Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'

इमाम बुखारी : 2818

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ وَهُوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهُوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَيْ رَجُلٍ كُلُّهُمْ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَأَحَاطَ بِهِمْ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ وَلَا نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لَا أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلَاثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الْأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ وَاللَّهِ لَا أَصْحَبُكُمْ إِنَّ لِي فِي هَؤُلَاءِ لَأُسْوَةً يُرِيدُ الْقَتْلَى فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًافَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَلِكَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنْ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا فَلَمَّا خَرَجُوا مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلَا أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِفَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا

आम्हाला [अबू अल-यमान] यांनी सांगितले, ज्यांनी [शु'ऐब] यांच्याकडून, [अज़-ज़ुहरी] यांच्याकडून आम्हाला हस्तांतरित केले, ज्यांनी म्हटले: मला ['अमर इब्न अबी सुफ्यान इब्न असिद इब्न जारियाह अल-साकाफी] यांनी सांगितले, जे बनी ज़ुहराहचे मित्र आणि अबू हुरैरा यांचे एक साथीदार होते, की [अबू हुरैरा (रज़िअल्लाहु अन्हु) यांनी सांगितले: पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी दहा जणांची एक लष्करी टोळी जासूसीसाठी पाठवली आणि त्या टोळीचे नेतृत्व 'आशिम बिन साबित अल-अंसारी' (उमर बिन अल-खत्ताब यांच्या नातवाचे आजोबा) यांना सोपवले. ते निघाले आणि 'उशफान' व मक्का यांच्या दरम्यान असलेल्या अल-हदा' या ठिकाणी पोहोचले, जिथे त्यांची उपस्थिती हुदैल (बानू लह्यान म्हणून प्रसिद्ध) जमातीला कळली. त्यामुळे त्या जमातीने सुमारे दोनशे निपुण धनुर्धर पुरुष एकत्र करून मुस्लिम सैन्य मोहिमेतील सदस्यांचा माग काढण्यासाठी पाठवले. त्यांना पाहताच, 'अशिम आणि त्यांच्या सैन्याने एका लहान टेकडीच्या (फद-फद) मागे आश्रय घेतला. तथापि, त्या जमातीने ताबडतोब त्यांना वेढले आणि ओरडले: "खाली या आणि तुमच्याकडे जे काही आहे ते सर्व आम्हाला सोपवा. आम्ही तुम्हाला हमी आणि करार देतो की आम्ही तुमच्यापैकी कोणालाही ठार मारणार नाही." लष्करी मोहिमेचे नेते म्हणून आशिम बिन तसबीत म्हणाले: "माझ्या बाबतीत, अल्लाहची शपथ, मी अविश्वासूंच्या हमीवर खाली येणार नाही. हे अल्लाह, आपल्या पैगंबरला आमच्या परिस्थितीची माहिती दे." म्हणून त्या जमातीने त्यांना बाणांनी हल्ला केला, जोपर्यंत त्यांनी आशिम आणि त्याच्या सात सोबतींना ठार केले. शेवटी, मोहिमेतील तीन जिवंत वाचलेले सदस्य खाली उतरले, त्यांनी हमी व करार मान्य केला. त्यात खुबैब अल-अंसारी, इब्न दत्सिनाह आणि आणखी एक माणूस होता. (तीन जण खाली उतरल्यानंतर) त्यांनी त्यांना पकडले आणि त्या तीन जणांना बांधण्यासाठी त्यांनी त्यांच्या धनुष्याच्या दोर सैल केल्या. तिसऱ्या माणसाने म्हटले: "ही विश्वासघाताची सुरुवात आहे. अल्लाहची शपथ, मी तुमच्या मागे येणार नाही. खरंच, ते माझ्यासाठी एक उदाहरण आहेत." तो त्यांच्या ठार झालेल्या सोबतींबद्दल बोलत होता. म्हणून त्यांनी त्याला ओढले आणि जबरदस्तीने त्यांच्या मागे येण्यास भाग पाडले, पण तो नकार देत राहिला आणि अखेरीस त्यांनी त्याला ठार मारले. मग ते खुबायब आणि इब्न दातिनाह यांना सोबत घेऊन निघाले आणि अखेर बद्रच्या लढाईनंतर मक्कामध्ये दोघांनाही विकले. खुबायब यांना बनी अल-हरिथ इब्न आमिर इब्न नुव्फल इब्न अब्दु मनाफ यांनी खरेदी केले. यापूर्वी, बद्रच्या लढाईत खुबायबनेच अल-हरिथ इब्न आमिर यांना ठार केले होते. अशाप्रकारे, खुबायब त्यांचा कैदी बनला. उबैदुल्ला बिन आय्याद यांनी मला सांगितले की अल-हारीथच्या मुलीने (झैनाब) त्यांना सांगितले की, जेव्हा त्यांनी खुबैबाला मारण्याचा निर्णय घेतला, तेव्हा खुबैबाने आपल्या गुप्तांगावरील केस कापण्यासाठी झैनाबकडून एक रेजर उधार घेतला, म्हणून तिने तो त्याला दिला. मग खुबायबने माझं बाळ माझ्या दुर्लक्षामध्ये उचललं; कारण माझं बाळ त्याच्याजवळ आलं होतं. (झैनाब) म्हणाली: "मी माझं बाळ त्याच्या मांडीवर बसलेलं पाहिलं, तेव्हा तो (खुबायब) रेजर हातात धरून होता. त्या क्षणी मी खरोखरच घाबरून गेले." खुबायबने माझ्या चेहऱ्यावरचा धक्का पाहिला, म्हणून त्याने विचारले: "तुला काळजी आहे का की मी त्याला मारून टाकेन? खरोखर, मी कधीच असे काहीही करणार नाही." (झैनाब म्हणाली); अल्लाहची शपथ, मी खुबैबसारखा चांगला कैदी कधीही पाहिला नाही. अल्लाहची शपथ, एकदा मी त्याला हाताने द्राक्षे खाताना पाहिले, जरी त्याचे हात लोखंडी बेड्यांनी बांधलेले होते, आणि त्या वेळी मक्कामध्ये फळांचा हंगाम नव्हता. तिने सांगितले: "खरंच, ती अल्लाहने खुबैबवर केलेली देणगी होती." जेव्हा ते पवित्र परिसर सोडून खुबैबला अपवित्र भागात मारण्यासाठी निघत होते, तेव्हा खुबैबने त्यांना सांगितले: "मला दोन रकात नमाज अदा करण्याची परवानगी द्या." त्यांनी त्याला परवानगी दिली. खुबैबने दोन रकात नमाज अदा केली आणि मग म्हणाला: "जर तुम्हाला वाटले नसते की मी घाबरतोय, तर मी ही नमाज आणखी लांब केली असती. हे अल्लाह, त्यांना सर्व नष्ट कर." (नंतर त्यांनी एक कविता म्हटली): "मला काहीच फरक पडत नाही, जोपर्यंत मला मुसलमान म्हणून ठार मारले जाते # अल्लाहच्या मार्गात माझ्या शरीराच्या कोणत्या भागात मला ठार मारले जाते?" # "या सर्वाचे निश्चितच अल्लाहकडे मोबदला मिळेल # जर तो इच्छितो, तर तो फाटलेल्या मांसालाही आशीर्वाद देतो." शेवटी, इब्न अल-हरिथने त्याचा खून केला. आणि खुबायब हा संयमाचे प्रतीक म्हणून ठार होणाऱ्या प्रत्येक मुसलमानासाठी दोन रकात नमाज अदा करण्याचे पहिले उदाहरण ठरला. आणि अल्लाहने 'आशिम बिन साबितच्या' प्रार्थनेला त्याचा खून होण्याच्या क्षणी मान्य केले. मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी आपल्या साथीदारांना त्यांची बातमी आणि त्यांनी भोगलेल्या दुर्दैवाची माहिती दिली. (आशिमच्या मृत्यूच्या वेळी) अविश्वासी कुरैशने काही लोक पाठवले की ते आशिमजवळ जाऊन त्याला सांगतील की तो ठार झाला आहे, जेणेकरून ते येऊन आशिमच्या शरीराचा एखादा तुकडा घेऊन जाऊ शकतील आणि त्याची ओळख पटवू शकतील. यापूर्वी, बद्रच्या लढाईत 'आशिमने खरोखरच त्यांच्या एका नेत्याची हत्या केली होती. (जेव्हा त्यांनी 'आशिमवर बदला घेण्याचा प्रयत्न केला), तेव्हा अल्लाहने 'आशिमचे रक्षण करण्यासाठी कुरैशच्या अविश्वासूंच्या दूतांपासून त्याला वाचवण्यासाठी मधमाशांचा एक झुंड पाठवला, ज्यामुळे ते 'आशिमच्या शरीराचा एकही तुकडाही घेऊ शकले नाहीत.