Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan

Imam Nasa'i : 4904

أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ قَالَ أَنْبَأَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ قَالَ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا إِلَيْهِ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ عُمَرُ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام أَتَاكُمْ لِيُعَلِّمَكُمْ أَمْرَ دِينِكُمْ

Ar ôl pregethu i ni [Ishaq bin Ibrahim], dywedodd; mae wedi dweud wrthym [An Nadhr bin Syumail], dywedodd; mae wedi adrodd i ni [Kahmas bin Al Hasan], dywedodd; mae wedi dweud wrthym [Abdullah bin Buraidah] gan [Yahya bin Ya'mar] fod [Abdullah bin Umar] wedi dweud; mae wedi dweud wrthyf i [Umar bin Al Khathab], dywedodd; 'Un diwrnod pan oeddem gyda Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ymddangosodd dyn yn sydyn o'n blaenau, a'i ddillad yn wyn iawn, ei wallt yn ddu, heb unrhyw arwyddion o deithio i'w gweld arno, ac nid oedd yr un ohonom yn ei adnabod, nes iddo eistedd i lawr o flaen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a phwyso ei ben-gliniau yn erbyn ei ben-gliniau a gosod cledrau ei ddwylo ar ei gluniau ac yna dweud; 'O Muhammad, dywed wrthyf am Islam'. Dywedodd: 'Rydych chi'n tystio nad oes duw yn deilwng o addoli heblaw Allah, a Muhammad yw negesydd Allah, rydych chi'n cynnig gweddïau, yn talu zakat, yn ymprydio Ramadan ac yn gwneud y bererindod i'r Kaaba os ydych chi'n gallu mynd yno'. Dywedodd y person; 'Mae Syr yn iawn'. Felly roedden ni'n synnu ato, gofynnodd ac fe'i cadarnhaodd. Yna dywedodd; 'Dywedwch wrthyf am ffydd!' Dywedodd: 'Rydych chi'n credu yn Allah, Ei angylion, Ei lyfrau, Ei negeswyr a'r Dydd Olaf a phob tynged, da a drwg'. Dywed; 'Mae Syr yn iawn'. Dywed; 'Dywedwch wrthyf am ihsan!' Dywedodd: 'Ihsan yw eich bod chi'n addoli Allah fel petaech chi'n ei weld ac os nad ydych chi'n ei weld yna yn wir mae'n eich gweld chi'. Dywed; 'Dywedwch wrthyf am Ddydd y Farn!' Dywedodd: 'Nid yw'r person sy'n cael ei ofyn yn gwybod mwy na'r un sy'n gofyn'. Dywed; 'Dywedwch wrthyf am yr arwyddion!' Dywedodd: 'Os oes caethwas benywaidd yn rhoi genedigaeth i'w meistr, a'ch bod chi'n gweld pobl sy'n droednoeth, yn noeth ac yn ddienwaededig ac yn bugeilio geifr yn cystadlu â'i gilydd i godi'r adeilad'. Dri diwrnod yn ddiweddarach gofynnodd i mi: 'O Umar, wyt ti'n gwybod pwy sy'n gofyn?' atebais; 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Yn wir, Jibril ydy o 'boed heddwch arno, mae wedi dod atoch chi i ddysgu pethau eich crefydd i chi'.