, "अल्लाहच्या शपथाने, मी खुबैबसारखा दयाळू कैदी कधीच पाहिला नाही. एकदा मी त्याला लोखंडी साखळ्यांनी बांधलेल्या अवस्थेत हातात द्राक्षांचा एक गच्छा खाताना पाहिले, जरी मक्कामध्ये द्राक्षे उपलब्ध नव्हती; नक्कीच ती अल्लाहने खुबैबसाठी दिलेली व्यवस्था होती." मग त्यांनी खुबैबला हराममधून बाहेर काढून त्याची हत्या केली. खुबैब म्हणाला, "मला दोन रकात नमाज अदा करण्याची संधी द्या!" त्यानंतर खुबैब त्यांच्याकडे परत आला आणि म्हणाला, "जर मला भीती वाटली नसती की तुम्हाला वाटेल की मी मृत्यूपासून घाबरलो आहे, तर मी माझ्या रकातंची संख्या आणखी वाढवली असती." आणि तो मृत्यूला सामोरे जाण्यापूर्वी दोन रकात नमाज अदा करणारा पहिला होता, मग त्याने म्हटले, "अरे अल्लाह, त्यांची मोजणी कर," मग त्याने पुढे म्हटले; "मला काही फरक पडत नाही की मला मुसलमान म्हणून कुठल्याही शरीराच्या भागावर मारले गेले, कारण माझा मृत्यू फक्त अल्लाहसाठी आहे; प्रभूंसोबतही असंच असतं, जर त्यांना इच्छा असेल, तर ते माझ्या शरीराच्या प्रत्येक सांध्याला आशीर्वाद देतील जे कापले जातील." मग 'उकबा बिन अल-हारीथ उठला आणि त्याने त्याची हत्या केली. त्यानंतर कुरैशने पुराव्यासाठी त्याच्या शरीराचा एक तुकडा मिळवण्यासाठी 'आशिमकडे एक प्रतिनिधीमंडळ पाठवले, कारण त्याने बद्रच्या लढाईत त्यांच्या बहुतेक नेत्यांची हत्या केली होती; परंतु अल्लाहने धुळीचा एक वादळ पाठवले ज्याने त्यांचे प्रतिनिधीमंडळ वाहून नेले, त्यामुळे ते खुबाइबच्या शरीराचा एकही तुकडा घेऊ शकले नाहीत."